MECMÛATÜ'L-EŞÂR RECORDED ON NUMBER 263 IN THE NURİ ARLASEZ COLLECTION IN SÜLEYMANİYE LIBRARY AND THE POEMS HAVING THE APPELLATION FİRÂKÎ

Abstract

In terms of Turkish literature, poetry journals are among the highly important literary works. Thanks to these works, we can both reach poems of some famous poets which don’t take place in their dîvâns and poets whose names are unknown in our literature history. In addition to these, poetry journals are highly important not only Turkish literature but also Turkish culture and history because they reflect both literary preference and several sociocultural features of the time they written. The article contains the presentation of the poetry journal listed as Mecmû‘atü’l-Eş‘âr recorded on number 263 in the Nuri Arlasez Collection in Süleymaniye Library in terms of shape, content and some linguistic features. The poetry journal which is composed of 72 foils generally contains the poems of 16th century poets. Together with these poets and poem forms that they used, the metrical frameworks of the poems and sort of them also are given though tables. Then, representing a significant part of our study, the poems which belong to Firâkî are given place. These poems are given in order of their foil numbers in the poetry journal together with their metrical frameworks. Foil and poem numbers of the poems are given in brackets under the related poems. The purpose of this study is to emphasize importance of poetry journals in terms of literature history and shed light on new studies that will be done in the future, in the hope that valuable poems of lots of valuable poets can be unearted.

Keywords

• Turkish Literature History, Süleymaniye Library, Poetry Journal, Poem, Firâkî.

SÜLEYMANİYE KÜTÜPHANESİ NURİ ARLASEZ KOLEKSİYONU 263 NUMARADA MECMÛATÜ'L-EŞÂR ADIYLA KAYITLI ŞİİR MECMUASI ve FİRÂKÎ MAHLASLI ŞİİRLER

Öz

Mecmualar, edebiyat sahasındaki çalışmalar açısından oldukça önemli eserler arasındadır. Bu eserler vasıtasıyla ünlü şairlerin mevcut dîvânlarında yer almayan şiirleri ile edebiyat tarihimizde adı daha önce duyulmamış şairler ve şiirlerine de ulaşmamız mümkündür. Bunların yanısıra mecmualar, yazıldıkları dönemin edebî beğenisi ve birtakım sosyokültürel özelliklerini yansıtması dolayısıyla, gerek Türk edebiyatı gerekse Türk kültürü ve tarihi açısından da oldukça önemlidir. Makalede Süleymaniye Kütüphanesi Nuri Arlasez Kataloğu’nda 263 numarada Mecmû‘atü’l-Eş‘âr adıyla kayıtlı olan şiir mecmuası dış özellikleri, muhtevası ve bazı dil özellikleri açısından tanıtılmıştır. 70 varaktan oluşan mecmua, genellikle 16. yüzyılda yaşamış şairlerin şiirlerinden oluşmaktadır. Bu şairler ve kullandıkları nazım şekilleri ile mecmuadaki şiirlerin bahir ve kalıpları tablolar vasıtasıyla belirtilmiştir. Ardından çalışmamızın önemli bir bölümünü temsil eden, mecmuadaki Firâkî mahlaslı şiirlere yer verilmiştir. Bu şiirler vezinleriyle birlikte, mecmuadaki varak sıra numarasına göre verilmiştir. Şiirlerin mecmuadaki varak ve şiir numarası, ilgili şiirin altında parantez içinde verilmiştir. Bu çalışmada amaç, mecmuaların edebiyat tarihimiz açısından önemini vurgulamak ve pek çok değerli şairimizin değerli eserlerinin gün yüzüne çıkarılması doğrultusunda gelecekte yapılacak yeni çalışmalara ışık tutabilmektir.

Anahtar Kelimeler

• Türk edebiyat tarihi, Süleymaniye Kütüphanesi, Mecmua, Şiir, Firâkî.

Kaynakça

1. AYDEMİR Yaşar, ‘‘Metin Neşrinde Mecmuaların Rolü ve Karşılaşılan Problemler’’, Turkish Studies/Türkoloji Araştırmaları Dergisi, Volume 2/3, (Summer 2007), s. 122-137.
2. ERSOY Ersen (2003). XVI. Yüzyıl Kaynaklarına Göre Kütahyalı Şâirler ve Kütahya’da Edebî Muhit, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Kütahya.
3. GÜLER Kadir, ‘‘Kütahyalı Firâkî ve Bilinmeyen Şiirleri’’, Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 5/1, (Winter 2010), s. 1037-1066.
4. KUT Günay, “Mecmualar”, Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi Devirler/ İsimler/ Eserler/ Terimler, C.: VI, Dergah Yayınları, İstanbul 1986, s. 170-177.
5. TANYILDIZ Ahmet, ‘‘Şiir Mecmûalarının Neşri Hakkında’’, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi-The Journal of International Social Research, C.: 5, S.: 21 (2012), s. 224-239.
6. ÖZKIRIMLI Atilla, ‘‘Mecmua’’, Türk Edebiyatı Ansiklopedisi, C.: 3, Cem Yayınevi, s. 826-829.
7. UZUN Mustafa, ‘‘Mecmua’’, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C.: 28, Ankara 2003, s. 265-268.