TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI EKONOMİK İŞBİRLİĞİNİN BANKACILIK VE FİNANS BOYUTU

Öz

Bu çalışmada Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) bölgesel ve uluslararası bir örgüt olarak ekonomik iş birliği faaliyetlerinin bankacılık boyutu ele alınmaktadır. Çalışmanın konusunu tarihsel arka plandan yararlanarak, teşkilata üye devletlerin bankacılık sektöründeki mevcut ve potansiyel durumu ile iş birliğini arttırıcı faaliyetleri oluşturmaktadır. Çalışma sonucunda öncelikle Türk Devletleri Teşkilatı Üye Ülkeleri Merkez (Ulusal) Bankaları Konsey kuruluşunun, Guvernörler düzeyinde eşgüdümlü hareketi mümkün kılabileceği; Türk Devletleri Banka Birlikleri Konseyi’nin eğitim ve deneyim paylaşımının beşerî sermayenin geliştirilmesine katkıda bulunabileceği ortaya konulmuştur. Diğer yandan Fintek İş Birliği Platformu’nun dijitalleşen bankacılıkta trendleri kaçırmama adına önemli bir rol üstlenebileceği; Türk Yatırım Fonu’nun eşit sermaye ve eşit oy hakkıyla kurulmasının önemli bir misyonu ifade ettiği bulgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Türk Devletleri Teşkilatı
• Bankacılık
• Finans
• Türk Yatırım Fonu

BANKING AND FINANCE DIMENSION OF ECONOMIC COOPERATION OF THE ORGANIZATION OF TURKIC STATES

Öz

This study deals with the banking dimension of the economic cooperation activities of the Organisation of Turkic States (OST) as a regional and international organisation. The subject of the study is the current and potential situation of the member states of the organisation in the banking sector and the activities to increase cooperation by making use of the historical background. As a result of the study, it has been revealed that the establishment of the Council of Central (National) Banks of the Member States of the Organisation of Turkic States can enable coordinated action at the level of Governors, and the training and experience sharing of the Council of Bank Associations of Turkic States can contribute to the development of human capital. On the other hand, it has been found that the Fintech Cooperation Platform can assume an important role in order not to miss the trends in digitalised banking; the establishment of the Turkish Investment Fund with equal capital and equal voting rights expresses an important mission.

Anahtar Kelimeler

• Organization of Turkic States
• Banking
• Finance
• Turkic Investment Fund

Kaynakça

1. Akçapa, M. (2023). Türk Devletleri Teşkilatı’nın Tarihsel Gelişimi: Teşkilatın Dünü, Bugünü ve Yarını. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 11(34): 473-491.
2. Aksu, İ.F. (2021). “Sunuş”. İçinde: Bağımsızlıklarının 30. Yılında Türk Devletleri Ekonomik, Politik ve Sosyal Dönüşüm. (Editörler: Çevik, S. & Turan, E.) Ankara: Türk Akademisi Siyasi Sosyal Stratejik Araştırmalar Vakfı (TASAV) Yayınları, 15-17.
3. Aydilek, E. (2022). Türk Devletleri Teşkilatının Siyasi ve Ekonomik Potansiyeli. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 5(3): 716-728.
4. Bağcı, K., Tintin, C., Türbedar, E. (2021). Trade And Investment Relations Among The Turkıc Councıl Member States Recent Trends and Prospects For Deepening Economic Relations.( Ömer Kocaman, Ö., Pan, Ö. And Türbedar, E.) İstanbul: Öner Matbaa.
5. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, (2024) https://www.bddk.org.tr/KurumHakkinda/Detay/25 (erişim: 20.11.2024).
6. Baransel, A. (1993). Çağdaş Yönetim Düşüncesinin Evrimi (3 Baskı). İstanbul: Avcıol Basım Yayın.
7. Bloomberg HT (2023). Türk Yatırım Fonu Kuruluş Anlaşması Resmi Gazete'de, https://www.bloomberght.com/turk-yatirim-fonu-kurulus-anlasmasi-resmi-gazete-de-yayimlandi-2341891 (erişim: 17.11.2024).
8. Çevik, S. ve Turan. E. (2021). “Bağımsızlıklarının 30. Yılında Türk Devletleri”. İçinde: Bağımsızlıklarının 30. Yılında Türk Devletleri Ekonomik, Politik ve Sosyal Dönüşüm. (Editörler: Çevik, S. & Turan, E.) Ankara: Türk Akademisi Siyasi Sosyal Stratejik Araştırmalar Vakfı (TASAV) Yayınları, 19-31.

9. Çınar, Y. ve Uzun, Y. U. (2023). Köklü Geçmişten Güçlü Geleceğe Türk Devletleri Teşkilatı: Küresel Ekonomik-Siyasal Potansiyeli ve Teşkilatın Geleceğine Dair Öngörüler. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(ÖS): 141-156.
10. Drucker, P. F. (1994). Kapitalist Ötesi Toplum. (B. Çorakçı, Çev.) İstanbul: İnkılap Kitapevi.
11. Eğilmez, M. (2012). Özetle IMF ve Türkiye. https://www.mahfiegilmez.com/2012/07/ozetle-imf-ve-turkiye.html (erişim: 20.11.2024).
12. Emeklier, B. ve Taş, T., Yılmaz, K. Ç. (2022). Türk Devletleri Teşkilatı: Bütünleşme Sürecine Nereden Başlamalı ve Ne Yapmalı?. Güvenlik Stratejileri Dergisi: 73-107.
13. Erkiner, H. H., & Eray, İ. (2022). Uluslararası hukuk bakımından bir uluslararası örgüt olarak Türk Devletleri Teşkilatı. Güvenlik Stratejileri Dergisi: 217-250.
14. Ferguson, N. (2019). Paranın Yükselişi Dünyanın Finansal Tarihi (7 Baskı). (B. Pala, Çev.) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
15. IMF (2024). www.imf.org/. https://www.imf.org/en/About/Factsheets/Sheets/2022/How-the-IMF-makes-decisions (erişim: 20.11.2024).
16. Kasım, M. (2021). “Orta Asya Ülkelerinde Kalkınma Politikaları ve Ekonomik Gelişme”. İçinde: Bağımsızlıklarının 30. Yılında Türk Devletleri Ekonomik, Politik ve Sosyal Dönüşüm. (Editörler: Çevik, S. & Turan, E.) Ankara: Türk Akademisi Siyasi Sosyal Stratejik Araştırmalar Vakfı (TASAV) Yayınları, 31-63.
17. Kocatepe, Ö. F. (2022). Türk Devletleri Teşkilatı Politik ve Askerî İş Birliği. Ankara: Nobel Yayınevi.
18. Koçel, T. (2018). İşletme Yöneticiliği (17 b.). İstanbul: Beta Basım Yayın.
19. Korkmaz, Ö.F. (2018). “Cumhuriyet Dönemi Türk Bankacılık Tarihi”. İçinde: Cumhuriyet Dönemi İşletmecilik Tarihi, (Editör: Genç, K.Y.) Ankara: Gece Kitaplığı.
20. Mangır, F. (2023). Türk Devletlerine Taze Kan: Türk Yatırım Fonu. Z Raporu. https://www.zraporu.com/gundem/turk-devletlerine-taze-kan-turk-yatirim-fonu/ (erişim: 20.11.2024).
21. Özsoy, B. (2023). “Türk Dünyası Söylemi”. İçinde Türk Devletleri Teşkilatı’nın Rolü ve Önemi. Anasay (25), 40-55.
22. Polanyi, K. (2010). Büyük Dönüşüm Çağımızın Siyasal ve Ekonomik Kökenleri. (A. Buğra, Çev.) İstanbul: İletişim Yayınları.
23. Sarıkaya, Y. (2023). Cumhuriyetin 100. Yılında Türk Dünyasının Genel Durumu. Demokrasi Platformu, 12(39): 279–301.
24. Soğukoğlu Korkmaz, S. (2022). “Küresel Sermayenin Finansal Piyasalardaki Rolü”. İçinde: Sosyal Bilimlerde Disiplinlerarası Akademik Çalışmalar, (Editörler: Terzioğlu, D. & Soğukoğlu Korkmaz, S.) Konya: Eğitim Yayınevi, 35-53.
25. Syzdykova, A. (2021). “Orta Asya Ülkelerinin Ekonomik Performanslarının Değerlendirilmesi”. İçinde: Bağımsızlıklarının 30. Yılında Türk Devletleri Ekonomik, Politik ve Sosyal Dönüşüm. (Editörler: Çevik, S. & Turan, E.) Ankara: Türk Akademisi Siyasi Sosyal Stratejik Araştırmalar Vakfı (TASAV) Yayınları, 63-115.
26. T.C. Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi (2024). “Türk Devletleri Fintek İş Birliği Platformu” İmza Töreni Finans Ofisimizin Himayesinde Yapıldı. https://www.cbfo.gov.tr/haberler/turk-devletleri-fintek-birligi-platformu-imza-toreni-finans-ofisimizin-himayesinde-yapildi (erişim: 15.11.2024).
27. T.C. Merkez Bankası (2024). Türk Devletleri Teşkilatı Üye Ülkeleri Merkez (Ulusal) Bankaları Konseyine İlişkin Basın Duyurusu (2024-59), TCMB - Türk Devletleri Teşkilatı Üye Ülkeleri Merkez (Ulusal) Bankaları Konseyine İlişkin Basın Duyurusu (2024-59) (erişim: 20.11.2024).
28. Topsakal İ., Zengin A. K., (2021). Türk Devletleri Teşkilatı: Siyasi, Ekonomik ve Kültürel Çıktılar, Kriter Siyaset, Toplum ve Ekonomi Dergisi, Yıl:6, Sayı: 63. https://kriterdergi.com/dis-politika/turk-devletleri-teskilati-siyasi-ekonomik-ve-kulturel-ciktilar (erişim: 20.11.2024).
29. Türk Devlet Teşkilatı İşbirliği Alanları (2024). https://www.turkicstates.org/tr/isbirligi-alanlari.
30. Türk Devletleri Banka Birlikleri Konseyi (2024). https://www.tdbbk.org/tr/istatistikler/uye-istatistikleri/4593, (erişim: 15.11.2024).
31. Türk Devletleri Teşkilatı (2011). Teşkilatın Tarihçesi, https://www.turkicstates.org/tr/organizasyon-tarihcesi, (erişim: 13.11.2024).
32. Türk Devletleri Teşkilatı (2024). Türk Yatırım Fonu. https://www.turkicstates.org/tr/partner-detay/turk-yatirim-fonu (erişim: 14.11.2024).
33. Türk Kazak İş İnsanları Birliği (2023). Türk Yatırım Fonu’nun resmi açılışı yapıldı. https://tukib.kz/haber/turk-yatirim-fonunun-resmi-acilisi-yapildi (erişim: 17.11.2024).
34. Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği (2024). Türk Devletleri Arasında “Dijital İpek Yolu”: Fintek İş Birliği Platformu Resmen Kuruldu. https://todeb.org.tr/detay/turk-devletleri-arasinda-dijital-ipek-yolu-fintek-is-birligi-platformu-resmen-kuruldu/710/ (erişim: 10.11.2024).
35. www.resmigazete.gov.tr. (13.12.2023). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/ 2023/12/20231213-2.pdf, (erişim: 14.11.2024).
36. Yeşil Ekonomi (2023). Türk Yatırım Fonu Kuruluş Anlaşması yayımlandı. https://yesilekonomi.com/turk-yatirim-fonu-kurulus-anlasmasi-yayimlandi/ (erişim: 14.11.2024).
37. Yılmaz, E. (2024). Türk Yatırım Fonu Üye Devletler Arasındaki Ticareti Geliştirecek. https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/turk-yatirim-fonu-uye-devletler-arasindaki-ticareti-gelistirecek/3230024 (erişim: 20.11.2024).