ERZURUMLU DÎVÂN ŞAİRLERİ

Klasik Türk Edebiyatı, Osmanlı Devleti’nin kuruluş döneminde oluşmaya başlamış ve devletin büyümesiyle birlikte geniş bir coğrafyaya yayılıp gelişme göstermiştir. Devletin sınırları genişlemiş, edip ve şairlere büyük değer verilmiştir. “Mârifet iltifata tâbidir.” anlayışıyla binlerce şair yetişmiş ve altı yüz yıllık bir devrin mahsulleri oluşmuştur. Bu yazımızda; tarihi içinde barındıran, geçmişten geleceğe kültürel bir köprü oluşturan sürecin yansımaları, Erzurum’da yetişmiş olan dîvân şairleri üzerinden anlatılmaya çalışılacak. Şairliklerinin yanı sıra âlim kişilikleri ve tasavvufî görüşleriyle de İslamî edebiyatın varlığı üzerinde durulacaktır. Böylece algı, mekân ve şahsiyetler bir potada eritilerek olaylara daha geniş bir perspektiften bakılmaya çalışılacaktır.

Erzurumlu dîvân şairleri adlı bu makalede doğum yerlerinin Erzurum olduğu tespit edilen, görevleri gereği bir bakıma burada bulunan şairlerin biyografileri hakkında bilgi verilecektir. Girişten sonra 14. yüzyıldan başlayıp 20. yüzyıla kadar kültürel bir köprü vazifesi gören bu şairler, alfabetik sıralamaya da tâbi tutularak ele alınmaya çalışılacak. İçlerinde belli başlı “meydan şairleri” diye tabir ettiğimiz halk şairleri olan, ancak şiirlerini aruzla kaleme alan şairler de bu kapsama dâhil edilmiştir. Kendilerini dîvân şiiri içerisinde kabul ettirmiş, tezkireciler tarafından kabul görmüş kalem erbabı 53 şair, başta hayatları hakkında bilgiler olmak üzere varsa dîvânları, eserleri ve şiirlerinden de örnekler verilerek gün yüzüne çıkarılmaya çalışılacaktır.