İBRAHİM ULVİ YAVUZ’UN “ÇALKANTI” VE “KORKUNUN BEDELİ” ROMANLARINDA 1980 DARBESİ ÖNCESİ TOPLUMSAL OLAYLAR
Öz
Darbe,
kısaca halkın iradesinin yok sayılıp yerine askeri vesayetin gelmesi olarak
tanımlanabilir. Bu tür durumlarda halkın tepkisinin minimuma indirilmesi için
bazı girişimlerde bulunulur. Örneğin toplumsal çatışmalar körüklenir, ülke
ekonomik buhrana sürüklenmeye çalışılır, karşıt görüşlü insanlar birbirine
kırdırılır, asayiş sağlanmaz, eğitim-öğretim faaliyetleri durdurulur vb. 1980
öncesinde de bütün bunlar yaşanmış, darbe ortamı oluşmuş ve neredeyse darbeden
umut bekleyen bir toplumsal ortam oluşturulmuştur.
Bu çalışma bir romancının gözünden 1980 darbesi öncesi toplumsal yaşamı irdelemeyi amaçlamaktadır. İbrahim Ulvi Yavuz, hidayet romanları dediğimiz türden tezli romanlar yazan bir romancıdır. Romanlarını sağ kesimin gözünden kaleme alır ve toplumu bu şekilde yönlendirmeye çalışır. Araştırmamız, İbrahim Ulvi Yavuz’un 1980 darbesi öncesinde yazdığı romanlarla sınırlıdır. Yazar 1976’da Dikenli Yollar, 1978’de Çalkantı, 1980’de ise Korkunun Bedeli romanlarını kaleme almıştır. Bu romanlardan Dikenli Yollar’da devrin toplumsal yapısından veya kaotik ortamından izler görülmez. Çalkantı ve Korkunun Bedeli romanlarında ise 1980 ihtilali öncesindeki anarşi ve kaostan büyük izler görülmektedir. Bu bağlamda çalışma, Çalkantı ve Korkunun Bedeli romanlarıyla sınırlandırılmıştır. İncelemede, romanlardaki darbe öncesi toplumsal durum, gençlik ve üniversite olayları, ekonomik buhran, siyasi istikrarsızlık vb. durumlar ortaya çıkarılacak ve bir romancının gözünden darbenin ayak sesleri ortaya konacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 12 Mart Muhtırası (2015), http://darbeler.com/2015/05/18/12-mart-muhtirasi/ (Erişim Tarihi 13.05.2018).
- AKINCI Abdulvahap, Türkiye’nin Darbe Geleneği: 1960 ve 1971 Müdahaleleri, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 9(1), 2014, s. 55-72.
- AKINCI Abdulvahap, Türk Siyasal Hayatında 1980 Sonrası Darbeler ve E-Muhtıra, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15 (2), 2013, s. 39-58.
- ALVER Ahmet, 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi ‘Devrimciler’ ile ‘Yüz: 1981’Romanlarından Hareketle 12 Eylül Döneminde Yaşanan Devlet Güdümlü Baskı ve Şiddet Sorunsalı, Dede Korkut Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 1(1), 2012, s. 5-22.
- BALIK Macit, Türk Romanında 12 Eylül Darbesi, Electronic Turkish Studies, 4, 2009, s. 2373-2411.
- BELGE Murat, “Politik Roman” Üzerine, Birikim, 9, 1975, s. 40-47.
- BİLİR Defne, 12 Mart Romanları-Tematik İnceleme (1970-1980), Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara 2001.
- ÇETİN Yetkin, Türkiye’de Askeri Darbeler ve Amerika, 27 Mayıs, 12 Mart ve 12 Eylül’de Amerika’nın Yeri, Ümit Yayıncılık, Ankara 1995.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
25 Haziran 2018
Gönderilme Tarihi
14 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
29 Mayıs 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 13