i- FİİLİ ÜZERİNE

Arzu Sema Ertane Baydar

i- FİİLİ ÜZERİNE

Öz

i- fiili, et-, ol- gibi fiillerle birlikte Türkçede cevherî fiil / cevher fiili olarak kullanılmaktadır. i- fiili araştırmacılar tarafından bugüne kadar çeşitli yönleri ile ele alınmıştır. Konu ile ilgili tespitler büyük oranda birbirine benzese de i- fiilinin bir yapım eki gibi görev yaptığı yani geldiği isim soylu kelime / kelime grubunu fiilleştirdiği vb. gibi farklı düşünceleri ifade eden araştırmacılar da vardır. i- fiili eldeki yazıda bir isimden fiil yapan yapım eki midir, birleşik zamanlı fiil çekimi yapar mı ve en önemlisi de kaç kipte çekime girer soruları doğrultusunda bütün yönleri ile ele alınmış, tüm bu konular irdelenmiş ve varılan sonuçlar dikkatlere sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: i- fiili, geniş zaman, kip, birleşik çekim, yapım eki.

i- fiili, et-, ol- gibi fiillerle birlikte Türkçede cevherî fiil / cevher fiili olarak kullanılmaktadır. i- fiili araştırmacılar tarafından bugüne kadar çeşitli yönleri ile ele alınmıştır. Konu ile ilgili tespitler büyük oranda birbirine benzese de i- fiilinin bir yapım eki gibi görev yaptığı yani geldiği isim soylu kelime / kelime grubunu fiilleştirdiği vb. gibi farklı düşünceleri ifade eden araştırmacılar da vardır. i- fiili eldeki yazıda bir isimden fiil yapan yapım eki midir, birleşik zamanlı fiil çekimi yapar mı ve en önemlisi de kaç kipte çekime girer soruları doğrultusunda bütün yönleri ile ele alınmış, tüm bu konular irdelenmiş ve varılan sonuçlar dikkatlere sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

i- fiili,geniş zaman,kip,birleşik çekim,yapım eki

Kaynakça

Atabay, Neşe-Kutluk, İbrahim-Özel, Sevgi (1983), Sözcük Türleri, Ankara: TDK Yay., s.215-218
Banguoğlu, Tahsin (1995), Türkçenin Grameri, 4. bs., Ankara: TDK Yay., s.474-476
Baydar, Turgut (2012), “+DIr Bildirme Eki Üzerine”, Konya: Türkiyat Araştırmaları Dergisi, S.: 32-Güz, s.37-54
Baydar, Turgut (2013), "İsim + Yardımcı Fiil Şeklinde Oluşan Birleşik Fiiller Üzerine”, Erzurum: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, S.:49, s.55-66
Bilgegil, M. Kaya (1963), Türkçe Dilbilgisi, Ankara: Güzel İstanbul Matbaası, s.271-272
Bozkurt, Fuat (2000), Türkiye Türkçesi, 2. bs., Ankara: Hatiboğlu Yayınevi, s.65- 68
Börekçi, Muhsine (2009), Türkiye Türkçesinde Yapı ve İşlev Bakımından Sözcükler, Erzurum: Eser Ofset Matbaacılık, s.155-157 Çatıkkaş, M. Atâ (2001), Örnekli ve Uygulamalı Türk Dili Kılavuzu, 3. bs., İstanbul: Alfa Yay., s.117
Deny, Jean (1941), Türk Dili Grameri, (Tercüme: Ali Ulvi Elöve), İstanbul: Maarif Matbaası, s.333-340

Dizdaroğlu, Hikmet (1963), Türkçede Fiiller, Ankara: TDK Yay., s.57-62
Ediskun, Haydar (1992), Türk Dilbilgisi, 4. bs., İstanbul: Remzi Kitabevi, s.187-195
Ergin, Muharrem (1989), Türk Dil Bilgisi, 18. bs., İstanbul: Bayrak Yay., s.297-302
Gabain, A. Von (1995), Eski Türkçenin Grameri, (Çev. Mehmet Akalın), 2. bs., Ankara: TDK Yay., s.87-89
Gencan, Tahir Nejat (1979), Dilbilgisi, Ankara: TDK Yay., s.344-352
Gülensoy, Tuncer (2000), Türkçe El Kitabı, Ankara: Akçağ Yay., s.420-421
Gülsevin, Gürer (2000), “Türkiye Türkçesindeki Zaman ve Kip Çekimlerinde Birleşik Yapılar Üzerine” TDAY Belleten -1997. Ankara: TDK Yay., 215-224
Güneş, Sezai (2002), Türk Dili Bilgisi, 6. bs., İzmir, s.196-200
Güneş, Sezai (2010), “Türkçede ‘İmek Fiili’ Hakkında”, İzmir: III. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, 16-18 Aralık Karaağaç, Günay (2012), Türkçenin Dil Bilgisi, Ankara: Akçağ Yay., s.388-396
Karabacak, Esra. “Olmak Fiili Üzerine”, Zeynep Korkmaz Armağanı, Ankara: TDK Yay., 2004, 235-248
Karabeyoğlu, Adnan R. “Orhon Yazıtları’nda BOL- ve ER- Fiilleri Üzerine”. Niğde: Türklük Bilimi Araştırmaları, S.: 22, 2007/Güz, 87-100 Koç, Nurettin (1990), Yeni Dilbilgisi, İstanbul: İnkılap Kitabevi, s.291-304
Kornfilt, Jaklin (1997), Turkish, London, s.435-439
Korkmaz, Zeynep (2003a), Türkiye Türkçesi Grameri-Şekil Bilgisi-, Ankara: TDK Yay., s.702-726 Korkmaz, Zeynep (2003b), Gramer Terimleri Sözlüğü, 2. bs., Ankara: TDK Yay., s.81
Kükey, Mazhar (1972), Uygulamalı Örneklerle Türkçede Fiiller, Ankara: Ongun Kardeşler Matbaası, s.111-135
Lewis, Geoffry L. (1967), Turkish Grammar, Oxford, s.96-107
Özalan, Uluhan (2014), Türk Dilinde Cevheri Ek Fiil, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi Savran, Hülya (2008), “Türk Dilinde ‘+DIR’ Bildirme Eki ve ‘+DIR’ Bildirme Ekiyle Yapılan Belirsizlik Kelimeleri”, Bursa: Uludağ Üni., Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Yıl: 9, S.: 14, 2008-1, s.163-188
Topal, Erol (2012), “Türkçede Ek Fiil (i-) Üzerine Düşünceler”, Kastamonu Eğitim Dergisi, C. 20, No: 649-654
Topaloğlu, Ahmet (1989), Dil Bilgisi Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Ötüken Yay., s.47
Turan, Zikri (1999), “Eski Anadolu Türkçesinde Ol- Cevherî Fiili”, Ankara: TDAY-Belleten 1996, TDK Yay., s.265-289
Turan, Zikri (2006), “Türkçede Basit / Birleşik Çekim Ayrımıyla Sembolleşen Fiil Çekiminin Problemleri”, Journal of Turkish Studies (Türklük Bilgisi Araştırmaları), Volume 30/III, Harvard University, s.279-292
Turan, Zikri (2007), “Türkçenin Çekim ve Yapım Düzeninde Yer Alan Eklerin Sınıflandırılması Nasıl Olmalıdır”, IV. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri II, 24-29 Eylül 2000, TDK Yay., Ankara, s.1835-1844.
Türk, Vahit (2004) “Kutadgu Bilig Örneği İle Türkçede Ana Yardımcı Fiil (er-)”. V. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri-II, 20-26 Eylül 2004; Ankara: TDK Yay., 2993-3006
Underhill, Robert (1980), Turkish Grammar, London, s.29-40
Vardar, Berke (2002), Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, İstanbul:Multılıngual, s.90
Yavuz, Kemal- Yetiş, Kâzım- Birinci, Necat (1996), Türk Dili ve Kompozisyon Dersleri, İstanbul: Bayrak Yay., s.126-130

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Arzu Sema Ertane Baydar ^*

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2016

Gönderilme Tarihi

13 Mayıs 2016

Kabul Tarihi

20 Haziran 2016

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 1 Sayı: 7

IZ

https://izlik.org/JA46ML26HC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Baydar, A. S. E. (2016). i- FİİLİ ÜZERİNE. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 1(7), 164-171. https://izlik.org/JA46ML26HC

AMA

1.Baydar ASE. i- FİİLİ ÜZERİNE. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi. 2016;1(7):164-171. https://izlik.org/JA46ML26HC

Chicago

Baydar, Arzu Sema Ertane. 2016. “i- FİİLİ ÜZERİNE”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1 (7): 164-71. https://izlik.org/JA46ML26HC.

EndNote

Baydar ASE (01 Haziran 2016) i- FİİLİ ÜZERİNE. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1 7 164–171.

IEEE

[1]A. S. E. Baydar, “i- FİİLİ ÜZERİNE”, TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, c. 1, sy 7, ss. 164–171, Haz. 2016, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA46ML26HC

ISNAD

Baydar, Arzu Sema Ertane. “i- FİİLİ ÜZERİNE”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1/7 (01 Haziran 2016): 164-171. https://izlik.org/JA46ML26HC.

JAMA

1.Baydar ASE. i- FİİLİ ÜZERİNE. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi. 2016;1:164–171.

MLA

Baydar, Arzu Sema Ertane. “i- FİİLİ ÜZERİNE”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, c. 1, sy 7, Haziran 2016, ss. 164-71, https://izlik.org/JA46ML26HC.

Vancouver

1.Arzu Sema Ertane Baydar. i- FİİLİ ÜZERİNE. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2016;1(7):164-71. Erişim adresi: https://izlik.org/JA46ML26HC