TÜRKİYE TÜRKÇESİ VE AZERBAYCAN TÜRKÇESİNDE KELİME GRUPLARININ TASNİFİ ÜZERİNE
Öz
Bu
çalışmada Türkiye Türkçesi ve Azerbaycan Türkçesinin kelime grupları
karşılaştırılarak farklılıklar ve benzerliklerin tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Türkiye Türkçesinde genel kabul olunan görüşe göre kelime grupları isim tamlaması, sıfat tamlaması, sıfat-fiil
grubu, isim-fiil grubu, zarf-fiil grubu, tekrar grubu, edat grubu, bağlama
grubu, unvan grubu, birleşik isim grubu, ünlem grubu, sayı grubu, birleşik
fiil, kısaltma grupları şekilde ayrılmaktadır. Azerbaycan Türkçesinde
kelime grupları söz birleşmesi terimi
ile ifade olunmaktadır. Söz birleşmeleri,
serbest söz birleşmeleri (bağımsız) ve sabit
söz birleşmeleri(deyimler) diye ikiye ayrılır. Sabit söz birleşmeleri leksikoloji bölümünde, serbest söz birleşmeleri ise söz dizimi
kısmında incelenir. Sabit söz
birleşmeleri başlığı altında idiomlar,
ibareler, hikmetli sözler, atalar sözleri, deyimler vs. ele alınmaktadır. Serbest
söz birleşmeleri (bağımsız), ismi birleşmeler,
feli birleşmeleri ve zarf birleşmeleri diye üçe ayrılmaktadır. İsmi birleşmeler, feli birleşmeler ve zarf
birleşmeleri aynı zamanda alt gruplara ayrılarak incelenmektedir.
Araştırmada her iki lehçedeki tasnifler incelenmiş, sınıflandırma kriterleri
ile ilgili bilgiler verilmiştir. Türkiye Türkçesinde ve Azerbaycan
Türkçesindeki kelime gruplarının ortak ve farklı yönleri belirtilmiş ve birbirine
çok yakın olan iki lehçede farklı sınıflandırmaya dikkat çekilmiştir. Çalışma, her
iki lehçedeki kelime gruplarının detaylı bir şekilde karşılaştırılarak
incelenmesi ve diller arasındaki yakınlıkları ve farklılıkları açık bir şekilde
ortaya çıkardığı için önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ABDULLAYEV Elövset, SEYİDOV Yusuf ve HESENOV Ağamalı, Müasir Azerbaycan Dili, Sintaksis, Şark- Karp, Bakü 2007.
- AKBAYIR Sıddık, Eğitim Fakülteleri İçin Cümle ve Metin Bilgisi (Okuma, Anlama, Yorumlama, Çözümleme), Pegem Akademi, Ankara 2013.
- AYDIN, İlker ve AKDİ Vehbi, Türkçede Kelime Grupları ya da Öbek Yapı. International Journal of Languages’ Education and Teaching Volume 6, Issue 1, March 2018, p. 241-270. Doi Number, 10.18298/ijlet.2522.
- BANGUOĞLU Tahsin, Türkçenin Grameri, 8. Baskı, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, TDK yayınları, Ankara, 2007.
- BAYDAR Arzu Sema Ertane ve BAYDAR Turgut, Türkiye Türkçesinde Kelime Grupları, A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, s.16, Erzurum 2001. S. 38-45
- BAYRAMOV Hüseyn, Azerbaycan Dili Frazeologiyasının Esasları, Maarif, Bakü 1978.
- BESEREK Ahmet, Türkçede Cümle Yapısı, MEB. Yay. İstanbul 1991.
- BUDAGOVA Zerifa, Müasir Azerbaycan Dili II. Morfologiya, Elm, Bakü 1980.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
27 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
4 Ekim 2018
Kabul Tarihi
12 Kasım 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 15