The Alignment of the Social and Economic Support (SES) Services in Türkiye with International Conventions: A Rights-Based Assessment

Öz

This study examines the Social and Economic Support (SES) service implemented in Türkiye within the context of national legislation and international human rights instruments, and analytically evaluates its position in relation to social policy and human rights frameworks. The research adopts a document-based analytical approach grounded in document analysis, focusing on the legal and normative foundations of the SES service. In this regard, core international instruments on social and economic rights are comparatively examined alongside the legal texts that shape the SES service in Türkiye. The document analysis suggests that the SES service appears to be largely aligned with international norms in terms of its structure prioritizing the support of children within the family environment and its objectives aimed at safeguarding an adequate standard of living. Nevertheless, the adequacy of the assistance, regional disparities observed in implementation, and the limitations of monitoring and evaluation mechanisms emerge as key areas that reduce the effectiveness of the service as a rights-based social protection instrument. By situating the SES service within a rights-based social policy and social work perspective, the study offers evaluations aimed at the development of more sustainable interventions that are more closely aligned with international obligations.

Anahtar Kelimeler

• Social and economic support
• social aid
• social policy
• ınternational conventions
• poverty
• social work
• human rights

Türkiye’de Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) Hizmetinin Uluslararası Sözleşmelerle Uyumu: Hak Temelli Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de uygulanan Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) hizmetini ulusal mevzuat ve uluslararası insan hakları belgeleri bağlamında ele alarak, hizmetin sosyal politika ve insan hakları çerçevesindeki konumunu analitik olarak değerlendirmektedir. Araştırma, SED hizmetinin hukuki ve normatif dayanaklarını doküman incelemesine dayalı bir yaklaşımla ele alan belge temelli bir analiz niteliği taşımaktadır. Bu kapsamda, sosyal ve ekonomik haklara ilişkin temel uluslararası düzenlemeler ile Türkiye’de SED hizmetine yön veren yasal metinler karşılaştırmalı biçimde incelenmiştir. İncelenen belgeler, SED hizmetinin çocukların aile yanında desteklenmesini önceleyen yapısı ve temel yaşam standardının korunmasına yönelik hedefleri bakımından uluslararası normlarla büyük ölçüde uyumlu göründüğüne işaret etmektedir. Bununla birlikte, yardımın yeterliliği, uygulamada görülen bölgesel farklılıklar ve izleme/değerlendirme mekanizmalarının sınırlılığı, hizmetin hak temelli bir sosyal koruma aracı olarak etkinliğini azaltan başlıca sorun alanları olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, SED hizmetini hak temelli sosyal politika ve sosyal hizmet uygulamaları bağlamında tartışarak, uluslararası yükümlülüklerle daha uyumlu ve sürdürülebilir müdahalelerin geliştirilmesine yönelik değerlendirmeler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal ve ekonomik destek
• sosyal yardım
• sosyal politika
• uluslararası sözleşmeler
• yoksulluk
• sosyal hizmet
• insan hakları

Kaynakça

1. African Charter on Human and Peoples’ Rights. (1981). African Charter on Human and Peoples’ Rights. African Union. https://au.int/en/treaties/african-charter-human-and-peoples-rights
2. Arı, A. (2003). Taşımalı ilköğretim uygulaması Uşak örneği. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 101-115.
3. Avrupa Konseyi. (1996). Sosyal haklar şartı. https://www.coe.int
4. Aydın, E. (2021). Sosyal ve ekonomik destek alan bireylerin sosyal destek algı düzeylerinin incelenmesi: Trabzon ili örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gümüşhane.
5. Barrientos, A. (2013). Social assistance in developing countries. Cambridge University Press.
6. Bayra, E. (2023). Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi yoluyla sosyal ve ekonomik hakların dolaylı olarak korunması üzerine değerlendirmeler. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 8(1), 63–113. https://doi.org/10.58733/imhfd.1267356
7. Birleşmiş Milletler [BM]. (1948). İnsan hakları evrensel beyannamesi. https://www.hsk.gov.tr/eklentiler/dosyalar/9a3bfe74-cdc4-4ae4-b876-8cb1d7eeae05.pdf
8. Birleşmiş Milletler [BM]. (1966). Ekonomik, sosyal ve kültürel haklara ilişkin uluslararası sözleşme. https://unmik.unmissions.org/sites/default/files/regulations/06turkish/TIntCovEcSocCulRights.pdf

9. Birleşmiş Milletler [BM]. (1989). Çocuk haklarına dair sözleşme. https://www.unicef.org/turkiye/cocuk- haklarına-dair-sözleşme
10. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40.
11. Buğra, A. ve Keyder, Ç. (2003). Yeni yoksulluk ve Türkiye’nin değişen refah rejimi (UNDP Türkiye Proje Raporu). Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı.
12. Center for Economic and Social Rights. (2009). Human rights and the global economic crisis. Center for Economic and Social Rights.
13. Council of Europe Commissioner for Human Rights. (2013). Safeguarding human rights in times of economic crisis. Council of Europe.
14. Council of Europe. (1961). European Social Charter. https://rm.coe.int/168006b642 Esping-Andersen, G. (1990). The three worlds of welfare capitalism. Princeton University Press.
15. European Court of Human Rights. (2023). Annual report 2023. https://www.echr.coe.int/d/annual-report- 2023-eng
16. Halvorsen, R., Hvinden, B. ve Schoyen, M. A. (2016). The Nordic welfare model in the twenty-first century: The bumble-bee still flies. Social Policy & Society, 15(1), 57–73.
17. Hüseyinli, N. (2015). Uluslararası sözleşmeler ışığında aile ve çalışma yaşamının uzlaştırılması kapsamında ebeveyn izninin uygulamadaki yeri. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 23(1), 271–309. https://doi.org/10.15337/SUH.2017.28
18. Ife, J. (2012). Human rights and social work: Towards rights-based practice (3rd ed.). Cambridge University Press.
19. International Labour Office. International Labour Organization [ILO]. (1962). Social Policy (Basic Aims and Standards) Convention, 1962 (No. 117). International Labour Office.
20. International Labour Organization [ILO]. (1952). Social Security (Minimum Standards) Convention, 1952 (No. 102). International Labour Office.
21. International Labour Organization [ILO]. (2012). Social protection floors recommendation, 2012 (No. 202). International Labour Office.