Araştırma Makalesi

DİLÇİLİKDƏ BİLİNQVİZM VƏ İNTERFERENSİYA HADİSƏSİ

Cilt: 8 Sayı: 1 20 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

DİLÇİLİKDƏ BİLİNQVİZM VƏ İNTERFERENSİYA HADİSƏSİ

Öz

Dil yalnız insanların mövcud olduğu mühitdə fəaliyyət göstərir və onların bütün ehtiyaclarını ödəməyə imkan verir. Ona görə də cəmiyyətlə onu yaşadan dil arasında mühüm və sıx əlaqə mövcuddur. İnsanların həyatını dilsiz təsəvvür etmək mümkün deyil. Dil cəmiyyətin sosial funksiyası və onun əsas sütunlarından biri hesab olunur. Dilin inkişafı öz-özlüyündə çox mürəkkəb proses kimi qiymətləndirilir. Bu baxımdan dillər arasında mövcud əlaqələr dilin inkişafı prosesində böyük önəm daşıyır. Dillərarası əlaqələr sadə şəkildə bir dilin digər dilə müəyyən formada təsiri kimi başa düşülür, ancaq bu təsir mürəkkəb prosesdir. Dillərin bir-birinə təsiri dilin bütün səviyyələrində müşahidə olunur. Bu zaman dillərdən biri deyil, əlaqədə olan dillərin hamısı bir-birinə təsir göstərir və nəticədə, interferensiya hadisəsi baş verir. İnterferensiya hadisəsi müasir dövrdə də yaranmaqdadır. Buna səbəb ölkələr arasında davamlı iqtisadi, siyasi və mədəni əlaqələrin sürətlə qurulması, bunun da dillərin qarşılıqlı təsirinə səbəb olmasıdır. Xalqlar arasında münasibətlərin mövcudluğunda və davamlı inkişafında, şübhəsiz ki, dillər mühüm rol oynayır. Xalqlar arasında qarşılıqlı əlaqələr olduqda insanlar öz dillərindən əlavə başqa bir dildən də sərbəst istifadə etmək niyyətində olurlar. Son illərdə iki dildə sərbəst danışa bilən insanların mövcudluğu beynəlxalq əlaqələrin daha da inkişafına səbəb olmuşdur. İkidillilik müasir cəmiyyətin ümumi probleminə çevrilib. İkidilliliyin labüd olaraq meydana çıxması yeni kəşflərə, ixtiralara və beynəlxalq əlaqələrə ehtiyacla bağlıdır. Bir sözlə, sadalanan münasibətlərdə dil mühüm vasitə rolunu oynayır. Tarixən sosial həyatda baş verən hər hansı dəyişiklik anında dildə əks olunur və dilin öz “süzgəcindən” keçərək cilalanır. Biz hər bir xalqın, millətin dilində tarixin, mədəni dəyərlərin, dolğun ifadəsini görə bilirik. Sadalanan bu amillərin hamısı dildə öz əksini tapır və onlar dillər arasında interferensiya hadisəsinin göstəricilərindən birinə çevrilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi İ.Nesimi Dilcilik Enstitütüsü Teorik Dilbilimi Bölümü

Teşekkür

İlginiz için teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Aslan, A. (2020). İkidillilik və çoxdillilik nedir? https://perspektif.eu/2020/11/14/iki-dillilik-ve-cok-dillilik-nedir
  2. Blumfild, L. (2013). Dil. Bakı: Prestij.
  3. Cəfərova, K (2018). Müasir dilçilikdə bilinqvizm və interferensiya. Bakı: Mütərcim.
  4. Cəfərova, K. (2017). Dil əlaqələri zəminində leksik interferensiya. http://www.anl.az/down/meqale/adu_dil_edebiyyat/2017/02/36(meqale).pdf
  5. Heydərov, R. (2013). Dillərin inkişafında dil əlaqələrinin rolu. Bakı: Elm və təhsil.
  6. İbrahimova, A. ve Abbasova, C. (2016). Dil öyrənməni aktuallaşdıran zərurət və bu sahədə pedaqoji təcrübənin rolu. http://www.anl.az/down/meqale/elm_eserler_tehsilprobins/2016/02/24(meqale).pdf
  7. Karaağac, G. (2011). Bireysel İki Dillilik ve Toplumsal İki Dillilik. https://turkoloji.cu.edu.tr/DILBILIM/gk_ikidillilik/gk_ikidillilik.htm
  8. Qurbanov, A. (2019). Ümumi dilçilik. III cild (3 cilddə). Bakı: AMEA.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

28 Nisan 2024

Kabul Tarihi

10 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bayramova, P. (2024). DİLÇİLİKDƏ BİLİNQVİZM VƏ İNTERFERENSİYA HADİSƏSİ. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD), 8(1), 109-117. https://doi.org/10.30563/turklad.1474872
AMA
1.Bayramova P. DİLÇİLİKDƏ BİLİNQVİZM VƏ İNTERFERENSİYA HADİSƏSİ. TÜRKLAD. 2024;8(1):109-117. doi:10.30563/turklad.1474872
Chicago
Bayramova, Pervin. 2024. “DİLÇİLİKDƏ BİLİNQVİZM VƏ İNTERFERENSİYA HADİSƏSİ”. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD) 8 (1): 109-17. https://doi.org/10.30563/turklad.1474872.
EndNote
Bayramova P (01 Haziran 2024) DİLÇİLİKDƏ BİLİNQVİZM VƏ İNTERFERENSİYA HADİSƏSİ. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD) 8 1 109–117.
IEEE
[1]P. Bayramova, “DİLÇİLİKDƏ BİLİNQVİZM VƏ İNTERFERENSİYA HADİSƏSİ”, TÜRKLAD, c. 8, sy 1, ss. 109–117, Haz. 2024, doi: 10.30563/turklad.1474872.
ISNAD
Bayramova, Pervin. “DİLÇİLİKDƏ BİLİNQVİZM VƏ İNTERFERENSİYA HADİSƏSİ”. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD) 8/1 (01 Haziran 2024): 109-117. https://doi.org/10.30563/turklad.1474872.
JAMA
1.Bayramova P. DİLÇİLİKDƏ BİLİNQVİZM VƏ İNTERFERENSİYA HADİSƏSİ. TÜRKLAD. 2024;8:109–117.
MLA
Bayramova, Pervin. “DİLÇİLİKDƏ BİLİNQVİZM VƏ İNTERFERENSİYA HADİSƏSİ”. Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD), c. 8, sy 1, Haziran 2024, ss. 109-17, doi:10.30563/turklad.1474872.
Vancouver
1.Pervin Bayramova. DİLÇİLİKDƏ BİLİNQVİZM VƏ İNTERFERENSİYA HADİSƏSİ. TÜRKLAD. 01 Haziran 2024;8(1):109-17. doi:10.30563/turklad.1474872

LİSANS

TÜRKLAD'ın içeriği Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.   E-ISSN: 2587-1293

Fırat Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü – Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü, Rektörlük Yerleşkesi, Cezeri Caddesi 2A, 23200, ELAZIĞ-TÜRKİYE / Telefon: +90 424 237 00 00 – 3525 / 3637; Belgeç: +90 424 233 00 62; elmek: uluturklad@gmail.com

13220  13225 13228 13230 13231 13234 13239 13241132411323813235132271438414444  16761