Genç Futbolcularda Problem Çözme Becerileri ile Mizah Temelli Başa Çıkma Stratejilerinin İlişkisi

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 106 - 119, 28.12.2025

Şinasi Özsaydı , Özlem Sinem Uslu , Mehmet Altin , Abdullah Çuhadar

https://doi.org/10.32706/tusbid.1793432

Öz

Bu araştırmanın temel amacı, 17-21 yaş aralığındaki genç futbol oyuncularının mizah yoluyla başa çıkma stratejileri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, Antalya ili Alanya ilçesinde aktif futbol oynayan 17-21 yaş aralığındaki 309 erkek sporcuyla ilişkisel yöntem modelinde yürütülmüştür. Veri toplama araçları olarak Sosyal Problem Çözme Envanteri-Kısa Form ve Mizahi Yoluyla Başa Çıkma Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, tek yönlü anova, pearson korelasyon analizi ve basit regresyon analizi uygulanmıştır. Yaş ve futbol deneyimi faktörleri açısından mizah yoluyla başa çıkma ve problem çözme becerilerinde genel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. Ancak dikkatsiz/dürtüsel tarz alt boyutunda 17 yaş grubu 20 yaş grubundan anlamlı düzeyde düşük puan almıştır. Problem çözme becerileri ile mizah yoluyla başa çıkma arasında güçlü pozitif korelasyon tespit edilmiştir. Basit regresyon analizi sonuçları problem çözme becerisi ile mizah yoluyla başa çıkma arasında %20,8 oranında paylaşılan varyans olduğunu göstermiştir. Araştırma, genç futbolcularda problem çözme becerileri ile mizah yoluyla başa çıkma stratejileri arasında güçlü pozitif ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Problem çözme becerisi yüksek olan genç sporcuların mizahı etkili bir başa çıkma mekanizması olarak kullandıkları tespit edilmiştir. Bu bulgular, genç sporcuların psikolojik dayanıklılığının geliştirilmesinde mizah ve problem çözme becerilerinin entegre yaklaşımlarla ele alınması gerektiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Başa Çıkma , Mizah , Problem Çözme , Genç Futbolcu

Etik Beyan

Çalışma, Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Selçuk Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Etik Kurulu tarafından etik onay verilmiştir (Karar No: 2025/217, tarih: 28/05/2025).

The Relationship Between Problem-Solving Skills and Humor-Based Coping Strategies in Young Football Players

Öz

The primary aim of this study is to investigate the relationship between humor-based coping strategies and problem-solving skills among young football players aged 17-21 years. A correlational survey design was conducted with 309 male athletes who are actively professional football players in the Alanya district of Antalya province. The Social Problem-Solving Inventory-Short Form and the Coping Humor Scale were used as data collection instruments. Data analysis included descriptive statistics, one-way ANOVA, Pearson correlation analysis, and simple regression analysis. Regarding the factors of age and football experience, there were generally no significant differences in humor-based coping and problem-solving skills. However, in the careless/impulsive style subscale, the 17-year-old group scored significantly lower than the 20-year-old group. A strong positive correlation was detected between problem-solving skills and humor-based coping. Simple regression analysis demonstrated that problem-solving skills revealed 20.8% of the variance in humor-based coping behavior. The research indicated a strong positive relationship between problem-solving skills and humor-based coping strategies among young football players. It was observed that young athletes with high problem-solving skills use humor as an effective coping mechanism. These findings demonstrate the methodological necessity of employing integrated approaches that incorporate humor and problem-solving skills in enhancing the psychological resilience of young athletes.

Anahtar Kelimeler

Coping , Humor , Problem-Solving , Young Football Player

Etik Beyan

The study was conducted in accordance with the principles of the Declaration of Helsinki. Ethical approval was granted by the Ethics Committee of the Faculty of Sports Sciences, Selçuk University (Decision No: 2025/217, date: 05/28/2025).

Kaynakça

• Akandere, M., Yarımkaya, E., & Tekin, E. (2015). Spor yapan ve yapmayan üniversite öğrencilerinin saldırgan ve kendini geliştirici mizah düzeylerinin incelenmesi. SSTB International Refereed Academic Journal of Sports, Health & Medical Sciences, 15(5).
• Akarçeşme, C. (2004). Voleybolda müsabaka öncesi durumluk kaygı ile performans ölçütleri arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. Gazi Üniversitesi Arşivi.
• Altın, M., & Demir, H. (2019). A study of humor differences in university students doing and not doing sport. International Journal of Applied Exercise Physiology, 8(1), 149-158.https://doi.org/10.30472/ijaep.v8i1.318
• Apaydın, A. (2000). Futbola giriş. Akmat Akınoğlu Matbaacılık.
• Blakemore, S. J., & Mills, K. L. (2014). Is adolescence a sensitive period for sociocultural processing? Annual Review of Psychology, 65, 187-207. https://doi.org/10.1146/annurev-psych 010213-115202
• Bozdağ, B., & Sarı, H. G. (2021). Lise Öğrencilerinin Çoklu Zeka Alanları ve Sporda Yaşam Becerilerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Mediterranean Journal of Sport Science, 4(1),130-144. https://doi.org/10.38021/asbid.904800
• Cann, A., & Etzel, K. C. (2008). Remembering and anticipating stressors: Positive personality mediates the relationship with sense of humor. Humor: International Journal of Humor Research, 21(2), 157-178. https://doi.org/10.1515/HUMOR.2008.008
• Cann, A., Stilwell, K., & Taku, K. (2010). Humor styles, positive personality and health. Europe's Journal of Psychology, 6(3), 213-235.
• Canpolat, S., Güler, O., Ökcü, M., & Köksal Konik, A. (2023). Özel yetenekli çocukların problem çözme becerilerinin yordayıcıları: Aile ilişkileri ve mizah. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 1490-1507. https://doi.org/10.17679/inuefd.1311886
• Casey, B. J., Jones, R. M., & Hare, T. A. (2008). The adolescent brain. Annals of the New York Academy of Sciences, 1124(1), 111-126. https://doi.org/10.1196/annals.1440.010
• Cohen, J. (1988). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, Publishers.
• Çekici, F. (2009). Problem çözme terapisine dayalı beceri geliştirme grubunun üniversite öğrencilerinin sosyal problem çözme becerileri, öfkeyle ilgili davranış ve düşünceler ile sürekli kaygı düzeylerine etkisi [Doktora tezi, Çukurova Üniversitesi]. Çukurova Üniversitesi Arşivi.
• D’Zurilla, T. J., Nezu, A. M., & Maydeu-Olivares, T. (2002). Social Problem-Solving Inventory Revised (SPSI-R): Manual. North Tonawanda, NY: Multi-Health Systems.
• Dahl, R. E. (2004). Adolescent brain development: A period of vulnerabilities and opportunities. Annals of the New York Academy of Sciences, 1021(1), 1-22. https://doi.org/10.1196/annals.1308.001
• Erickson, S. J., & Feldstein, S. W. (2007). Adolescent humor and its relationship to coping, defense strategies, psychological distress and well-being. Child Psychiatry and Human Development, 37(3), 255-271.
• Evans, J. S. B., & Stanovich, K. E. (2013). Dual-process theories of higher cognition: Advancing the debate. Perspectives on Psychological Science, 8(3), 223-241. https://doi.org/10.1177/1745691612460685
• Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A. G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: a flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior research methods, 39(2),175–191. https://doi.org/10.3758/bf03193146
• Fidanoğlu, O. (2006). Evlilik uyumu, mizah tarzı ve kaygı düzeyi arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
• Ford, E. T., Lappi, K. S., & Holden, J. (2016). Personality, humor styles and happiness: happy people have positive humor styles. Europe's Journal of Psychology, 12(3), 320–337. https://doi.org/10.5964/ejop.v12i3.1160
• Holt, N. L., Neely, K. C., Slater, L. G., Camiré, M., Côté, J., Fraser-Thomas, J., MacDonald, D., Strachan, L., & Tamminen, K. A. (2017). A grounded theory of positive youth development through sport based on results from a qualitative meta-study. International Review of Sport and Exercise Psychology, 10(1), 1-49. https://doi.org/10.1080/1750984X.2016.1180704
• Kadaş, İ., Mirzeoğlu, A. D., & Güneş, B. (2023). Farklı branşlardaki üst düzey sporcuların problem çözme becerilerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Egzersiz ve Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(1), 32-50.
• Karasar, N. (2019). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (34. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
• Kazarian, S. S., & Martin, R. A. (2004). Humor styles, personality and well-being among Lebanese university students. European Journal of Personality, 18(3), 209-219.
• Kellner, R., & Benedek, M. (2016). The role of creative potential of intelligence for humor production. Psychology of Aesthetics, Creativity and the Arts, 11(1), 52-59. https://doi.org/10.1037/aca0000065
• Koç, H. (2016). Üniversite öğrencilerinin kişilerarası problem çözme yaklaşımlarının çözüm odaklı yaklaşım ve mizah tarzları açısından incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi Arşivi.
• Korovkin, S. Y., & Nikiforova, O. S. (2015). Humor as a facilitator of insight problem solving (Konferans sunumu). EuroAsianPacific Joint Conference on Cognitive Science, Torino, İtalya.
• Kuiper, N. A., & McHale, N. (2009). Humor styles as mediators between self-evaluative standards and psychological well-being. The Journal of Psychology, 143(4), 359-376. https://doi.org/10.3200/JRLP.143.4.359-376
• Martin, R. A. (1996). The Situational Humor Response Questionnaire (SHRQ) and Coping Humor Scale (CHS): A decade of research findings. Humor: International Journal of Humor Research, 9(3-4), 251-272. https://doi.org/10.1515/humr.1996.9.3-4.251
• Martin, R. A. (2003). Sense of humor. S. J. Lopez & C. R. Snyder (Ed.), Positive psychological assessment: A handbook of models and measures içinde (ss. 313-326). American Psychological Association.
• Martin, R. A. (2007). The psychology of humor: An integrative approach. Elsevier Academic Press.
• Martin, R. A., & Ford, T. E. (2018). The psychology of humor: An integrative approach (2. bs.). Academic Press. https://doi.org/10.1016/C2016-0-01987-7
• Martin, R. A., Puhlik-Doris, P., Larsen, G., Gray, J., & Weir, K. (2003). Individual differences in uses of humor and their relation to psychological well-being: Development of the Humor Styles Questionnaire. Journal of Research in Personality, 37(1), 48-75.
• McGraw, A. P., & Warren, C. (2010). Benign violations: Making immoral behavior funny. Psychological Science, 21(8), 1141-1149. https://doi.org/10.1177/0956797610376073
• McNeill, M., & Steele, J. (2016). Developing mental toughness and managing stress. C. Knight, C. Harwood, & D. Gould (Ed.), Sport psychology for young athletes içinde (ss. 217-228). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315545202-20
• Memmert, D., Lemmink, K. A. P. M., & Sampaio, J. (2017). Current approaches to tactical performance analyses in soccer using position data. Sports Medicine, 47(1), 1-10. https://doi.org/10.1007/s40279-016-0562-5
• Morgan, P. B. C., Fletcher, D., & Sarkar, M. (2019). Developing team resilience: A season-long study of psychosocial enablers and strategies in a high-level sports team. Psychology of Sport and Exercise, 45, 101543. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2019.101543
• Nezlek, J. B., & Derks, P. (2001). Use of humor as a coping mechanism, psychological adjustment and social interaction. Humor, 14(4), 395-413.
• Raab, M., & Johnson, J. G. (2007). Expertise-based differences in search and option-generation strategies. Journal of Experimental Psychology: Applied, 13(3), 158–170. https://doi.org/10.1037/1076-898X.13.3.158
• Şahin, A. (2024). Sporlarda problem çözme ve bilişsel esneklik. G. Yücesan-Özdemir (Ed.), Spor bilimleri alanında akademik araştırma ve değerlendirmeler VI içinde. Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub501.c2112
• Saltuk, S. (2006). Üniversite öğrencilerinin mizah tarzları (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Steinberg, L. (2013). The influence of neuroscience on US Supreme Court decisions about adolescents' criminal culpability. Nature Reviews Neuroscience, 14(7), 513-518. https://doi.org/10.1038/nrn3509
• Steinhardt, M., & Dolbier, C. (2008). Evaluation of a resilience intervention to enhance coping strategies and protective factors and decrease symptomatology. Journal of American College Health, 56(4), 445-454.
• Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (6th ed.). Boston, MA: Pearson.
• Tamminen, K. A., & Gaudreau, P. (2017). Coping, social support, and emotional regulation in teams. R. J. Schinke, K. R. McGannon, & B. Smith (Ed.), Routledge international handbook of sport psychology içinde (ss. 379-391). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315777054
• Tamminen, K. A., Poucher, Z. A., & Povilaitis, V. (2016). The car ride home: An interpretive examination of parent-athlete sport conversations. Sport, Exercise, and Performance Psychology, 5(4), 325-339. https://doi.org/10.1037/spy0000064
• Temel, V., & Ayan, V. (2015). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin problem çözme becerileri. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 17(29), 70-76.
• Traş, Z., Arslan, C., & Taş, A. (2011). Öğretmen adaylarında mizah tarzları, problem çözme ve benlik saygısının incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8, 716-732.
• Tuğut, N., & Kaya, D. (2017). Hemşirelerin terapötik mizah kullanma durumları ve problem çözme becerileri arasındaki ilişki. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 10(3), 131-136.
• Tümkaya, S. (2003). Öğretim elemanlarının mizah tarzları ve mizahı yordayıcı değişkenler. Eurasian Journal of Educational Research, 23, 200-208.
• Wang, Y., Huang, Z., & Kong, F. (2018). Parenting stress and life satisfaction in mothers of children with cerebral palsy: The mediating effect of social support. Journal of Health Psychology, 25(3), 416-425. https://doi.org/10.1177/1359105317739100
• Yarrow, K., Brown, P., & Krakauer, J. W. (2009). Inside the brain of an elite athlete: the neural processes that support high achievement in sports. Nature reviews. Neuroscience, 10(8), 585–596. https://doi.org/10.1038/nrn2672
• Yerlikaya, E. E. (2009). Üniversite öğrencilerinin mizah tarzları ile algılanan stres, kaygı ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Doktora tezi, Çukurova Üniversitesi]. Çukurova Üniversitesi Arşivi.
• Yıldırım, A., Karakurt, P., & Hacıhasanoğlu, R. (2009). Comparison of the problem-solving skills with feeling and expression of anger in nursing students. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 12(1), 57-65.
• Yılmaz, M., & Abakay, U. (2020). Spor yapan ve yapmayan ortaöğretim öğrencilerinin problem çözme becerilerinin incelenmesi. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 6(26), 688-696. http://dx.doi.org/10.31589/JOSHAS.317
• Zhao, J., Wang, Y., & Kong, F. (2014). Exploring the mediation effect of social support and self-esteem on the relationship between humor style and life satisfaction in Chinese college students. Personality and Individual Differences, 64, 126–130. http://dx.doi.org/10.1016/j.paid.2014.02.026
• Zhou, Z., Wu, J., Luo, H., Guo, Y., Tu, M., Yu, Q., & Zhang, L. (2021). The effect of humor on insight problem-solving. Personality and Individual Differences, 183, 111105. http://dx.doi.org/10.1016/j.paid.2021.111105