Türkiye’de Yumurta Tüketim Alışkanlıklarının Bibliyometrik Analiz ile İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, 2000-2025 yılları arasında TR Dizin veri tabanında yayımlanan yumurta tüketimi alanındaki akademik yayınları bibliyometrik analiz ile inceleyerek araştırma eğilimleri ve bilimsel etkileri ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, yayınların yıllara göre dağılımı, yazar sayısı, en üretken yazarlar ve kurumlar değerlendirilmiş; en çok atıf alan çalışmalar ortaya konmuştur. Ayrıca, anahtar kelime bulutu ve anahtar kelimeler arası ilişki ağı yardımıyla araştırma konularındaki eğilimler analiz edilmiş; araştırma bölgesi analizi ile bölgesel araştırma eğilimleri ve potansiyel boşluklar ortaya çıkartılmıştır. Elde edilen bulgular, yumurta tüketimiyle ilgili araştırmaların özellikle beslenme, tüketim, tüketici alışkanlıkları ve davranışları konularında yoğunlaştığını göstermektedir. Ayrıca yapılan bölgesel analizde, araştırma faaliyetlerinin Türkiye’nin Marmara ve İç Anadolu bölgelerinde yoğunlaştığı, Doğu Anadolu Bölgesi’nde ise daha sınırlı kaldığı saptanmıştır. Çalışma, mevcut literatürün genel bir görünümünü sunarak gelecekte yapılacak araştırmalara rehberlik edecektir.

Anahtar Kelimeler

• Yumurta tüketimi
• beslenme
• araştırma trendleri
• Türkiye araştırmaları

Examination of Egg Consumption Habits in Türkiye with Bibliometric Analysis

Öz

In this study, it was aimed to examine academic publications on egg consumption in Türkiye published in the TR Index database between 2000 and 2025 through bibliometric analysis, revealing research trends and scientific impact. In this context, the distribution of publications by year, the number of authors, the most productive authors and institutions were evaluated, and the most cited studies were revealed. Additionally, trends in research topics were analyzed with the help of keyword cloud and co-word analysis; regional research trends and potential gaps were revealed with the research region analysis. The findings indicate that research on egg consumption has focused primarily on nutrition, consumption, and consumer habits and behavior. In addition, the regional analysis revealed that research activities were concentrated in the Marmara and Central Anatolia regions of Türkiye, while they were more limited in the Eastern Anatolia region. The study will provide an overview of the existing literature, guiding future research.

Anahtar Kelimeler

• Egg consumption
• nutrition
• research trends
• Turkish studies

Kaynakça

1. Abubakar, H.O., Etuk, A.S., Arilesere, J.I., Abiodun, O.J.B., 2021. Bibliometric analysis of research productivity of academic staff in college of animal science and livestock production, Federal University of Agriculture, Abeokuta, Ogun State. Nigeria. Library Philosophy and Practice, 2021: 1-20.
2. Al Barra, A.F., Saputro, D.R.S., Widiyaningsih, P., 2024. Bibliometric analysis of spline regression model for trend mapping and strategy development research using Vosviewer. Nucleus, 5(02): 74-81.
3. Anonim, 2024. Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü (TEPGE) Kümes Hayvancılığı Durum Tahmin Raporu. (https://arastirma.tarimorman. gov.tr/tepge/Belgeler/PDF%20Durum-Tahmin%20 Raporlar%C4%B1/2024%20Durum-Tahmin%20 Raporlar%C4%B1/K%C3%BCmes%20Hayvanc%C4%B1l%C4%B1%C4%9F%C4%B1%20Durum%20Tahmin%20Raporu%202024-402%20TEPGE.pdf), (Erişim Tarihi: 18.08.2025).
4. Anonim, 2025. Hayvancılık İstatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (https://data.tuik.gov.tr/ Kategori/GetKategori?p=tarim-111&dil=1), (Erişim Tarihi: 18.08.2025).
5. Anonymous, 2022. Production: Livestock Primary. Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO), (http://www.fao.org.tr), (Erişim Tarihi: 17.08.2025).
6. Aria, M., Cuccurullo, C., 2017. Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis, Journal of Informetrics, 11(4): 959-975.
7. Atabay, E., 2025. EkşiVeri 1.0.5: R-Shiny Entegrasyonlu Akıllı Veri Analizi ve Analitiği Uygulaması (1.0.5). Tourism Analytics, (https://app.eniser.info/eksi/), (Erişim Tarihi: 17.08.2025).
8. Cevger, Y., Aral, Y., Demir, P., Sarıözkan, S., 2008. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi intern öğrencilerinde hayvansal ürünlerin tüketim durumu ve tüketici tercihleri. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 55(1): 189-194.

9. Cicero, A.F.G., Fogacci, F., Giovannini, M., Mezzadri, M., Grandi, E., Borghi, C., Brisighella Heart Study Group, 2021. COVID-19-related quarantine effect on dietary habits in a northern Italian rural population: data from the Brisighella Heart Study. Nutrients, 13(2): 309.
10. Colombino, E., Prieto-Botella, D., Capucchio, M.T., 2021. Gut health in veterinary medicine: A bibliometric analysis of the literature. Animals, 11(7): 1997.
11. Çelik, Ş., 2024. Bibliometric analysis of publications on the effect of animal production on climate change from past to present. Frontiers in Earth Science, 12: 1402407.
12. Debnath, A., Madhuri, P., Pandey, A., Elangbam, S., 2024. Eggs: A nutrient-packed choice for a healthier lifestyle. Vet Farm Frontier e-magazine, Special Issue/WED 2024/5/7-11.
13. Drouin-Chartier, J.P., Chen, S., Li, Y., Schwab, A.L., Stampfer, M.J., Sacks, F.M., Rosner, B., Willett, W.C., Hu, F.B., Bhupathiraju, S.N., 2020. Egg consumption and risk of cardiovascular disease: Three large prospective US cohort studies, systematic review, and updated meta-analysis. BMJ, 368: m513.
14. Ernyey, H., Tiwari, C., Stark, H., Hunniford, E., N’Diaye, A.W., Zare, Y., Omer, A., McKune, S.L., 2025. Effect of egg consumption on early childhood development: Evidence from un oeuf study. Public Health Nutrition, 28(1): e10.
15. Fernandez, M.L., Andersen, C.J., 2015. The good egg, the forgotten benefits: Protein, carotenoids, choline and glycemic index. In: F. De Meester (Ed.), Handbook of Eggs in Human Function, Wageningen Academic, pp. 15-34.
16. Gonzales-Malca, J.A., Tirado-Kulieva, V.A., Abanto-López, M.S., Aldana-Juárez, W.L., Palacios-Zapata, C.M., 2022. Bibliometric analysis of research on the main genes involved in meat tenderness. Animals, 12(21): 2976. Hahn, J., Dehghan, M., Drouin-Chartier, J.P., Mentz, R.J., Jneid, H., Virani, S.S., Tang, W.H.W., Krittanawong, C., 2021. Egg consumption and risk of cardiovascular disease: A critical review. Current Emergency and Hospital Medicine Reports, 9: 25-37.
17. Hassan, W., Duarte, A.E., 2024. Bibliometric analysis: A few suggestions. Current Problems in Cardiology, 49(8): 102640.
18. Hassan, W., Zafar, M., Duarte, A.E., Kamdem, J.P., Teixeira da Rocha, J.B., 2021. Pharmacological research: A bibliometric analysis from 1989 to 2019. Pharmacological Research, 169: 105645.
19. Kusum, M., Verma, R.C., Renu, M., Jain, H.K., Deepak, S., 2018. A review: Chemical composition and utilization of egg. International Journal of Chemical Studies, 6: 3186-3189.
20. Küçükcankurtaran, S., Özdoğan, Y., 2021. Koronavirüs hastalığı’nın yetişkinlerin beslenme ve fiziksel aktivite durumuna etkisi: COVID-19 ve beslenme. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(3): 318-324.
21. Liu, L., Mei, S., 2016. Visualizing the GVC research: A co-occurrence network based bibliometric analysis. Scientometrics, 109: 953-977.
22. Mas-Tur, A., Roig-Tierno, N., Sarin, S., Haon, C., Sego, T., Belkhouja, M., Porter, A., Merigó, J.M., 2021. Co-citation, bibliographic coupling and leading authors, ınstitutions and countries in the 50 years of technological forecasting and social change. Technological Forecasting and Social Change, 165: 120487.
23. Ni, M., Li, X., Zhang, L., Kumar, V., Chen, J., 2022. Bibliometric analysis of the toxicity of bisphenol A. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19: 7886.
24. Onurlubaş, E., Doğan, H.G., Demirkıran, S., 2015. Üniversite öğrencilerinin beslenme alışkanlıkları. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 32(3): 61-69.
25. Pan, L., Chen, L., Lv, J., Pang, Y., Guo, Y., Pei, P., Du, H., Yang, L., Millwood, I.Y., Walters, R.G., Chen, Y., Gong, W., Chen, J., Yu, C., Chen, Z., Li, L., 2022. Association of egg consumption, metabolic markers, and risk of cardiovascular diseases: A nested case-control study. eLife, 11: e72909.
26. Puglisi, M.J., Fernandez, M.L., 2022. The health benefits of egg protein. Nutrients, 14(14): 2904.
27. Tepe, F., Özer, C., Salalı, H.E., Demirbaş, N., 2022. Covid-19 pandemi sürecinde tüketicilerin gıda alışveriş davranışlarındaki değişim: Bursa ve Eskişehir illeri örnekleri. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1): 24-30.
28. Tiwari, C., Balehegn, M., Adesogan, A.T., McKune, S.L., 2023. Benefits, perceived and actual risks and barriers to egg consumption in low-and middle-income countries. Frontiers in Animal Science, 4: 1270588.
29. Van Eck, N.J., Waltman, L., 2010. Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics, 84(2): 523-538.
30. Wild, H., Gasevic, D., Woods, R.L., Ryan, J., Wolfe, R., Chen, Y., Govindaraju, T., McNeil, J.J., McCaffrey, T., Beilin, L.J., Ilic, D., Owen, A.J., 2025. Egg consumption and mortality: A prospective cohort study of australian community-dwelling older adults. Nutrients, 17(2): 323.
31. Zheng, X., Wang, Y., Zhang, Y., Deng, T., Yang, Y., 2022. Impacts of COVID-19 pandemic on dietary consumption among Chinese residents: Evidence from provincial-level panel data. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(13): 7612.