Bazı Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Yem Kalitesi Açısından Değerlendirilmesi
Öz
Bu çalışma, Güneydoğu
Anadolu Bölgesi’nin çayır-mera alanlarında doğal olarak yetişen ve hayvanlar
tarafından tüketilen bazı tıbbi ve aromatik bitkilerin yem kalitesini
belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada materyal olarak 2017 yılında
toplanan 13 adet farklı tıbbi ve aromatik bitki türü (Mentha spicata, Origanum
onites, Thymus kotschyanus, Salvia officinalis, Artemisia sp., Aloysia
citriodora, Melissa officinalis, Tanacetum densum, Ocimum basilicum, Satureja
hortensis, Mentha piperita, Thymbra spicata ve Phlomis kotschyana) kullanılmıştır. Her tür için bitkilerin
çiçeklenme döneminde üç tekerrürlü olarak alınan otlarında analizler
yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre tıbbi ve aromatik bitkilerin ham protein
(HP) oranları % 10.74-24.59, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) oranları % 17.31-40.99,
nötral deterjanda çözünmeyen lif (NDF) oranları % 26.39-56.34, sindirilebilir
kuru madde (SKM) oranları % 57.0-75.4, kuru madde tüketim (KMT) oranları % 2.13-4.55,
nispi yem değerleri (NYD) 94.1-251.2, kalsiyum (Ca) oranları % 0.94-2.01, magnezyum
(Mg) oranları % 0.25-0.63, potasyum (K) oranları % 1.76-3.78 ve fosfor (P)
oranları % 0.14-0.32 arasında değişim göstermiştir. Araştırmada başta Ocimum basilicum türü olmak üzere
türlerin 11 tanesinin en iyi ot kalitesini ifade eden Prime sınıfında yer aldığı belirlenmiştir. Melissa officinalis türü 145.4 nispi yem değeri ile bir alt sınıf
olan birinci sınıfta, en düşük nispi yem değerine (94.1) sahip Phlomis kotschyana türünün ise üçüncü kalite
sınıfında yer aldığı belirlenmiştir. Bu çalışma, tıbbi ve aromatik bitkilerin
yüksek kalitede yem üretme potansiyeline sahip olduğunu göstermiştir. Ancak bu
bitki türlerine ait otlar, hayvanların yoğun tüketimine sunulmadan önce
alkoloid ve glikozit gibi toksik madde içerikleri ile beraber, kalsiyum ve
fosfor gibi mineral madde içeriklerindeki uyumsuzluklardan kaynaklanabilecek
olumsuzluklara da dikkat edilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Albu, A., Pop, I.M., Radu-Rusu, C., 2012. Calcium (Ca) and phosphorus (P) concentration in dairy cow feeds. Lucrări Ştiinţifice- Seria Zootehnie, 57(17): 70-74.
- Anonim, 2017. Diyarbakır İli Meteoroloji Verileri. Diyarbakır Meteoroloji Bölge Müdürlüğü kayıtları.
- Anonymous, 2002. SAS Institute. JMP Statistics. Cary, NC, USA: SAS Institute, Inc. pp.70.
- Ayan, I., Mut, H., Önal-Ascı, O., Basaran, U., Acar, Z., 2010. Effect of manure application on the chemical composition and nutritive value of rangeland hay. Journal of Animal and Veterinary Advances, 9(13): 1852-1857.
- Başaran, U., Mut, H., Önal Aşçı, Ö., Acar, Z., Ayan, İ., 2011. Variability in forage quality of Turkish grass pea (Lathyrus sativus L.) landraces. Turkish Journal Field Crops, 16(1): 9-14.
- Başbağ, M., Çaçan, E., Aydın, A., Sayar M.S., 2011. Güneydoğu Anadolu Bölgesi doğal alanlarından toplanan bazı fiğ türlerinin ot yönünden kalite özelliklerinin belirlenmesi. Uluslararası Katılımlı I. Ali Numan Kıraç Tarım Kongresi ve Fuarı, Bildiriler Kitabı Cilt: 1, 27-30 Nisan, Eskişehir, s: 143-152.
- Başbağ, M., Çaçan, E., Sayar, M.S., Karan, H., 2018. Identification of certain agricultural traits and inter-trait relationships in the Helianthemum ledifolium (L.) Miller var. lasiocarpum (Willk.) Bornm. Pakistan Journal of Botany, 50(4): 1369-1373.
- Bhatta, R., Saravanan, M., Baruah, L., Sampath, K.T., Prasad, C.S., 2013. Effect of plant secondary compounds on in vitro methane, ammonia production and ruminal protozoa population. Journal of Applied Microbiology, 115(2): 455-465.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Mehmet Başbağ
0000-0002-7853-7604
Türkiye
Erdal Çaçan
*
0000-0002-9469-2495
Türkiye
Halil Karan
Bu kişi benim
0000-0002-9064-5827
Türkiye
Özlem Tonçer
0000-0001-5273-8101
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Ekim 2018
Gönderilme Tarihi
19 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
10 Ağustos 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 5 Sayı: 3
Cited By
Bazı Buğdaygil Bitki Türlerinin Yem Kalite Değerlerinin Belirlenmesi ve Biplot Analiz Yöntemi ile Özelliklerarası İlişkilerin Değerlendirilmesi
Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.21566/tarbitderg.501484Elazığ İli Hal Köyü’nde Hayvan Yemi Olarak Kullanılan Farklı Tür Ağaç Gazellerinin Yem Kalite Özelliklerinin Karşılaştırılması
Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.35234/fumbd.1100543