Determining Direct and Indirect Effects of the Factors Influencing Land Price by Path Analysis: A Case Study of Ladik District-Samsun

Öz

The aim of this study was to determine the direct and indirect effects of factors affecting land prices. The data of the study were collected through questionnaires in Ladik District of Samsun Province, Turkey in 2018. In the study, the factors that directly and indirectly affected the price of land were determined by using path analysis. While the factors that affected land price positively were yield and irrigation, the factors that affected land price negatively were stoniness, slope and distance from village and main road. The most important variable that affected land price directly was the distance from the main road (60%), the variable that most affected land price indirectly was stony soil (69%). The direct effect of yield on the land price was 44% and the indirect effect was 56%. The direct effect of irrigation was 38% and the indirect effect was 62%. The study also determined that 45% of the indirect effect of irrigation was due to increased productivity. Explaining the direct and indirect effects of the factors affecting the land price will make a significant contribution to scientific and objective land valuation studies. In addition, the results obtained can be used as an auxiliary element for land valuation methods.

Anahtar Kelimeler

• Land valuation,land price,path analysis

Arazi Fiyatını Etkileyen Faktörlerin Doğrudan ve Dolaylı Etkilerinin Path Analizi ile Belirlenmesi: Samsun İli Ladik İlçesi Örneği

Öz

Araştırmanın amacı, arazi fiyatını etkileyen faktörlerin doğrudan ve dolaylı etkilerini belirlemektir. Araştırmanın materyalini, 2018’de Samsun ili Ladik ilçesinde yapılan anketler oluşturmaktadır. Araştırmada, arazi fiyatını doğrudan ve dolaylı etkileyen faktörler path analiziyle ortaya konulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; arazi fiyatını pozitif yönde etkileyen değişkenler verim ve sulama iken, negatif yönde etkileyen değişkenler taşlılık, eğim, köye ve ana yola uzaklıktır. Arazi fiyatını doğrudan etkileyen en önemli değişken % 60 ile ana yola uzaklık, en yüksek dolaylı etkiye sahip değişken ise % 69 ile taşlılık durumudur. Arazi fiyatını pozitif yönde etkileyen verimin doğrudan etkisi % 44, dolaylı etkisi % 56’dır. Sulamanın ise doğrudan etkisi % 38, dolaylı etkisi % 62’dir. Sulamaya ait dolaylı etkinin % 45’i sulamanın ürün verimini artırmasından kaynaklanmaktadır. Arazi fiyatını etkileyen faktörlerin doğrudan ve dolaylı etkilerinin ortaya konulması, bilimsel ve objektif arazi değerleme çalışmalarına önemli katkı sağlayacaktır. Ayrıca elde edilen sonuçlar, arazi değerleme yöntemleri için yardımcı bir unsur olarak kullanılabilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Arazi değerleme,arazi fiyatı,path analizi

Kaynakça

1. Anonim, 1983. Kamulaştırma Kanunu. Kanun Numarası: 2942, Kabul Tarihi: 04/11/1983, 08/11/1983 Tarih ve 18215 Sayı No’lu Resmi Gazete (Değişik: 24/4/2001-4650/6 md.).
2. Anonim, 2018. Toprak ve Arazi Sınıflaması Standartları Teknik Talimatı. Tarım ve Orman Bakanlığı (http://www.tarim.gov.tr/Belgeler/Mevzuat/Talimatlar/ToprakAraziSiniflamasiStandartlariTeknikTalimati veIlgiliMevzuat_yeni.pdf), (Erişim tarihi: 16.07.2018).
3. Başer, U., 2015. Samsun ili Lâdik ilçesinde arazi fiyatını etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Samsun.
4. Borchers, A., Ifft, J., Kuethe, T., 2014. Linking the price of agricultural land to use values and amenities. American Journal of Agricultural Economics, 96(5): 1307-1320.
5. Choumert, J., Phelinas, P., 2015. Determinants of agricultural land values in Argentina. Ecological Economics, 110: 134-140.
6. Delbecq, B.A., Kuethe, T.H., Borchers, A.M., 2014. Identifying the extent of the urban fringe and its impact on agricultural land values. Land Economics, 90(4): 587-600.
7. Donoso, G., Cancino, J., Foster, W., 2013. Farmland values and agricultural growth: the case of Chile. Economía Agraria Y Recursos Naturales, 13(2): 33-52.
8. Hurma, H., 2007. Çevre kalitesinin tarımsal arazi değeri üzerine etkilerinin analizi: Trakya örneği. Doktora tezi, Namık Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ.

9. Isgin, T., Forster, D.L., 2006. A hedonic price analysis of farmland option premiums under urban influences. Canadian Journal of Agricultural Economics, 54(3): 327-340.
10. Kılıç, O., 2011. Kamulaştırma davalarında arsa-arazi ayrımı. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 24(1): 15-18.
11. Kılıç, O., 2011. Tarım arazisi için kapitalizasyon oranının hesaplanması. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 26(2): 181-187.
12. Kuethe, T.H., Ifft, J., Morehart, M., 2011. The influence of urban areas on farmland values. Choices, 26(2).
13. Maddison, D., 2000. A hedonic analysis of agricultural land prices in England and Wales. European Review of Agriculture Economics, 27(4): 519-532.
14. Mendes, M., Karabayır, A., Pala, A., 2005. Path analysis of the relationships between various body measures and live weight of American Bronze Turkeys under the three different lighting programs. Tarım Bilimleri Dergisi, 11(2): 184-188.
15. Oktay, E., Akıncı, M.M., Karaaslan, A., 2012. Yol analizi yardımıyla dersler arasındaki etkileşimin araştırılması: Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümünde okutulan dersler üzerine bir uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26(3-4): 67-83.
16. Öztürk Çoşar, G., Engindeniz, S., 2013. Tarım arazisi değerlerinin hedonik analizi: İzmir’in Menemen ilçesi örneği. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 50(3): 241-250.
17. Rehber, E., 2012. Tarımsal Değerleme ve Bilirkişilik. Üçüncü Baskı, Ekin Yayınevi, Bursa.
18. Roka, F.M., Palmquist, R.B., 1997. Examining the use of national databases in a hedonic analysis of regional farmland values. American Journal of Agricultural Economics, 79(5): 1651-1656.
19. Sklenicka, P., Molnarova, K., Pixova, K.C., Salek, M.E., 2013. Factors affecting farmland prices in the Czech Republic. Land Use Policy, 30(1): 130-136.
20. Tahtalı, Y., Şahin, A., Ulutaş, Z., Şirin, E., Abacı, S.H., 2011. Esmer ırkı sığırlarda süt verimi üzerine etkili faktörlerin path analizi ile belirlenmesi. Kafkas Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 17(5): 859-864.
21. Topal, M., Emsen, B., Dodologlu, A., 2008. Path analysis of honey yield components using different correlation coefficients in caucasian honey bee. Journal of Animal and Veterinary Advances, 7(11): 1440-1443.
22. Vural, H., 2007. Türkiye’de arazilerin kıymet takdiri üzerine kantitatif bir yaklaşım: Bursa ili Karacabey Ovası örneği. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(2): 13-20.