TÜRKMENCE-TÜRKÇE SÖZLÜK’TE YER ALAN SÖZCÜKLERE GÖRE TÜRKMEN TÜRKÇESİNDE DUDAK UYUMU
Öz
Türk dilinin Güney- Batı grubunda ve bu grubun da doğu kolunda yer alan Türkmen Türkçesi, çağdaş Oğuz şivelerinden olup Oğuz Türkçesinin karakteristik özellikleriyle birlikte, Doğu Türkçesinden de bazı özellikler barındırır. Batı grubu yazı dilleri arasında yer alan Türkmen Türkçesinde dudak uyumunun incelendiği bu yazıda Türkmence-Türkçe Sözlük’te yer alan madde başı sözcükler taranmıştır. Giriş kısmında Türkmen Türkçesine dair kısa bilgiler verilmiş; bu şivedeki dudak uyumu, ait olduğu Batı grubu yazı dilindeki diğer şivelerle kıyaslanarak ele alınmıştır. Türkmen Türkçesinde dudak uyumunu zayıflatan sebepler Giriş kısmında sıralanmış; bu sebeplerin örneği olabilecek sözcükler taranan sözlükten verilmiştir. Türkmence-Türkçe Sözlük’te yer alan sözcükler “Yabancı kökenli olanlar” ve “Türkçe kökenli olanlar” olmak üzere iki gruba ayrılarak, dudak uyumu bakımından incelenmiştir. Tarama sonucunda ortaya çıkan sözcüklerin uyum dışında kalma sebepleri irdelenmiştir. Sonuç kısmında elde edilen veriler ışığında Türkmen Türkçesinde dudak uyumuna aykırı olan sözcüklerin sözlüğün geneline oranı verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altayev, S.; Açılova, G.; Gücükov, S., Türkmen Dilinin Frazeologik Sözlügi, Ilım Neşiryaatı, Aşgabat, 1976.
- Altınel, Esin, Türkmence-Türkçe Sözlük’e Göre Türkmen Türkçesinde Kelime Yapımı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde, 2003.
- Annanurov, A., Türkmen Dilinin Gusgaça Dialektologik Sözlügi, Ilım Neşiryaatı, Aşgabat, 1977.
- Azmun, Yusuf, Ana Çizgileriyle Türkmence Dilbilgisi, I. Cilt (Ses Bilgisi), Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Yayınları, Ankara, 1983.
- Baskakov, N. A.; Garriyev, B. A.; Hamzayev, M. Y., Turkmensko-Russkiy Slovar/ Türkmence- Rusça Sözlük, Türkmenistan Ilımlar Akademiyası Mağtımgulı Dil ve Edebiyat İnstitutı, Moskova, 1968.
- Çarıyarov, B., Türkmen Dilinin Orfoepik Sözlügi, Ilım Neşiryaatı, Aşgabat, 1978.
- Çeneli, İlhan, Türkmen Türkçesi Sözlüğü, TDAY- Belleten, 1982-1983, s. 29-84, Ankara, 1986.
- Doğan, L., “Türkmen Türkçesinin Fonetik ve Morfolojik Özellikleri Üzerine I”, Türk Lehçeleri ve Edebiyatı Dergisi 5, s. 65-75, Ankara, 1996.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
17 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
9 Ekim 2017
Kabul Tarihi
13 Kasım 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 1 Sayı: 11