KENDİ GÖK KUBBEMİZ’DE İSİM TAMLAMASI KURAN EKLER KATEGORİSİ

Emel Tek

KENDİ GÖK KUBBEMİZ’DE İSİM TAMLAMASI KURAN EKLER KATEGORİSİ

Öz

Türk dili ekleşme sistemi bakımından incelendiğinde, yapım eki ve çekim eki olmak üzere yapılan ikili ek sınıflamasının yetersiz olduğu problemi, birçok gramercinin mutabık olduğu bir konudur. Telaffuza dayalı öğeler üzerinden pratik kazanan dilcilik faaliyetleri, kelime ve ek ayrımının doğru olarak yapılamaması ile ekleşme kültürü Türkçe kadar açık olmayan dillerin gramer anlayışlarının devam ettirilmesi bu problemin kaynakları olarak karşımıza çıkar. Türk dilinde yandaş karşıtlık ilişkisi düzeninde on ek kategorisi vardır. Bu kategorilerden biri, sıfatlama ve belirtme ana fonksiyonları ile çeşitlenen isim tamlaması kuran ekler kategorisidir. Çalışmamızda, gerek eserlerinin edebì değeri gerekse dili kullanmadaki titizliği ile klÀsik bir şÀir olan Yahya Kemal Beyatlı’nın Kendi Gök Kubbemiz şiir kitabında yer alan şiirlerin hemen her mısraında yer alan zengin malzemesiyle isim tamlaması kuran ekler ve bu eklerin icra ettikleri fonksiyonlar incelenmiştir. Ana fonksiyonlar, alt fonksiyonlarla detaylandırılarak eklerin şekil fonksiyon ilişkileri tespit edilmiştir. İsim tamlaması kuran eklerin ayrı bir ek sınıfında değerlendirilmesinin gereği nedenleriyle birlikte ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

isim tamlaması kuran ekler,Kendi Gök Kubbemiz,fonksiyon,karşıtlık,kategori

Kaynakça

Adalı, Oya (2004); Türkiye Türkçesinde Biçimbirimler, TDK. Yayınları, Ankara.
Banguoğlu, Tahsin (2015); Türkçenin Grameri, TDK. Yayınları, Ankara.
Beyatlı, Yahya Kemal (1974); Kendi Gök Kubbemiz, Baha Matbaası.
Beyatlı, Yahya Kemal (2016); Kendi Gök Kubbemiz, Arı Matbaası, İstanbul.
Bilgegil, M. Kaya (2014); Türkçe Dilbilgisi, Salkımsöğüt Yay, Erzurum.
Boz, Erdoğan (2012); Türkiye Türkçesi Biçimsel Ve Anlamsal İşlevli Biçimbilgisi Tasnif Denemesi, Gazi Kitabevi, Ankara.
Coşar, A. Mevhibe (1993); Türkçe İsim Tamlamalarının Tasnifi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü YTD Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Delice, H. İbrahim (2000); Türk Dilinde İşlevsel Ek Tasnifi Denemesi, Sosyal Bilimler Dergisi, S. 24, S. 221-235, Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları.

Demir, Tufan (2004); Türkçe Dilbilgisi, Kurmay Yay., Ankara.
Demir, Celal (2007); Türkiye Türkçesi Gramerlerinde İsim Tamlaması Sorunu Ve Bir Tasnif Denemesi, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt: VII, Sayı 1, Sayfa: 27-54,İzmir.
Demiray, Kemal (1975); Temel Dilbilgisi 1-2-3, İnkılap Kitapevi, İstanbul.
Deny, Jean (Tercüme: Ali Ulvi Elöve(1941)),(2012); Türk Dili Grameri, Kabalcı Yay., İstanbul.
Ediskun, HAYDAR (2003); Türk Dilbilgisi, Remzi Kitabevi, İstanbul.
Eker, Süer (2002); Çağdaş Türk Dili, Grafiker Yayınları, Ankara.
Ergin, Muharrem (2006); Türk Dil Bilgisi, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul.
Gemalmaz, Efrasiyap (2010); Türkçenin Derin Yapısı, Belen Yayıncılık, Ankara
Gencan, Tahir Nihat (2001); Dilbilgisi, Ayraç Yay., İstanbul.
Gülensoy, Tuncer (2000); Türkçe El Kitabı, Akçağ Yay., Ankara.
Gülsevin, Gürer (2004); Türkçede Sıra Dışı Ekler ve Eklerin Tasnif-Tanımlanma Sorunu Üzerine, V. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri I, S. 1267-1283, Ankara: TDK Yayınları.
Güneş, Sezai (2002); Türk Dili Bilgisi, DEÜ OZD Türk Dili Bölümü, Altıncı Baskı, İzmir.
Karaağaç, Günay (2009); Türkçenin Dil Bilgisi, Akçağ Yayınları, Ankara.
Karahan, Leyla (2011); Türk Dili Üzerine İncelemeler, Akçağ Yay., Ankara.
Keskin, Raşit (2003); Türkçe Dil Bilgisi, Çizgi Yay., Konya.
Korkmaz, Zeynep (1992); Gramer Terimleri Sözlüğü, TDK. Yayınları, Ankara.
Özkan, Mustafa, Sevinçli, Veysel (2008); Türkiye Türkçesi Söz Dizimi, 3F Yayınları, İstanbul.
Topçu, Çiğdem (2015); Yap-(Im) Ve Yap-(Im) İle İlişkilendirilen İfadelerin Dil Bilgisindeki Yeri, 10. Uluslararası Büyük Türk Dili Kurultayı Bildirileri, Ankara.
Tuna, Osman Nedim (1986); Türk Dilbilgisi (Fonetik Ve Morfoloji), İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Türk Dili Ve Edebiyatı Bölümü Ders Notları: 3, Malatya.
Turan, Zikri (2000); Türkçenin Yapım Ve Çekim Düzeninde Yer Alan Eklerin Sınıflandırılması Nasıl Olmalıdır?, 4.Uluslarası Türk Dili Kurultayı, 25-29 Eylül 2000, Çeşme-İzmir
Turan, Zikri (2008); Gösterme Sıfat Fiili, Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun Armağanı, Akçağ Yayınları, Ankara, S. 235-244.
Turan, Zikri. (2011); Türk Dilinin Söz Diziminde Yer Ödünçlemesi, III. Uluslar Arası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, 16-18 Aralık 2010, Kanyılmaz Matbaası, İzmir, S. 908-9015.
Turan, Zikri (2016); Türk Dilinin Eklerini Sınıflandırmanın Esasları, TDK Türk Dil Bilgisi Toplantıları Ve Eklerin Sınıflandırılması Sempozyumu, İstanbul.
http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c06/c060032.pdf (E.T. 26.03.2018)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Emel Tek ^*
0000-0001-8091-1370

Yayımlanma Tarihi

25 Nisan 2018

Gönderilme Tarihi

5 Mart 2018

Kabul Tarihi

11 Nisan 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 12

IZ

https://izlik.org/JA76RG56LH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tek, E. (2018). KENDİ GÖK KUBBEMİZ’DE İSİM TAMLAMASI KURAN EKLER KATEGORİSİ. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, 1(12), 395-408. https://izlik.org/JA76RG56LH

AMA

1.Tek E. KENDİ GÖK KUBBEMİZ’DE İSİM TAMLAMASI KURAN EKLER KATEGORİSİ. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi. 2018;1(12):395-408. https://izlik.org/JA76RG56LH

Chicago

Tek, Emel. 2018. “KENDİ GÖK KUBBEMİZ’DE İSİM TAMLAMASI KURAN EKLER KATEGORİSİ”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1 (12): 395-408. https://izlik.org/JA76RG56LH.

EndNote

Tek E (01 Nisan 2018) KENDİ GÖK KUBBEMİZ’DE İSİM TAMLAMASI KURAN EKLER KATEGORİSİ. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1 12 395–408.

IEEE

[1]E. Tek, “KENDİ GÖK KUBBEMİZ’DE İSİM TAMLAMASI KURAN EKLER KATEGORİSİ”, TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, c. 1, sy 12, ss. 395–408, Nis. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76RG56LH

ISNAD

Tek, Emel. “KENDİ GÖK KUBBEMİZ’DE İSİM TAMLAMASI KURAN EKLER KATEGORİSİ”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi 1/12 (01 Nisan 2018): 395-408. https://izlik.org/JA76RG56LH.

JAMA

1.Tek E. KENDİ GÖK KUBBEMİZ’DE İSİM TAMLAMASI KURAN EKLER KATEGORİSİ. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi. 2018;1:395–408.

MLA

Tek, Emel. “KENDİ GÖK KUBBEMİZ’DE İSİM TAMLAMASI KURAN EKLER KATEGORİSİ”. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi, c. 1, sy 12, Nisan 2018, ss. 395-08, https://izlik.org/JA76RG56LH.

Vancouver

1.Emel Tek. KENDİ GÖK KUBBEMİZ’DE İSİM TAMLAMASI KURAN EKLER KATEGORİSİ. TÜRÜK Uluslararası Dil Edebiyat ve Halk Bilimi Araştırmaları Dergisi [Internet]. 01 Nisan 2018;1(12):395-408. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76RG56LH