ZİYA GÖKALP’İN KÜÇÜK MECMUA’DAKİ ŞİİRLERİNDE MİLLÎ MÜCADELE
Öz
Küçük Mecmua (5 Haziran 1922-5 Mart 1923), Ziya Gökalp’in Diyarbakır’dayken çıkardığı bir dergidir. Küçük Mecmua içerdiği tarih, medeniyet tarihi, din, felsefe, antropoloji, halk bilimi, siyaset, edebiyat, sanat alanlarından çeşitli yazılarla ilmî, fikrî, felsefî, edebî bir dergidir. Bu özelliklerinin yanı sıra dergi, Millî Mücadele döneminin meseleleri bağlamında tarihe tanıklık da eder. Küçük Mecmua, Millî Mücadele’nin destekçisi bir dergidir ve Millî Mücadele’nin, zaferin, işgal kuvvetlerini Anadolu’dan atmanın ve yeni bir Türk devleti kurma yolunda gösterilen iradenin tüm coşkusunu yaşar ve yaşatır. Dergide, Ziya Gökalp’in özellikle ‘Türklük’ kavramının çerçevelediği alanda tarih, medeniyet tarihi, sosyoloji, felsefe, din, halk bilimi, antropoloji, edebiyat, sanat konularına dair yazılarının yanı sıra şiir ve masal türünden edebî ürünleri de yer alır. Ziya Gökalp’in Küçük Mecmua’daki şiirlerinin pek çoğu Millî Mücadele ile ilgilidir. Gökalp, bu şiirlerinde Millî Mücadele dönemini ve Millî Mücadele dönemini hazırlayan I. Dünya Savaşı yıllarını yansıtır; Kurtuluş Savaşı’nı, Kuvayı Milliye ruhunu yüceltir, işgale karşı çıkar, I. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı üzerinden emperyalizmi olumsuzlar, yeni Türk devletinin kurulması yönündeki iradeyi kutsayarak halk nezdinde kamuoyu oluşturur. Bu bağlamda, çalışmamızda Ziya Gökalp’in Küçük Mecmua (5 Haziran 1922-5 Mart 1923)’da yayımlanan şiirleri ele alınmakta ve Millî Mücadele’nin bu şiirlere nasıl yansıdığı incelenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AYHAN, Bünyamin. (2008). “Olağanüstü Durumlarda Toplumsal Dayanışma ve Bütünleşmeye Basının Katkısı: Millî Mücadele Dönemi Türk Basını”. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 19, s.75-99.
- BAYKAL, Hülya. (1988). “Millî Mücadele’de Basın”. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Mart 1988, Cilt IV, Sayı 11, s.471-479.
- BEYSANOĞLU, Şevket (Haz.). (1976). Ziya Gökalp: Şakî İbrahim Destanı ve Bir Kitapta Toplanmamış Şiirler. İstanbul: Millî Eğitim Basımevi.
- FİLİZ, Şahin. (2009). Ziya Gökalp: Küçük Mecmua I. Antalya: Yeniden Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Yayınları.
- FİLİZOK, Rıza. (2005). Ziya Gökalp. Ankara: Akçağ Yayınları.
- GİRGİN, Atilla. (2009). Türkiye’de Yerel Basın. İstanbul: Der Yayınları.
- GÜNDÜZ, Uğur. (2007). “Kurtuluş Savaşı’nda Yerel Basının Rolü”. Türkiye’de Yerel Basın. Ed. Suat Gezgin, İstanbul: İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları, s.89-97.
- HEYD, Uriel. (1980). Ziya Gökalp: Türk Milliyetçiliğinin Temelleri. Çev. Cemil Meriç, İstanbul: Sebil Yayınevi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
25 Haziran 2018
Gönderilme Tarihi
19 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
27 Mayıs 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 13