Çok Kriterli Karar Verme Analizine Dayalı Tarımsal Amaçlı Arazi Kalite İndisi Uygulaması
Öz
Bu çalışmanın amacı bölgeye özgün olarak uzman
görüşü ve çok kriterli karar destek yaklaşımlarına dayalı bir arazi kalite
indisi (AKİ) geliştirmek ve tarım arazilerinde uygulamaktır. Çalışma, Akdeniz
iklim ekolojisini temsilen 3338.61 hektar büyüklüğündeki
Muğla-Dalaman Tarım İşletme Genel Müdürlüğü arazilerine ait 7 toprak serisi ve
43 fazında yürütülmüştür. Araştırmada bölge arazilerini ve toprak
özelliklerinin bir veya daha fazlasını temsil etme niteliğine sahip toplam 13
indikatör; i) Arazi: derinlik, eğim, taşlık ve drenaj, ii) Fiziksel: faydalı su
kapasitesi, hacim ağırlığı, tekstür, iii) Kimyasal: elektriksel iletkenlik
(EC), pH, organik madde, fosfor, potasyum, toplam azot olmak üzere uzman görüşü
ve literatür bilgisi ışığında seçilmiştir. İndikatörlerin ikili
karşılaştırmasında çok kriterli karar destek yaklaşımı olan Analitik Hiyerarşik
Süreç metodu kullanılmıştır. Araştırmada, AKİ değerlendirmesi sonucu işletme
arazilerinin % 61.56’sı “çok yüksek” ve “yüksek” kaliteli olarak
sınıflandırılmış, % 35.29 büyüklüğünde arazinin tarımsal kalite sınıfı “düşük”
ve “çok düşük” nitelikte belirlenmiş ve coğrafi bilgi sistemi ortamında
haritalanmıştır. Çalışma ile bölge arazilerinin kalite son indis değerini derinlik (% 12.5), eğim (% 12), EC (% 11.1) ve bünye (% 10.7)
indikatörlerinin yüksek oranda ağırlık katsayıları ile etkilediği
belirlenmiştir. Aynı zamanda tarımsal açıdan düşük kalite değerlerine sahip
arazilerde bazı iyileştirme tedbirlerinin (drenaj kanallarının
geliştirilmesi organik madde ilavesi, taş toplama) alınması ile yüksek
kalite sınıflarına ulaşabileceği önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahmed, G.B., Shariff, A.R.M., Balasundram, S.K., Bin Abdullah, A.F., 2016. Agriculture land suitability analysis evaluation based multi criteria and GIS approach. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 37(1): 12-44
- Akıncı, H., Özalp, A.Y., Turgut, B., 2013. Agricultural land use suitability analysis using GIS and AHP technique. Computers and Electronics in Agriculture, 97: 71-82.
- Aldababseh, A., Temimi, M., Maghelal, P., Branch, O., Wulfmeyer, V., 2018. Multi-Criteria evaluation of irrigated agriculture suitability to achieve food security in an Arid environment. Sustainability, 10(3): 803.
- Andrews, S.S., Karlen, D.L., Cambardella, C.A., 2004. The soil management assessment framework: A quantitative soil quality evaluation method. Science Society of America, 68(6): 1945-1962.
- Anonim, 1982. Dalaman Tarım İşletmesi Topraklarının Detaylı Toprak Etüd ve Haritalanması. TİGEM Yayınları No: 4, Ankara.
- Anonim, 2014. Fethiye ve Çevresinde İklim Koşulları. (http://www.fto.org.tr/DB_Image/29/170/fethiyevecevresindeiklimkosullari.pdf), (Erişim tarihi: 16.10.2015).
- Anonymous, 1976. A Framework for Land Evaluation. FAO Soils Bulletin Vol. 32, Food and Agriculture Organization, Rome.
- Anonymous, 1990. Micronutrient, Assessment at the Country Level: An International Study. FAO Soil Bulletin by Mikko Sillanpaa. Rome.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Mert Dedeoğlu
*
0000-0001-8611-3724
Türkiye
Levent Başayiğit
0000-0003-2431-5763
Türkiye
Mahmut Yüksel
0000-0002-5001-2048
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Ekim 2019
Gönderilme Tarihi
7 Ağustos 2019
Kabul Tarihi
22 Ekim 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 6 Sayı: 3
Cited By
Overview of the lands of Dalaman agricultural enterprises using geographic information systems
International Journal of Agriculture Environment and Food Sciences
https://doi.org/10.31015/jaefs.2022.1.7ASSESSMENT OF DROUGHT PROCESS WITH INTEGRATED MULTI-CRITERIA DECISION-MAKING METHODS
Mugla Journal of Science and Technology
https://doi.org/10.22531/muglajsci.836438Ayçiçeği tarımı yapılan toprakların SMAF modeli ile toprak kalite indislerinin belirlenmesi: Tokat Zile İlçesi örneği
Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Dergisi
https://doi.org/10.33409/tbbbd.1309885