BİR KALIP YARGI OLARAK TÜRK LOKUMU (TURKISH DELIGHT)

İnsanlar çok iyi tanımadıkları kişi, grup veya toplumlar hakkında konuşurken veya yazarken genellikle onlarla ilgili kalıp yargılardan yararlanma eğilimi gösterirler. Bu kalıp yargılar, başkalarından duyulan, başlık hâlinde okunan, doğruluğu sorgulanmadan kabul edilen bilgilerin bir araya getirilmesiyle oluşturulur. Bu bağlamda Türk kültürüne ait unsurların yabancılar özellikle de Avrupalı ve Kuzey Amerikalı birçok kişi tarafından algılanışı ve nitelendirilmesinde en bilinen ve tekrar edilen kalıplardan birisinin Türk lokumu (Turkish delight) olduğu görülmektedir. Bazı yabancılar, Türklere ve Türkiye’ye ait çeşitli unsurları Türk lokumu diye nitelendirmektedir. Türk lokumu, geleneksel bir Türk tatlısı olmasına rağmen, yabancı kitle iletişim araçlarında Türk futbol takımlarından Türk kadın modellere kadar bir dizi kültürel ögenin betimlenmesi ve nitelenmesinde kullanılmaktadır. Bu yönüyle Türk lokumu, Türklerle ilgili bir kalıp yargı olarak sınıflandırılabilir. Türk lokumunun yabancılar tarafından nasıl kullanıldığını araştıran bu yazıda öncelikle kalıp yargı (stereotip), bu tür düşüncelerin oluşumu ve kullanım biçimleri üzerinde durulacak, ardından da yabancı medyada Türk lokumunun Türkleri nitelemek amacıyla kullanıldığı bağlamlar betimlenecektir.