NİĞDE DÜĞÜNLERİNDE SEĞMEN ALAYI VE BU ALAYA EŞLİK EDEN ÇALGILAR

Düğün gelenekleri, Türk kültürünün en önemli parçalarındandır. Ancak pek çok değerimiz gibi geleneksel düğünler ve bu düğünlerde gerçekleştirilen pek çok âdet, yok olmaya yüz tutmuştur. Bu âdetlerden birisi, geleneksel Niğde düğünlerinin vazgeçilmez unsurlarından olan “seğmen alayı”dır. Anadolu tarihine baktığımızda seğmen alaylarının, milli felaket günlerinde ülkeyi savunma amacıyla kurulduğunu görürüz. Kahramanlık ve yiğitlik temalarının hâkim olduğu bu oluşum, daha sonra düğünlerde gelin alınması esnasında sürdürülmüştür. Köyün önde gelen kişilerinden seçilen seğmen başı önderliğinde kurulan seğmen alayı, genellikle at üzerinde ve silahlı kişilerden oluşur. Zaman içinde gelin kızı almaya giden tüm ahali de bu olaya dahil olmuştur. Müzik, Türk kültüründe her türlü eğlence ve törenlerde son derece önemli bir yere sahip olmuştur. Seğmen alaylarının da vazgeçilmez özelliklerinden birisi müzik ve çalgılardır.

Alan araştırması, görüşme tekniği ve literatür taramasına dayalı olan bu çalışmada, seğmen, seğmen alayı kavramlarına değinildikten sonra, kaynak kişilerin görüşleri ışığında Niğde düğünlerinde seğmenlik geleneği ile bu gelenekte yer alan çalgılara ilişkin bilgiler sunulmuştur. Köy sakinleri ve müzisyenlerle yapılan görüşmelerde, seğmen alayının geleneksel Niğde düğünlerinin en önemli parçalarından olduğu, başta davul-zurna olmak üzere, cümbüş, klarnet, darbuka, keman ve bağlamanın seğmen alayı ile birlikte kutlama, oyun, ritüel ve eğlencelere renk kattığı belirlenmiştir.