Araştırma Makalesi

KOSOVA TÜRKLERİNDE RİTÜELLER BAĞLAMINDA EVLENME GELENEĞİ İLE İLGİLİ KİMİ UYGULAMA VE ÂDETLER

Cilt: 1 Sayı: 15 27 Aralık 2018
  • Esin Hüdaverdi *
PDF İndir

KOSOVA TÜRKLERİNDE RİTÜELLER BAĞLAMINDA EVLENME GELENEĞİ İLE İLGİLİ KİMİ UYGULAMA VE ÂDETLER

Öz

Bir bireyin toplum içindeki durumunu belirleyen doğum, evlenme ve ölüm gibi geçiş ritüelleri bağlamında uygulanan adetler o toplumun kültürünü belirler. Bu çalışmada, Kosova Türklerinin daha yoğun yaşadığı bölgeler dikkate alınarak toplum tarafından önemli görülen ve kuşaklar arasında aktarılarak bugüne dek gelen evlenme geleneği ile ilgili geleneksel uygulamalar ve âdetler derlenerek inclenmiştir. Bir takım hazırlık ve aşamaların bir biri ardına yapılması sonucu gerçekleşen evlilik geleneği ile ilgili bölgeden bölgeye çok değişik uygulama ve adetler tespit edilmiştir. Her zaman önemli bir olay olarak bilinen ve yaşamın ikinci geçit dönemi olan evlenme insan türünün devamını sağladığı için bireysel olduğu kadar toplumsal bir olgudur. Kosova’da zaman içinde geleneğin bazı uygulamaları korunurken bazılarının değişen zamanla birlikte farklı biçimler kazandığı görülmektedir. Ancak hiçbir zaman sönmemiştir, nesilden nesle aktarılarak günümüze kadar yaşatılmıştır. Çalışma literatür taramasının yanı sıra alan araştırmasından oluşmuştur. Alan araştırması sırasında veri toplamak için görüşme ve gözlem tekniklerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın kültürümüzün muhafazası için önemli olmakla beraber gelecek nesillere aktarmada da fayda sağlayacağı düşünülmektedir.

Bir bireyin toplum içindeki durumunu belirleyen doğum, evlenme ve ölüm gibi geçiş ritüelleri bağlamında uygulanan adetler o toplumun kültürünü belirler.

Bu çalışmada, Kosova Türklerinin daha yoğun yaşadığı bölgeler dikkate alınarak toplum tarafından önemli görülen ve kuşaklar arasında aktarılarak bugüne dek gelen evlenme geleneği ile ilgili geleneksel uygulamalar  ve âdetler derlenerek inclenmiştir. Bir takım hazırlık ve aşamaların bir biri ardına yapılması sonucu gerçekleşen evlilik geleneği ile ilgili bölgeden bölgeye çok değişik uygulama ve adetler tespit edilmiştir.

Her zaman önemli bir olay olarak bilinen ve yaşamın ikinci geçit dönemi olan evlenme insan türünün devamını sağladığı için bireysel olduğu kadar toplumsal bir olgudur. Kosova’da zaman içinde geleneğin bazı uygulamaları korunurken bazılarının değişen zamanla birlikte farklı biçimler kazandığı görülmektedir. Ancak hiçbir zaman sönmemiştir, nesilden nesle aktarılarak günümüze kadar yaşatılmıştır.

Çalışma literatür taramasının yanı sıra alan araştırmasından oluşmuştur. Alan araştırması sırasında veri toplamak için görüşme ve gözlem tekniklerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın kültürümüzün muhafazası için önemli olmakla beraber gelecek nesillere aktarmada da fayda sağlayacağı düşünülmektedir.


Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. BAYMAK Melike (2014), II. Dünya Savaşı Sonrası Kosova’daki Müslüman Türk Azınlığın Siyasi Hayatları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
  2. KERVAN Enis, Her Yönüyle Yanova Türkleri, Vertigo Yayınları, Prizren, 2015.
  3. ELMAS Nursel, “Kosovalı Türkler: Dilleri ve Kültürleri”, Bilig, S. 70, (2014), s. 131-152.
  4. EROĞLU Erol (2008). Prizren Türk Halk Kültüründe Geçiş Dönemler (Doğum, Evlenme, Ölüm). Yayımlanmamış Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
  5. KARAMAN Kasım, “Ritüellerin Toplumsal Etkileri” SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, S. 21, (2010), s. 227-236.
  6. MUHAXHERİ MALTA Nuran, Kosova Türklerinin Evliliğe Bağlı İnanış ve Uygulamalarında Eşiğin Yeri”, Türkiye Mecmuası, S. 26, (2016), s. 287-297.
  7. ÖRNEK Sedat Veyis, Türk Halk Bilimi, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1995.
  8. VIRMİÇA Raif , Örf Adet Gelenek ve Görenekler, Alcoa İmpex basımevi, Prizren, 2015.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Esin Hüdaverdi * Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2018

Gönderilme Tarihi

11 Kasım 2018

Kabul Tarihi

3 Aralık 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 15

Kaynak Göster

APA
Hüdaverdi, E. (2018). KOSOVA TÜRKLERİNDE RİTÜELLER BAĞLAMINDA EVLENME GELENEĞİ İLE İLGİLİ KİMİ UYGULAMA VE ÂDETLER. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 1(15), 319-326. https://izlik.org/JA27YA27ZJ
AMA
1.Hüdaverdi E. KOSOVA TÜRKLERİNDE RİTÜELLER BAĞLAMINDA EVLENME GELENEĞİ İLE İLGİLİ KİMİ UYGULAMA VE ÂDETLER. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi. 2018;1(15):319-326. https://izlik.org/JA27YA27ZJ
Chicago
Hüdaverdi, Esin. 2018. “KOSOVA TÜRKLERİNDE RİTÜELLER BAĞLAMINDA EVLENME GELENEĞİ İLE İLGİLİ KİMİ UYGULAMA VE ÂDETLER”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1 (15): 319-26. https://izlik.org/JA27YA27ZJ.
EndNote
Hüdaverdi E (01 Aralık 2018) KOSOVA TÜRKLERİNDE RİTÜELLER BAĞLAMINDA EVLENME GELENEĞİ İLE İLGİLİ KİMİ UYGULAMA VE ÂDETLER. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1 15 319–326.
IEEE
[1]E. Hüdaverdi, “KOSOVA TÜRKLERİNDE RİTÜELLER BAĞLAMINDA EVLENME GELENEĞİ İLE İLGİLİ KİMİ UYGULAMA VE ÂDETLER”, TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, c. 1, sy 15, ss. 319–326, Ara. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27YA27ZJ
ISNAD
Hüdaverdi, Esin. “KOSOVA TÜRKLERİNDE RİTÜELLER BAĞLAMINDA EVLENME GELENEĞİ İLE İLGİLİ KİMİ UYGULAMA VE ÂDETLER”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1/15 (01 Aralık 2018): 319-326. https://izlik.org/JA27YA27ZJ.
JAMA
1.Hüdaverdi E. KOSOVA TÜRKLERİNDE RİTÜELLER BAĞLAMINDA EVLENME GELENEĞİ İLE İLGİLİ KİMİ UYGULAMA VE ÂDETLER. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi. 2018;1:319–326.
MLA
Hüdaverdi, Esin. “KOSOVA TÜRKLERİNDE RİTÜELLER BAĞLAMINDA EVLENME GELENEĞİ İLE İLGİLİ KİMİ UYGULAMA VE ÂDETLER”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, c. 1, sy 15, Aralık 2018, ss. 319-26, https://izlik.org/JA27YA27ZJ.
Vancouver
1.Esin Hüdaverdi. KOSOVA TÜRKLERİNDE RİTÜELLER BAĞLAMINDA EVLENME GELENEĞİ İLE İLGİLİ KİMİ UYGULAMA VE ÂDETLER. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2018;1(15):319-26. Erişim adresi: https://izlik.org/JA27YA27ZJ