Araştırma Makalesi

TUVA TÜRKÇESİNDE {+GIr(A)-} EKİ

Cilt: 1 Sayı: 11 17 Aralık 2017
PDF İndir

TUVA TÜRKÇESİNDE {+GIr(A)-} EKİ

Öz

Dilin kökenine ilişkin pek çok teori bulunmaktadır. Bu teoriler arasında “Bow-Vow Theory”, “Ding-Dong Theory”, “Pooh-Pooh Theory” adı verilen yansımalara (onomatopoeic) dayalı teoriler de bulunmaktadır. Bu teorilere göre insan dili doğadaki yansıma seslerden doğmuştur. Bu teorileri bilimsel olarak ispatlamak mümkün değildir ancak tüm dünya dillerinde çok sayıda yansıma sözcük olduğu da yadsınamaz bir gerçektir. Yansıma sözcük, doğadaki seslerin taklidinden doğmuş sözcükler olarak tanımlanabilir. Türk dilinin tüm sahalarında çok sayıda yansıma sözcük bulunmaktadır. Tuva Türkçesinde yansıma seslerden fiiller türeten {+IrA-} , {+(A)r-}, {+LA-}, {+rA-}, {+DA-}, {+A-}, {+y-}, {+KIlA-}, {+KAyn-} ve {+GIr(A)-} gibi ekler mevcuttur. Tuva Türkçesinde {+GIr(A)-} eki almış agır-, algır-, bılgır-, bülgür-, dükpür-, kegir-, ogur-, sığır-, sokkur- vb. gibi 34 kadar fiilde tespit edilmiştir. {+GIr(A)-} eki almış fiiller,  hayvanların çıkarmış olduğu sesleri, insanların vücutlarından çıkan sesleri, bazı nesnelerden çıkan sesleri ve çobanların sürüleri gütmek için kullandıkları sesleri ifade etmek için kullanılır. Bu çalışmada {+GIr(A)-} ekinin yapısı, kullanımı, bu eki almış fiiller ve işlevleri araştırılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AKSAN, Doğan (2003), Her Yönüyle Dil, Ankara, TDK Yay.
  2. ARGUNŞAH, Mustafa (2013), Çağatay Türkçesi, İstanbul, Kesit Yay.
  3. ARGUNŞAH, Mustafa; GÜNER, Galip (2015), Codex Cumanicus, İstanbul, Kesit Yay.
  4. ARIKOĞLU, Ekrem (1996), Tuva ve Hakas Türkçelerinde Fiil, (Gazi Üniversitesi SOBE, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türk Dili Bilim Dalı, Basılmamış Doktora Tezi), Ankara
  5. ATA, Aysu (1997), Kısasü’l Enbiya, C II., Ankara, TDK Yay.
  6. BAŞKAN, Özcan (1969), “İnsan Dilinin Doğuşu”, TDAY-Belleten, s. 143-156
  7. BİLGEN, İpek (1989), Divanu Lugati’t Türk’te Söz Yapımı, (Hacettepe Üniversitesi, SOBE Türk Dili Anabilim Dalı, Basılmamış Doktora Tezi), Ankara.
  8. BUSSMAN, Hadumod (2006), Routledge Dictionary of Language and Linguistics, London, Routledge

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

17 Aralık 2017

Gönderilme Tarihi

17 Kasım 2017

Kabul Tarihi

12 Aralık 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 1 Sayı: 11

Kaynak Göster

APA
Tosun, İ. (2017). TUVA TÜRKÇESİNDE {+GIr(A)-} EKİ. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 1(11), 505-519. https://izlik.org/JA42AZ24GM
AMA
1.Tosun İ. TUVA TÜRKÇESİNDE {+GIr(A)-} EKİ. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi. 2017;1(11):505-519. https://izlik.org/JA42AZ24GM
Chicago
Tosun, İlker. 2017. “TUVA TÜRKÇESİNDE {+GIr(A)-} EKİ”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1 (11): 505-19. https://izlik.org/JA42AZ24GM.
EndNote
Tosun İ (01 Aralık 2017) TUVA TÜRKÇESİNDE {+GIr(A)-} EKİ. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1 11 505–519.
IEEE
[1]İ. Tosun, “TUVA TÜRKÇESİNDE {+GIr(A)-} EKİ”, TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, c. 1, sy 11, ss. 505–519, Ara. 2017, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42AZ24GM
ISNAD
Tosun, İlker. “TUVA TÜRKÇESİNDE {+GIr(A)-} EKİ”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1/11 (01 Aralık 2017): 505-519. https://izlik.org/JA42AZ24GM.
JAMA
1.Tosun İ. TUVA TÜRKÇESİNDE {+GIr(A)-} EKİ. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi. 2017;1:505–519.
MLA
Tosun, İlker. “TUVA TÜRKÇESİNDE {+GIr(A)-} EKİ”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, c. 1, sy 11, Aralık 2017, ss. 505-19, https://izlik.org/JA42AZ24GM.
Vancouver
1.İlker Tosun. TUVA TÜRKÇESİNDE {+GIr(A)-} EKİ. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2017;1(11):505-19. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42AZ24GM