KOSOVA TÜRKLERİNDE RİTÜELLER BAĞLAMINDA EVLENME GELENEĞİ İLE İLGİLİ KİMİ UYGULAMA VE ÂDETLER
Öz
Bir bireyin toplum içindeki durumunu belirleyen doğum, evlenme ve ölüm gibi geçiş ritüelleri bağlamında uygulanan adetler o toplumun kültürünü belirler. Bu çalışmada, Kosova Türklerinin daha yoğun yaşadığı bölgeler dikkate alınarak toplum tarafından önemli görülen ve kuşaklar arasında aktarılarak bugüne dek gelen evlenme geleneği ile ilgili geleneksel uygulamalar ve âdetler derlenerek inclenmiştir. Bir takım hazırlık ve aşamaların bir biri ardına yapılması sonucu gerçekleşen evlilik geleneği ile ilgili bölgeden bölgeye çok değişik uygulama ve adetler tespit edilmiştir. Her zaman önemli bir olay olarak bilinen ve yaşamın ikinci geçit dönemi olan evlenme insan türünün devamını sağladığı için bireysel olduğu kadar toplumsal bir olgudur. Kosova’da zaman içinde geleneğin bazı uygulamaları korunurken bazılarının değişen zamanla birlikte farklı biçimler kazandığı görülmektedir. Ancak hiçbir zaman sönmemiştir, nesilden nesle aktarılarak günümüze kadar yaşatılmıştır. Çalışma literatür taramasının yanı sıra alan araştırmasından oluşmuştur. Alan araştırması sırasında veri toplamak için görüşme ve gözlem tekniklerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın kültürümüzün muhafazası için önemli olmakla beraber gelecek nesillere aktarmada da fayda sağlayacağı düşünülmektedir.
Bir bireyin toplum içindeki
durumunu belirleyen doğum, evlenme ve ölüm gibi geçiş ritüelleri bağlamında
uygulanan adetler o toplumun kültürünü belirler.
Bu çalışmada, Kosova Türklerinin
daha yoğun yaşadığı bölgeler dikkate alınarak toplum tarafından önemli görülen
ve kuşaklar arasında aktarılarak bugüne dek gelen evlenme geleneği ile ilgili
geleneksel uygulamalar ve âdetler
derlenerek inclenmiştir. Bir takım hazırlık ve aşamaların bir biri ardına
yapılması sonucu gerçekleşen evlilik geleneği ile ilgili bölgeden bölgeye çok
değişik uygulama ve adetler tespit edilmiştir.
Her zaman önemli bir olay olarak
bilinen ve yaşamın ikinci geçit dönemi olan evlenme insan türünün devamını
sağladığı için bireysel olduğu kadar toplumsal bir olgudur. Kosova’da zaman
içinde geleneğin bazı uygulamaları korunurken bazılarının değişen zamanla
birlikte farklı biçimler kazandığı görülmektedir. Ancak hiçbir zaman sönmemiştir,
nesilden nesle aktarılarak günümüze kadar yaşatılmıştır.
Çalışma literatür taramasının
yanı sıra alan araştırmasından oluşmuştur. Alan araştırması sırasında veri
toplamak için görüşme ve gözlem tekniklerinden yararlanılmıştır. Çalışmanın
kültürümüzün muhafazası için önemli olmakla beraber gelecek nesillere aktarmada
da fayda sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- BAYMAK Melike (2014), II. Dünya Savaşı Sonrası Kosova’daki Müslüman Türk Azınlığın Siyasi Hayatları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
- KERVAN Enis, Her Yönüyle Yanova Türkleri, Vertigo Yayınları, Prizren, 2015.
- ELMAS Nursel, “Kosovalı Türkler: Dilleri ve Kültürleri”, Bilig, S. 70, (2014), s. 131-152.
- EROĞLU Erol (2008). Prizren Türk Halk Kültüründe Geçiş Dönemler (Doğum, Evlenme, Ölüm). Yayımlanmamış Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
- KARAMAN Kasım, “Ritüellerin Toplumsal Etkileri” SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, S. 21, (2010), s. 227-236.
- MUHAXHERİ MALTA Nuran, Kosova Türklerinin Evliliğe Bağlı İnanış ve Uygulamalarında Eşiğin Yeri”, Türkiye Mecmuası, S. 26, (2016), s. 287-297.
- ÖRNEK Sedat Veyis, Türk Halk Bilimi, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1995.
- VIRMİÇA Raif , Örf Adet Gelenek ve Görenekler, Alcoa İmpex basımevi, Prizren, 2015.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Esin Hüdaverdi
*
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
27 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
11 Kasım 2018
Kabul Tarihi
3 Aralık 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 15