TUVA TÜRKÇESİNDE {+GIr(A)-} EKİ
Öz
Dilin kökenine ilişkin pek çok teori bulunmaktadır. Bu teoriler arasında “Bow-Vow Theory”, “Ding-Dong Theory”, “Pooh-Pooh Theory” adı verilen yansımalara (onomatopoeic) dayalı teoriler de bulunmaktadır. Bu teorilere göre insan dili doğadaki yansıma seslerden doğmuştur. Bu teorileri bilimsel olarak ispatlamak mümkün değildir ancak tüm dünya dillerinde çok sayıda yansıma sözcük olduğu da yadsınamaz bir gerçektir. Yansıma sözcük, doğadaki seslerin taklidinden doğmuş sözcükler olarak tanımlanabilir. Türk dilinin tüm sahalarında çok sayıda yansıma sözcük bulunmaktadır. Tuva Türkçesinde yansıma seslerden fiiller türeten {+IrA-} , {+(A)r-}, {+LA-}, {+rA-}, {+DA-}, {+A-}, {+y-}, {+KIlA-}, {+KAyn-} ve {+GIr(A)-} gibi ekler mevcuttur. Tuva Türkçesinde {+GIr(A)-} eki almış agır-, algır-, bılgır-, bülgür-, dükpür-, kegir-, ogur-, sığır-, sokkur- vb. gibi 34 kadar fiilde tespit edilmiştir. {+GIr(A)-} eki almış fiiller, hayvanların çıkarmış olduğu sesleri, insanların vücutlarından çıkan sesleri, bazı nesnelerden çıkan sesleri ve çobanların sürüleri gütmek için kullandıkları sesleri ifade etmek için kullanılır. Bu çalışmada {+GIr(A)-} ekinin yapısı, kullanımı, bu eki almış fiiller ve işlevleri araştırılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKSAN, Doğan (2003), Her Yönüyle Dil, Ankara, TDK Yay.
- ARGUNŞAH, Mustafa (2013), Çağatay Türkçesi, İstanbul, Kesit Yay.
- ARGUNŞAH, Mustafa; GÜNER, Galip (2015), Codex Cumanicus, İstanbul, Kesit Yay.
- ARIKOĞLU, Ekrem (1996), Tuva ve Hakas Türkçelerinde Fiil, (Gazi Üniversitesi SOBE, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türk Dili Bilim Dalı, Basılmamış Doktora Tezi), Ankara
- ATA, Aysu (1997), Kısasü’l Enbiya, C II., Ankara, TDK Yay.
- BAŞKAN, Özcan (1969), “İnsan Dilinin Doğuşu”, TDAY-Belleten, s. 143-156
- BİLGEN, İpek (1989), Divanu Lugati’t Türk’te Söz Yapımı, (Hacettepe Üniversitesi, SOBE Türk Dili Anabilim Dalı, Basılmamış Doktora Tezi), Ankara.
- BUSSMAN, Hadumod (2006), Routledge Dictionary of Language and Linguistics, London, Routledge
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
17 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
17 Kasım 2017
Kabul Tarihi
12 Aralık 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 1 Sayı: 11