Türkçe ve Fransızcanın Sözdiziminde Tümce ve Öbek Görünümlerine Genel Bir Bakış
A General Look to Appearances of Phrases and Syntagmes at Syntax in Turkish and French Languages

İlker AYDIN [1]


Üretici-dönüşümsel dilbilgisinin ilk evresinde geliştirilen ağaç çizim yöntemine dayalı bu araştırmada, farklı dil grupları içinde yer alan iki dilin, Türkçe ve Fransızca’nın sözdiziminde tümce ve öbek görünümlerini ele aldım. İlk önce Chomsky ve temsilcisi olduğu kurama kısaca değinerek iki dilin öbek yapı kurallarından ve ağaç-şema yönteminden bahsettim. Daha sonra, İki dilin tümce yapısını oluşturan dizimleri ad öbeği, eylem öbeği, sıfat öbeği, zarf öbeği ve ilgeç öbeği olarak sıraladım. Bu çerçevede iki dildeki öbek genişlemelerini de gösterdim. Son olarak da “Çekimsel Kategoriler ve Öbek Yapı” başlığı altında Türkçe ve Fransızcada eylem çekimi görünümlerini inceledim. İki dilde de, derin yapı ve örtük bağlantılar aynıdır. Ancak Türkçe, dizimsel düzlemde, tümlecin yüklemden önce yerleşmesi, çekim eki alması ve ad tamlamalarını ilgi ve iyelik ekleriyle gerçekleştirmesi gibi özelliklerle Fransızcadan ayrılır.
In this research which based on tree-syntagmatic method developed in the first period of generative-transformational grammar, I analyzed appearances of phrases and syntagm at syntax in Turkish and French which are in different languages groups. Firstly, I talked about syntagmatic structural rules of two languages shortly mentioning about Chomsky and his theory. Later, I listed syntagmes as noun, verb, adverb, adjective and preposition which are formed syntaxes of two languages. In this frame, I also showed syntagm expansive in both. At the end, I analyzed appearances of conjugation in Turkish and French languages in the title of conjugation category and syntagm structure. Deep structure and covered relations are same in two languages. But, Turkish language differs in posing of complement before verb, taking conjugation affix and making complement of nouns with relative and possessive affixes from French language.
  • -
Birincil Dil tr
Konular Dil ve Dil Bilim
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Yazar: İlker AYDIN
Kurum: VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 10 Aralık 2004
Kabul Tarihi : 6 Temmuz 2020
Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2004

Bibtex @araştırma makalesi { turkbilig737348, journal = {Türkbilig}, issn = {1302-6011}, address = {Hitit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Merkez/ÇORUM}, publisher = {Hacettepe Üniversitesi}, year = {2004}, volume = {}, pages = { - }, doi = {}, title = {Türkçe ve Fransızcanın Sözdiziminde Tümce ve Öbek Görünümlerine Genel Bir Bakış}, key = {cite}, author = {Aydın, İlker} }
APA Aydın, İ . (2004). Türkçe ve Fransızcanın Sözdiziminde Tümce ve Öbek Görünümlerine Genel Bir Bakış. Türkbilig , (8) , . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/turkbilig/issue/54324/737348
MLA Aydın, İ . "Türkçe ve Fransızcanın Sözdiziminde Tümce ve Öbek Görünümlerine Genel Bir Bakış". Türkbilig (2004 ): <https://dergipark.org.tr/tr/pub/turkbilig/issue/54324/737348>
Chicago Aydın, İ . "Türkçe ve Fransızcanın Sözdiziminde Tümce ve Öbek Görünümlerine Genel Bir Bakış". Türkbilig (2004 ):
RIS TY - JOUR T1 - Türkçe ve Fransızcanın Sözdiziminde Tümce ve Öbek Görünümlerine Genel Bir Bakış AU - İlker Aydın Y1 - 2004 PY - 2004 N1 - DO - T2 - Türkbilig JF - Journal JO - JOR SP - EP - VL - IS - 8 SN - 1302-6011- M3 - UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Türkbilig Türkçe ve Fransızcanın Sözdiziminde Tümce ve Öbek Görünümlerine Genel Bir Bakış %A İlker Aydın %T Türkçe ve Fransızcanın Sözdiziminde Tümce ve Öbek Görünümlerine Genel Bir Bakış %D 2004 %J Türkbilig %P 1302-6011- %V %N 8 %R %U
ISNAD Aydın, İlker . "Türkçe ve Fransızcanın Sözdiziminde Tümce ve Öbek Görünümlerine Genel Bir Bakış". Türkbilig / 8 (Aralık 2005): - .
AMA Aydın İ . Türkçe ve Fransızcanın Sözdiziminde Tümce ve Öbek Görünümlerine Genel Bir Bakış. Türkbilig. 2004; (8): -.
Vancouver Aydın İ . Türkçe ve Fransızcanın Sözdiziminde Tümce ve Öbek Görünümlerine Genel Bir Bakış. Türkbilig. 2004; (8): -.