ÇAĞATAY TÜRKÇESİNDE ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ TEMELLİ ÖZELLİKLER

Nesrin Bayraktar

ÇAĞATAY TÜRKÇESİNDE ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ TEMELLİ ÖZELLİKLER

Öz

Eski Uygurca, Türk dilinin tarihi seyri içinde Manici ve Buddhacı öğretilere ait çeşitli eserlere sahip bir dönem olarak filologlar açısından önemli bir yere sahiptir. Eski Uygur Türkçesi, günümüz Türk dil ve lehçelerinde çeşitli özellikleriyle aynen ya da bazı değişimlerle Sarı Uygurca başta olmak üzere, diğer modern Türk dillerinde yaşamaya devam etmektedir. Çağatay Hanlığı 1227’de Çingiz Han’ın oğlu Çağatay tarafından kurulmuştur. Çağatayca resmî dil olarak varlığını, Sovyet hâkimiyetiyle birlikte kaybetmiştir. Günümüz Uygur ve Özbek Türkçelerinde yaşamaya devam etmektedir. Bu çalışmada Eski Uygur Türkçesine ait yazım, ses ve biçim özelliklerinin Çağatay Türkçesindeki izleri sürülecektir. Ahmet Vefik Paşa ve Şemsettin Sami’nin ifadelerine göre Çağatay Türkçesi, Eski Uygur Türkçesi üzerine inşa edilmiştir. Her iki yazarın dile getirdiği Türk, Çağatay, Uygur ve Uygurca gibi tanımlardan hareketle, teorik zemini oluşturulan çalışmada ilgili dönemlere dair birçok ortaklık ve ayrılık çalışmada gösterilecektir

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ahmet Vefik Paşa (2000). Lehce-i Osmânî. Recep Toparlı (haz.). Ankara: TDK Yayınları.
Akar, A. (2005) Türk dili tarihi, dönem-eser-bibliyografya. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
Argunşah, M. (2014). Çağatay Türkçesi. İstanbul: Kesit Yayınları, 2. Baskı.
Bayraktar, N. (2018). Türkçede fiilimsiler. Ankara: TDK Yayınları, 2. Baskı.
Eckmann, J. (1988). Çağatayca el kitabı. (G. Karaağaç, Çev.). İstanbul: Edebiyat Fakültesi Basımevi.
Eckmann, J. (2017). Harezm, Kıpçak ve Çağatay Türkçesi üzerine araştırmalar. Osman Fikri Sertkaya (haz.). Ankara: TDK Yayınları.
Ercilasun, A. B. (2005). Başlangıçtan yirminci yüzyıla Türk dili tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları, 2. Baskı.
Kâşgarlı, M. (2014). Dîvânu Lugâti’t-Türk. Ahmet Bican Ercilasun & Ziyat Akkoyunlu (Haz.). Ankara: TDK Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eski Türk Dili (Orhun, Uygur, Karahanlı)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nesrin Bayraktar
0000-0001-8923-445X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

24 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

13 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 2023 Sayı: 46

IZ

https://izlik.org/JA25WD68LF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Bayraktar, N. (2023). ÇAĞATAY TÜRKÇESİNDE ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ TEMELLİ ÖZELLİKLER. Türkbilig, 2023(46), 277-283. https://izlik.org/JA25WD68LF

AMA

1.Bayraktar N. ÇAĞATAY TÜRKÇESİNDE ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ TEMELLİ ÖZELLİKLER. Türkbilig. 2023;2023(46):277-283. https://izlik.org/JA25WD68LF

Chicago

Bayraktar, Nesrin. 2023. “ÇAĞATAY TÜRKÇESİNDE ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ TEMELLİ ÖZELLİKLER”. Türkbilig 2023 (46): 277-83. https://izlik.org/JA25WD68LF.

EndNote

Bayraktar N (01 Aralık 2023) ÇAĞATAY TÜRKÇESİNDE ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ TEMELLİ ÖZELLİKLER. Türkbilig 2023 46 277–283.

IEEE

[1]N. Bayraktar, “ÇAĞATAY TÜRKÇESİNDE ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ TEMELLİ ÖZELLİKLER”, Türkbilig, c. 2023, sy 46, ss. 277–283, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25WD68LF

ISNAD

Bayraktar, Nesrin. “ÇAĞATAY TÜRKÇESİNDE ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ TEMELLİ ÖZELLİKLER”. Türkbilig 2023/46 (01 Aralık 2023): 277-283. https://izlik.org/JA25WD68LF.

JAMA

1.Bayraktar N. ÇAĞATAY TÜRKÇESİNDE ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ TEMELLİ ÖZELLİKLER. Türkbilig. 2023;2023:277–283.

MLA

Bayraktar, Nesrin. “ÇAĞATAY TÜRKÇESİNDE ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ TEMELLİ ÖZELLİKLER”. Türkbilig, c. 2023, sy 46, Aralık 2023, ss. 277-83, https://izlik.org/JA25WD68LF.

Vancouver

1.Nesrin Bayraktar. ÇAĞATAY TÜRKÇESİNDE ESKİ UYGUR TÜRKÇESİ TEMELLİ ÖZELLİKLER. Türkbilig [Internet]. 01 Aralık 2023;2023(46):277-83. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25WD68LF