İRAN ESEDABAD’I: ALAN ARAŞTIRMASINA DAYALI ETNİK DURUM

Günümüz İran’ında yaşayan Türklerin nüfusları ve yaşadıkları bölgeler oldukça önemli bir konudur. Bu konu hakkında farklı zamanlarda ve farklı araştırmacılar tarafından çeşitli rakamlar ve bilgiler zikredilmiştir. Biz de bu çalışmamızda İran’ın Hemedan eyaletinin Esedabad ili özelinde başta Türkler olmak üzere etnik gruplar ve nüfusları hakkında alan araştırmasına dayalı istatistiki bilgiler aktaracağız. Çalışmanın başında İran’da yaşayan Türkler üç gruba ayrılmıştır. Bunlardan birincisi Türklerin yoğun olarak yaşadığı ve büyük kitle olarak ifade ettiğimiz Güney Azerbaycan bölgesi (Urmiye, Tebriz, Erdebil, Zencan, Kazvin, Hemedan gibi), ikincisi büyük kitleden uzakta olan bölgeler (kuzeydoğuda Horasan ve Türkmen bölgeleri, güneyde Kaşkayların yaşadığı Fars bölgesi, Kirmanşah eyaletinin en doğusundaki Sungur bölgesi gibi), üçüncüsü ise büyük kitlenin bir parçası olmasına rağmen farklı etnik grupların etkisinin başladığı temas bölgeleridir. İşte bu üçüncü grup kanaatimizce İran’daki Türklerin günümüzdeki doğal sınırlarını göstermesi açısından son derece önemlidir. Ayrıca farklı etnik grupların kesişme noktası olması bakımından etkileşimin en yoğun olduğu bölgeler de yine bu temas bölgeleridir. İşte bu bakımdan İran’da alan araştırmaları dört bir koldan yapılırken özellikle bu temas bölgeleri olarak adlandırabileceğimiz bölgelere ayrıcalık ve öncelik tanınmalıdır, diye düşünmekteyiz.