Ulusal Sosyal Hizmet Eğitimi Standartları ve Yeterliliklerini Belirleme Üzerine Yapılan Çalışmalara Genel Bir Bakış

Öz

Sosyal hizmet eğitiminin sınıf ortamındaki ve pratik çalışmanın birlikteliğine dayanan kendine özgü bir eğitim yapısı vardır. Bu yapı içerisinde eğitim standartları ve yeterlilikleri sürekli yenilenme ve gelişmenin birer sacayaklarıdır. Standartlar ilgili çevrelerce önceden kabul edilmiş, benzer iş süreçlerini yerine getirebilme yetkinliğinin asgari düzeydeki ölçütlerinin belirlenmesini, yeterlilikler ise bir mesleği bağımsız olarak uygulayabilmek için kazanılması gerekli bilgi, beceri ve yetkinliği ifade eden farklı ancak bağlantılı kavramlardır. Standartlar sosyal hizmet eğitimini yapılandırmada başlangıç, yeterlilikler ise varılması istenilen hedef olarak görülebilir. Türkiye’de başlangıcından itibaren sosyal hizmet eğitiminde doğrudan standartları ve yeterlilikleri belirlemeyi konu alan ulusal nitelikli kapsayıcı çalışmalar ancak 2010 yılından itibaren başlamıştır. Başlangıçta Yükseköğretim Kurulu’nun ilerleyen süreçte ise Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği ile Sosyal Hizmet Okulları Derneği’nin öncü ve destekleyici çalışmaları etkili olmuştur. Bu süreçte sosyal hizmet eğitim çalıştayları gerek ulusal sosyal hizmet eğitimi standartlarının gerekse Sosyal Hizmet Ulusal Çekirdek Eğitim Programı’nın oluşturulmasına zemin hazırlamıştır. Sosyal hizmet eğitiminde kaliteyi artırmak ve güvence altına almak üzere 2020 yılında başlayan akreditasyon sürecinin hız kesmeden sürdürülmesi için yeterliliğe dayalı eğitim programlarının ülke bazında yaygınlaştırılması önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim standartları
• eğitim yeterlilikleri
• sosyal hizmet
• sosyal hizmet eğitimi

An Overview of Studies On Determining Standards and Qualifications for National Social Work Educatıon

Öz

Social work education has a unique educational structure based on the combination of classroom and practical work. Within this structure, education standards and qualifications are the pillars of continuous innovation and development. Standards are different but related concepts that refer to the determination of the minimum criteria that have been previously accepted by the relevant circles for the ability to perform similar professions with lower limits, and qualifications are the knowledge, skills and competence that are required to be acquired in order to be able to practice a profession independently. Standards can be seen as the preliminary in structuring social work education while qualifications can be seen as a desired goal, an end point. In Turkey, national inclusive studies which are directly on determining standards and qualifications in social work education have only been carried out since 2010. In the beginning, the pioneering and supportive work of the Council of Higher Education, and later on, the Association of Social Workers and the Association of Schools of Social Work have been influential in this respect. In this process, social work training workshops paved the way for the establishment of both national social work education standards and the National Core Training Program for Social Work. In order to maintain the accreditation process which started in 2020 to increase and secure quality in social work education, it is important to disseminate competency-based training programs on a country basis.

Anahtar Kelimeler

• Educational standards
• educational qualifications
• social work
• social work education

Kaynakça

1. Alptekin, K. (2016). Başlangıçtan bugüne ve yarına Türkiye’de sosyal hizmet eğitimi. Ankara: Nobel.
2. Alptekin K. (2022). Türkiye’de sosyal hizmet eğitiminin bugünü ve geleceği. (İçinde) Sağlık bilimleri kariyer ve meslekler sempozyumu 14-18 Mart 2022 bildiri kitabı (ss. 54-57). Çankırı Karatekin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi.
3. Canbey Özgüler, V. (2017). Türkiye’de mesleki yeterlilikler sistemi ve sendikalar. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(22), 15-43. DOI: 10.20875/makusobed.293237
4. Educational Policy and Accreditation Standards (EPAS) (2022). Council on Social Work Education (CSWE). https://www.cswe.org/getmedia/94471c42-13b8-493b-9041-b30f48533d64/2022-EPAS.pdf Global Standards for the Education and Training of the Social Work Profession (2020). International Federation of Social Workers. https://www.ifsw.org/global-standards-for-social-work-education-and-training/
5. Karataş, K. ve Erkan, G. (2005). Türkiye’de sosyal hizmet eğitiminin tarihçesi. Ü. Onat (yayına hazırlayan). (İçinde) Sosyal hizmet sempozyumu 2002: Sosyal hizmet eğitiminde yeni yaklaşımlar (ss. 112-133). Ankara: Aydınlar Matbaacılık.
6. Kut, S. (2005). Türkiye’de sosyal hizmet mesleğinin eğitimi. Ü. Onat (yayına hazırlayan). (İçinde) Sosyal hizmet sempozyumu 2002: Sosyal hizmet eğitiminde yeni yaklaşımlar (ss. 9-13). Ankara: Aydınlar Matbaacılık. Sosyal Hizmet Eğitiminde Yeniden Yapılanma: Program Geliştirme Çalıştayı Sonuç Raporu (2011). E. Kahramanoğlu,
7. K. Alptekin ve F. Paslı (raporu hazırlayanlar). Düzce Üniversitesi Sosyal Hizmet Bölümü ve Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği.
8. Sosyal Hizmet Eğitiminde Ulusal Standartların Geliştirilmesi Çalıştayı Sonuç Raporu (2012). E. Kahramanoğlu, K. Alptekin, Ayşe Özada ve O. Akbaba (raporu hazırlayanlar). Uşak Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ve Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği

9. Sosyal Hizmet Çekirdek Eğitim Programı Çalıştayı Sonuç Raporu (2018). K. Alptekin ve A. İçağasıoğlu Çoban (raporu hazırlayanlar). Başkent Üniversitesi Sosyal Hizmet Bölümü ve Sosyal Hizmet Okulları Derneği.
10. Sosyal Hizmet Programına Özgü Ölçütler (2019). Sosyal Hizmet Okulları Derneği. Ankara.
11. Sosyal Hizmet Ulusal Çekirdek Eğitim Programı (SHUÇEP) (2022). K. Alptekin, A. İçağasıoğlu Çoban, I. Bulut, C. Özbesler, H. Acar, E. Kahramanoğlu ve T. Yiğit (raporu hazırlayanlar). https://www.yok.gov.tr/Documents/Kurumsal/egitim_ogretim_dairesi/Ulusal-cekirdek-egitimi-programlari/sosyal-hizmet-ulusal-cekirdek-egitim-programi.pdf
12. Terminology of European Education and Training Policy (2008). CEDEFOP European Centre fort he development of Vocational Training. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities. https://www.cedefop.europa.eu/files/4117_en.pdf
13. Tomanbay, İ. (2005). 1960’lı yıllardan 2000’li yıllara sosyal hizmet eğitimi. Ü. Onat (yayına hazırlayan). (İçinde) Sosyal hizmet sempozyumu 2002: sosyal hizmet eğitiminde yeni yaklaşımlar (ss. 59-63). Ankara: Aydınlar Matbaacılık.
14. Türk Dil Kurumu Sözlükleri (2011). T.C. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurulu. Ankara. https://sozluk.gov.tr/
15. Türkiye'de Sosyal Hizmet Eğitiminde Ulusal Standartların Değerlendirilmesi ve Geliştirilmesi Çalıştayı Sonuç Raporu (2017). K. Alptekin, T. Yiğit ve E. Kahramanoğlu (raporu hazırlayanlar). İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Sosyal Hizmet Bölümü ve Sosyal Hizmet Okulları Derneği.
16. Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi (2015). Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK). Ankara. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/01/20160102-3-1.pdf
17. Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi [TYYÇ] Temel Alan Yeterlilikleri Sosyal Hizmetler Temel Alan Kodu: 76 (2011). Yükseköğretim Kurulu. Ankara. http://tyyc.yok.gov.tr/raporlar/76_Social_Services_13_01_2011.pdf
18. Uluğtekin, S., Tomanbay, İ., Cılga, İ., Arıkan, Ç., Mavili-Aktaş, A., İl, S., Küçükkaraca, N., Karataş, K., Demiröz, F., Kars, Ö. (2002). Akademik yönden yeniden yapılanma önerisi. K. Karataş ve S. İl (yayına hazırlayanlar). (İçinde) Sosyal hizmet eğitiminde yeniden yapılanma -I (ss. 9-58). Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Hizmetler Yüksekokulu Yayın No:012.
19. Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik (2015). Resmi Gazete, Sayı: 29507, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/10/20151019-1.htm
20. Ulusal Sosyal Hizmet Eğitim-Öğretim Standartları (Lisans Düzeyi) –Revize- Raporu (2020). K. Alptekin, T. Yiğit, E. Kahramanoğlu ve A. İçağasıoğlu Çoban (raporu hazırlayanlar). Sosyal Hizmet Okulları Derneği. Ankara.
21. Zengin, O. Alptekin K. ve Topuz, S. (2023): The current situation, bottlenecks, and expectations for the social work education: A pilot study. Social Work Education, 42(1), 65-79. DOI:10.1080/02615479.2022.2050202