Çölyak Hastalığı İle Tamamlayıcı Beslenme, Anne Sütü Ve Emzirme İlişkisi

Gluten Enteropatisi veya Çölyak Sprue olarak da bilinen Çölyak Hastalığı (ÇH), gluten içeren yiyeceklerle yaşamın ilk aylarındaki tamamlayıcı beslenme sürecinde tanışılması ile ortaya çıkan kronik otoimmün bir ince bağırsak hastalığıdır. Çevresel etmen olan glutenin tetikleyici özelliğinin ortadan kaldırılması ile ömür boyu süren tıbbi beslenme tedavisi sonucunda tam düzelme sağlanabilmektedir. Az miktarda yulafta bulunmakla birlikte daha çok arpa, çavdar ve buğdaydaki bitkisel protein glutenin diyetten elimine edilmesi gereklidir. Hastalığı aktive etmeyen taneler ise mısır, pirinç ve ülkemizde karabuğday olarak bilinen greçkadır. Çölyak Hastalığı ile anne sütü, tamamlayıcı beslenme uygulamaları, glutene başlama yaşının etkisi ve emzirmenin koruyuculuğu üzerindeki tartışmalar devam etmektedir. Anne sütü ve emzirmenin klinik semptomların ortaya çıkışını önleyip önlemediği ya da geciktirip geciktirmediği; tamamlayıcı beslenme döneminde glutenle tanışma zamanlamasının veya gluten miktarının ne olması gerektiği ile ilgili konular halen çelişkilidir. Öte yandan Avrupa Pediatrik Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Birliği (ESPGHAN) tarafından tamamlayıcı beslenme dönemindeki glutenle tanışma zamanının erken (<4 ay) ya da geç (≥7 ay) olmaması gerektiği ve glutenin beslenme programına dahil edilirken emzirmenin de sürdürülmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu yazıda tamamlayıcı beslenmenin ÇH semptomlarının başlangıcı üzerindeki etkisi ile anne sütü ve emzirme ilişkisine dair çalışmalar irdelenerek güncel literatürün derlenmesi hedeflenmiştir.

Celiac Disease (CD), also known as Gluten Enteropathy or Celiac Sprue, is an autoimmune chronic intestinal disease that occurs when gluten-containing foods are introduced during the complementary feeding process in the first months of life. In order to eliminate the triggering feature of gluten, which is an environmental factor, a full recovery can be achieved as a result of the effect of lifelong medical nutrition therapy. Although there is a small amount of oats, the vegetable protein gluten in mostly barley, rye and wheat should be completely eliminated from the diet. The grains that do not activate the disease are corn, rice and greçka known as buckwheat in our country. Discussions continue on the effect of age at initiation of gluten and the protection of breast-feeding in breast milk and complementary feeding practices with Celiac Disease. There are still controversies regarding whether breast milk prevents or delays the emergence of clinical symptoms in CD, or whether the timing of gluten introduction and the amount of gluten should be during the complementary feeding period. On the other hand, it is emphasized by the European Association of Pediatric Gastroenterology, Hepatology and Nutrition (ESPGHAN) that the time to meet gluten in the complementary feeding period should not be early (<4 months) or late (≥7 months) and breast-feeding should be continued while gluten is included in the nutrition program. In this article, it is aimed to review the current literature by examining the effects of complementary feeding on the onset of symptoms and the relationship between breast milk and breast-feeding in Celiac Disease.