Yıl 2019, Cilt 23 , Sayı 2, Sayfalar 288 - 311 2019-11-12

A SEMANTIC ANALYSIS ON SOME WORDS COPIED FROM TURKISH TO PERSIAN
FARSÇAYA KOPYALANMIŞ BAZI TÜRKÇE KELİMELER ÜZERİNE ANLAMBİLİMSEL BİR İNCELEME

Elmas ÇOKOL [1]


Turkish has been in constant contact with many languages in different densities as a requirement of the life styles, geographical areas and historical process of Turks so far. One of the languages in which it has long-term relations is the languages of Iranian geography. Therefore, there has been a wide variety of word exchanges between the languages of the Iranians and Turks who have been living together or as neighbours for more than 2000 years. Between this two languages some assimilations have been seen in terms of phonology, morphology, syntax and semantics.

Examining Turkish-Persian relations is very important for Turcology. For this reason, in this article, based of Gerhard Doerfer's work on Turkish and Mongolian copies in New Persian (DOERFER, Gerhard, 1963; 1965; 1967; 1975, Türkische und Mongolische Elemente im Neu­persischen - Unter besonderer Berücksichtigung älterer Neu­persischer Geschichtquellen, vor allem der Mongolen- und Ti­mu­ri­den­zeit I-IV, Akademie der Wissenschaften und der Literatur. Ver­öffent­lichungen der orientalischen Kom­mission 16; 19; 20; 21, Wiesbaden.) meaning changes of the vocabularies copied from Turkish to Persian in the target language will be scrutinized.

Türkçe, şimdiye kadar Türklerin yaşadığı hayat tarzlarının, coğrafî sahaların ve tarihî sürecin bir gereği olarak birçok dille değişik yoğunluklarda sürekli ilişki içinde olagelmiştir. Uzun süreli ve yoğun ilişki içinde olduğu dillerden biri İran coğrafyası dilleridir. Dolayısıyla 2000 yılı aşkın süredir iç içe ya da komşu olarak yaşayan İranlıların dilleri ile Türklerin dilleri arasında, yaşanan bu yoğun ilişkiye bağlı olarak, geniş çaplı kelime alışverişleri olmuş; fonolojik, morfolojik, sentaktik ve semantik açıdan bazı benzeşmeler yaşanmıştır.

Türkçe-Farsça ilişkilerini incelemek, Türklük bilimi açısından çok önemlidir. Bu sebeple bu makalede Gerhard Doerfer’in, Yeni Farsçadaki Türkçe ve Moğolca kopyaları ele alan eseri (DOERFER, Gerhard, 1963; 1965; 1967; 1975, Türkische und Mongolische Elemente im Neu­persischen - Unter besonderer Berücksichtigung älterer Neu­persischer Geschichtquellen, vor allem der Mongolen- und Ti­mu­ri­den­zeit I-IV, Akademie der Wissenschaften und der Literatur. Ver­öffent­lichungen der orientalischen Kom­mission 16; 19; 20; 21, Wiesbaden.) temel alınarak Türkçeden Farsçaya geçen kelimelerin hedef dilde yaşadığı anlam değişmeleri tespit edilmeye çalışılacaktır. 

  • AKSAN, Doğan (2004). Dilbilim ve Türkçe Yazıları. İstanbul: Multilingual.
  • AKSAN, Doğan (2015). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  • AKSAN, Doğan (2016). Anlambilim Anlambilim Konuları ve Türkçenin Anlambilimi. Ankara: Bilgi Yayınevi.
  • ATMACA, Emine (2011). Eski Oğuz Türkçesinden Türkiye Türkçesine Söz Varlığındaki Değişmeler ve Anlam Olayları, (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Sakarya: Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • ÇOKOL, Elmas (2018). Farsçaya Kopyalanmış Türkçe Kelimeler Üzerine Bir Dil İncelemesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Muğla: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • DEMİRCİ, Kerim (2017). Türkoloji İçin Dilbilim Konular Kavramlar Teoriler. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • DOERFER, Gerhard (1963). Türkische und Mongolische Elemente im Neu¬persischen - Unter besonderer Berücksichtigung älterer Neu¬persischer Geschichtquellen, vor allem der Mongolen- und Ti¬mu¬ri¬den¬zeit (Band 1). Wiesbaden: Franz Steiner Verlag GMBH [16].
  • DOERFER, Gerhard (1965). Türkische und Mongolische Elemente im Neu¬persischen - Unter besonderer Berücksichtigung älterer Neu¬persischer Geschichtquellen, vor allem der Mongolen- und Ti¬mu¬ri¬den¬zeit (Band 2). Wiesbaden: Franz Steiner Verlag GMBH [19].
  • DOERFER, Gerhard (1967). Türkische und Mongolische Elemente im Neu¬persischen - Unter besonderer Berücksichtigung älterer Neu¬persischer Geschichtquellen, vor allem der Mongolen- und Ti¬mu¬ri¬den¬zeit (Band 3). Wiesbaden: Franz Steiner Verlag GMBH [20].
  • DOERFER, Gerhard (1975). Türkische und Mongolische Elemente im Neu¬persischen - Unter besonderer Berücksichtigung älterer Neu¬persischer Geschichtquellen, vor allem der Mongolen- und Ti¬mu¬ri¬den¬zeit (Band 4). Wiesbaden: Franz Steiner Verlag GMBH [21].
  • HAZAR, Mehmet (2014). Türkçe (Sözcük) Anlam Bilimi – I. Konya: Eğitim Yayınevi.
  • KARAAĞAÇ, Günay (2008). Türkçe Verintiler Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  • KARAAĞAÇ, Günay (2013a). Anlam (Anlam Bilimi ve İletişim). İstanbul: Kesit Yayınları.
  • KARAAĞAÇ, Günay (2013b). Dil Bilimi Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  • KILIÇ, Veysel (2009). Anlambilime Giriş Temel Kavramlar. İstanbul: Papatya Yayıncılık Eğitim.
  • PALMER, Abram Symthe (1882). Folk-Etymology A Dictionary of Verbal Corruptions or Words Perverted in Form or Meaning, by False Derivation or Mistaken Analogy. London: George Bell And Sons, York Street, Covent Gaede.
  • SAV, Bahattin (2003). Anlam Değişmeleri Üzerine Artzamanlı Bir İnceleme. Ankara: Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi 23, 1, s. 147-166.
  • STEINGASS, Francis Joseph (1975). A Comprehensive Persian-English Dictionary. Beirut: Librairie Du Liban.
  • TAVKUL, Ufuk (2000). Karaçay-Malkar Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Birincil Dil tr
Konular Dil Bilim
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Elmas ÇOKOL
Kurum: MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 15 Şubat 2019
Kabul Tarihi : 13 Ekim 2019
Yayımlanma Tarihi : 12 Kasım 2019

Bibtex @araştırma makalesi { turkoloji527810, journal = {Türkoloji Dergisi}, issn = {}, eissn = {2602-4934}, address = {Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, 06100 Sıhhiye/ANKARA}, publisher = {Ankara Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {23}, pages = {288 - 311}, doi = {}, title = {FARSÇAYA KOPYALANMIŞ BAZI TÜRKÇE KELİMELER ÜZERİNE ANLAMBİLİMSEL BİR İNCELEME}, key = {cite}, author = {ÇOKOL, Elmas} }
APA ÇOKOL, E . (2019). FARSÇAYA KOPYALANMIŞ BAZI TÜRKÇE KELİMELER ÜZERİNE ANLAMBİLİMSEL BİR İNCELEME. Türkoloji Dergisi , 23 (2) , 288-311 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/turkoloji/issue/50187/527810
MLA ÇOKOL, E . "FARSÇAYA KOPYALANMIŞ BAZI TÜRKÇE KELİMELER ÜZERİNE ANLAMBİLİMSEL BİR İNCELEME". Türkoloji Dergisi 23 (2019 ): 288-311 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/turkoloji/issue/50187/527810>
Chicago ÇOKOL, E . "FARSÇAYA KOPYALANMIŞ BAZI TÜRKÇE KELİMELER ÜZERİNE ANLAMBİLİMSEL BİR İNCELEME". Türkoloji Dergisi 23 (2019 ): 288-311
RIS TY - JOUR T1 - FARSÇAYA KOPYALANMIŞ BAZI TÜRKÇE KELİMELER ÜZERİNE ANLAMBİLİMSEL BİR İNCELEME AU - Elmas ÇOKOL Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Türkoloji Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 288 EP - 311 VL - 23 IS - 2 SN - -2602-4934 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Türkoloji Dergisi FARSÇAYA KOPYALANMIŞ BAZI TÜRKÇE KELİMELER ÜZERİNE ANLAMBİLİMSEL BİR İNCELEME %A Elmas ÇOKOL %T FARSÇAYA KOPYALANMIŞ BAZI TÜRKÇE KELİMELER ÜZERİNE ANLAMBİLİMSEL BİR İNCELEME %D 2019 %J Türkoloji Dergisi %P -2602-4934 %V 23 %N 2 %R %U
ISNAD ÇOKOL, Elmas . "FARSÇAYA KOPYALANMIŞ BAZI TÜRKÇE KELİMELER ÜZERİNE ANLAMBİLİMSEL BİR İNCELEME". Türkoloji Dergisi 23 / 2 (Kasım 2019): 288-311 .
AMA ÇOKOL E . FARSÇAYA KOPYALANMIŞ BAZI TÜRKÇE KELİMELER ÜZERİNE ANLAMBİLİMSEL BİR İNCELEME. Türkoloji Dergisi. 2019; 23(2): 288-311.
Vancouver ÇOKOL E . FARSÇAYA KOPYALANMIŞ BAZI TÜRKÇE KELİMELER ÜZERİNE ANLAMBİLİMSEL BİR İNCELEME. Türkoloji Dergisi. 2019; 23(2): 311-288.