Cumhuriyet’in İlk Çeyreğinde Türkçe Öğretimi Üzerine Yazılan İki Çalışma Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Zaman içinde değişime uğrayan eğitim politikaları doğrultusunda birçok öğretim programı oluşturulmuştur. Cumhuriyetin ilanından günümüze kadar Türkçe öğretiminde çok önemli gelişmeler meydana gelmiştir. Fuat Baymur[1], Cumhuriyet döneminde Türkçe öğretimi başta olmak üzere diğer alanlardaki çalışmalarıyla tanınmış bir eğitimcidir. Haydar Ediskun[2] ve Baha Dürder[3] ise “kendi kendini yetiştirme” metoduyla kaleme aldıkları Türkçe öğretimi kitabı ile o dönemdeki Türkçe öğretmenlerine ve alana ilgi duyan kişilere yön vermiştir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, öncelikle bu iki çalışmayı tanıtmak, söz konusu yazarların Türkçe Öğretimi alanındaki çalışmalarını günümüz Türkçe eğitimi alanındaki kavram dünyası ile değerlendirmektir. Bu çalışmada nitel araştırma yönteminden yararlanılmıştır. Çalışmaları incelemede ise doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada araştırma verisi olarak; Fuat Baymur ’un Türkçe Öğretimi (1948) ile Haydar Ediskun ve Baha Dürder ’in Türkçe Öğretimi (1949) kitapları ele alınmıştır. Bu iki çalışma incelenirken dönemin öğretim programları da göz önünde bulundurulmuştur. Baymur’un çalışmasında sözlü ifade nasıl geliştirilir, öğretmen öğrenciyle nasıl konuşmalıdır, imla ve tahrir çalışmaları nasıl düzeltilir gibi alanla ilgili birçok tavsiyede bulunulmuştur.Türkçe öğretim programları, Türkçe öğretiminin amaçları ve ilkeleri hakkında bilgiler verilmiştir. Ediskun ve Dürder’in çalışmasında ise kendi kendini yetiştirme metodu açıklanmıştır. Dilbilgisi, okuma, sözlü ve yazılı ifade müfredatları ele alınarak çeşitli örnekler, planlar ve açıklamalar sunulmuştur. Değerlendirme sonucunda Türkçe öğretiminin modern kavramlarının o dönemin söz varlığı içinde sözcük veya sözcük grubu olarak yer aldığı görülmüştür. İncelenen çalışmalarda yer alan artistik okuma, hareki plan, kendi kendini yetiştirme metodu, çocuğa görelik, drama, planlı yazma, resimden hareketle yazma, kendi kendini düzeltme, ödev düzeltme, akran değerlendirmesi gibi birçok kavram ve yaklaşımın günümüz eğitim anlayışından izler taşıdığı müşahede edilmiştir.

---

Anahtar Kelimeler

• Türkçe Öğretimi,Fuat Baymur,Haydar Ediskun,Baha Dürder

Kaynakça

1. Baymur, F. (1948) Türkçe Öğretimi, 4. Baskı, İnkılap: İstanbul.
2. Baha Dürder’in hayatı, http://www.biyografya.com/biyografi/92 Erişim Tarihi: 19.12.2017)
3. Calp, M. (2010) Özel Eğitim Alanı Olarak Türkçe Öğretimi, 4. Baskı, Nobel: Ankara.
4. Cevizci, A. (2010) Eğitim Sözlüğü, 1.Baskı, Say: İstanbul.
5. Çevik Ceran, D. (2015). Türkçe Öğretimi Adaylarının Yazma İle İlgili Kavramları Anlama düzeyleri ve Kavram Yanılgıları. International Journal of Language Academy, 3, 149-166. (20.12.2017 tarihinde http://ijla.net/Makaleler/ adresinden erişildi).
6. Ediskun, H. ve Dürder, B. (1949) Türkçe Öğretimi, 1.Baskı, Remzi: İstanbul.
7. Fuat Baymur ’un hayatı, http://www.oktayaras.com/fuat-baymur/tr/29024 (Erişim Tarihi: 19.12.2017)
8. Haydar Ediskun ’un hayatı, http://www.filozof.net/Turkce/edebiyat/edebi-sahsiyetler Erişim Tarihi: 19.12.2017)

9. Güzel, A. ve Karatay, H. (Ed.), (2014) Türkçe Öğretimi El Kitabı, 2. Baskı, Pegem: Ankara.
10. Karasar, N. (2016) Bilimsel Araştırma Yöntemi, 32. Baskı, Nobel: Ankara.
11. Kutlubay, H. (2015) 1928’den Günümüze Kadar Türkçe Öğretimi Programlarında Dil Bilgisi Öğretiminin Durumu, Pamukkale Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Denizli.
12. Özbay, M. (2014) Türkçe Özel Öğretim Yöntemleri 1, 7.Baskı, Öncü: Ankara.
13. Saban, A. ve Ersoy, A. (2016) Eğitimde Nitel Araştırma Desenleri, 1.Baskı, Anı: Ankara.
14. Temizyürek, F. ve Balcı, A. (2006) Cumhuriyet Dönemi İlköğretim Okulları Türkçe Programları, 1.Basım, Nobel: Ankara.
15. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016) Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, 10. Baskı, Seçkin: Ankara.