AHMET MİTHAT’IN KALEMİNDEN AMERİKALI BİR MÜHTEDİ: A.R. WEBB VE İSTİBŞAR

Batı tesirindeki edebiyatımızın önemli kalemlerinden biri olarak kabul edilen Ahmet Mithat, aynı zamanda edebiyatımızın en renkli simalarındandır. Roman ve hikâyelerinin yanı sıra gazeteciliğin kurumsallaşması hususunda da Türk basın tarihinde önemli bir rol üstlenmiş, siyasi ve kültürel birçok çalkantının yaşandığı uzun yıllar boyunca Tercüman-ı Hakikat’i devam ettirmeyi başarmıştır. Toplumun ihtiyacı olduğunu düşündüğü her alanda kalem oynatan yazar, ilk mektep çocuklarının ihtiyaç duyacağı okuma metinlerinden dinler tarihi alanına kadar birçok alanda çok sayıda ürün vermiştir.

Gazeteciliği mesaisinin merkezine yerleştiren Ahmet Mithat Efendi’nin bazı eserlerinin de gazetede yayımlanan seri yazıların kitaplaştırılmasıyla oluştuğu bilinmektedir. Bu eserlerinden biri de 1310/1894 senesinde yayımlanan İstibşar-Amerika’da Bir Neşr-i İslam Teşebbüsü adlı eserdir. Bu eser, bir yönüyle yazarın diğer eserlerinden farklılık gösteren, bir diğer yönüyle de birçok eserinin kesişme noktasında yer alan özellikler taşımaktadır. Ahmet Mithat Efendi bu eserinde Amerika Birleşik Devletleri’nin Filipinler konsolosu olarak görev yaparken ailesiyle birlikte İslamiyet’i kabul eden Aleksandır Russel Webb’in hikâyesini anlatır. Verilen bilgilerin tamamı Amerikan gazetelerinde çıkan haberlere dayanmakta ve bazı durumlarda Ahmet Mithat’ın yorumları eşliğinde Webb’in Müslüman olduktan sonra yaşadıkları Osmanlı okuyucusuna aktarılmaktadır.  Uzun yıllar boyunca günümüz alfabesine çevrilmeyen eser, tarafımızdan günümüz harflerine aktarılarak Ahmet Mithat portresinin eksik kalan bir tarafı daha tamamlanmış ve günümüz okuyucu ve araştırmacılarının hizmetine sunulmuştur.