ÖDEMİŞ’İN EFE VE ZEYBEK TÜRKÜLERİNE FONOLOJİK BAKIŞ
Öz
Ege bölgesinde yer alan Ödemiş, İzmir’in bir ilçesidir. Bu çalışmada, Ödemiş’in efe ve zeybek türküleri fonolojik açıdan incelenmiş; ses olayları, ses değişmeleri, standart Türkiye Türkçesindeki benzer kullanımların yanı sıra türkülerde rastlanan fonolojik özellikler ortaya konulmuştur. Tespit edilen fonolojik özellikler ünlüler ve ünsüzler olmak üzere iki ana başlık altında toplanmıştır. Ünlülerle ilgili ses özellikleri ünlüler, ünsüzlerle ilgili ses özellikleri ise ünsüzler başlığı altında çeşitli alt başlıklar oluşturularak incelenmiştir. Çalışma sonucunda türkülerin standart dile göre orijinal bulunan özellikleri vurgulanmıştır. Türküler, ait olduğu milletin tarihi ve kültürü hakkında bilgiler içerir. Toplumun geçirdiği kültürel değişimleri gözler önüne serer. Önemli birer folklor ve filoloji malzemesi olan Ödemiş türküleri, standart Türkiye Türkçesinin yanı sıra yörenin ağız özelliklerini de bünyesinde barındırmaktadır. Ağızlar üzerine yapılan çalışmalar, bir dilin geçirdiği aşamaları göstermekle birlikte dili tanıma ve öğrenme imkanı sunan çalışmalardır. Bu açıdan Ödemiş’in efe ve zeybek türküleri, içerdiği yerel ve özel kullanımlarla dil incelemeleri için önemli bir malzeme oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Boz Erdoğan, Afyon Merkez Ağzı, Afyon Kocatepe Üniversitesi Yayınları, Afyon 2002.
- Coşkun Volkan, Türkçenin Ses Bilgisi, IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul 2010.
- Ergin Muharrem, Türk Dili, Bayrak Yayınları, İstanbul 2000.
- Gemalmaz Efrasiyap, Erzurum İli Ağızları I, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1995a.
- Gemalmaz Efrasiyap, Erzurum İli Ağızları II, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1995b.
- Gemalmaz Efrasiyap, Erzurum İli Ağızları III, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1995c.
- Karpuz Hacı Ömer ve Gaddar Zeliha, Efelilik ve Zeybeklikle İlgili Terminoloji Üzerine Bir İnceleme, Zeybek Ateşi 2. Ulusal Efe Kurultayı Türk Tarihinde Efe ve Zeybek Kültürü Sempozyumu, Ödemiş 2012; Basım: Sempozyum Bildirileri, İzmir 2013, s.29-37.
- Karpuz Hacı Ömer ve Uysal İdris Nebi, Karaman İli Ağızlarının Şekil Bilgisi Özellikleri Bakımından Anadolu Ağızları Arasındaki Yeri, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, S: 26 (2009), s.54-62.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Zeliha Gaddar
*
Bu kişi benim
0000-0003-4707-8895
Yayımlanma Tarihi
25 Haziran 2018
Gönderilme Tarihi
24 Mart 2018
Kabul Tarihi
1 Haziran 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 13