Kurşun Uygulamasının Yerfıstığı (Arachis hypogaea L.)’ndaki Morfolojik ve Fizyolojik Etkileri
Öz
Bu çalışma, kurşun (Pb) ağır metalinin, yerfıstığı (Arachis hypogaea L.) bitkisindeki bazı morfolojik ve fizyolojik etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. İklim dolabında, kontrollü şartlar altında ve topraksız ortam kültüründe yürütülen çalışmada denemeler, tesadüf parselleri deneme desenine göre kurulmuştur. Buna göre araştırmada yerfıstığı (A. hypogeae L. cv. Sultan)’na 0, 10, 100 ve 1000 mg L-1 Pb derişimleri uygulanmıştır. Araştırma sonucuna göre, yerfıstığı fidelerinin kök, gövde ve yapraklarının Pb içeriği, artan Pb derişimine bağlı olarak artmıştır. Fidelerde kurşunun içeriği bitki aksamına göre kök>gövde>yaprak şeklinde olmuştur. Bitki kök, gövde uzunlukları ile kök, gövde ve yaprak yaş ağırlıkları Pb derişimleri artışına paralel olarak azalmıştır. Buna ek olarak, Pb derişimleri kök, gövde ve yapraktaki fenolik bileşikleri de azaltmıştır. Araştırmada ayrıca, yaprakların fotosentetik pigment miktarları Pb toksisitesinde azalmıştır. Uygulanan Pb derişimlerinin yerfıstığı fidelerinde hücre membranlarında oksidatif strese neden olduğu ve kök, gövde ve yapraklarda malondialdehit miktarının arttığı belirlenmiştir. Fidelerin bütün kısımlarında protein miktarlarında genelde azalmalar saptanmıştır. Prolin aminoasidinin miktarları kök ve gövdede, kontrol grubuna göre genelde azalmışken, yapraklarda özellikle 100 ve 1000 mg L-1'lik derişimlerinde artmış olması, bu aminoasidin yapraklarda Pb toksititesine karşı bazı rollerinin olabileceğini göstermiştir. Sonuç olarak kurşunun yüksek dozlarının yerfıstığı fidelerinde toksik etki yaptığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anonim, 2019. Bitkisel Üretim İstatistikleri. (https:// biruni.tuik.gov.tr / medas /?kn = 92& locale = tr), (Erişim tarihi: 08.10.2019).
- Asri, F.Ö., Sönmez, S., 2006. Ağır metal toksisitesinin bitki metabolizması üzerine etkileri. Derim, 23(2): 36-45.
- Aziz, A., Martin-Tanguy, J., Larher, F., 1998. Stress-induced changes in polyamine and tyramine levels can regulate proline accumulation in tomato leaf discs treated with sodium chloride. Physiology Plant, 104: 195-202.
- Azmat, R., Haider, S., Askari, S., 2006. Effect of Pb on germination, growth, morphology and histomorphology of Phaseolus mungo and Lens culinaris. Pakistan Journal of Biological Sciences, 9(5): 979-984.
- Balsberg Pahlsson, A.M., 1989. Toxicity of heavys (Zn, Cu, Cd, Pb) to vascular plants. Water, Air and Soil Pollution, 47: 287-319.
- Bates, L.S., Waldren S.P., Teare, I.D., 1973. Rapid determination of free proline for water- stress studies. Plant Soil, 39: 205-208.
- Batır, M.B., 2014. Kurşun (Pb) ve bakır (Cu) ağır metal stresi uygulanan enginar (Cynara scolymus L.) tohumlarının fidelerinde oluşan DNA değişikliklerinin belirlenmesi. Yüksek lisans tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
- Bazzaz, M.B., Govindjee, C., 1974. Effect of lead chloride on chloroplast reaction. Environmental Letters, 3(6): 175-191.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ekim 2020
Gönderilme Tarihi
13 Aralık 2019
Kabul Tarihi
6 Ekim 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 7 Sayı: 3
APA
Dere, S., & Doğan, M. (2020). Kurşun Uygulamasının Yerfıstığı (Arachis hypogaea L.)’ndaki Morfolojik ve Fizyolojik Etkileri. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 7(3), 233-245. https://doi.org/10.19159/tutad.659091
AMA
1.Dere S, Doğan M. Kurşun Uygulamasının Yerfıstığı (Arachis hypogaea L.)’ndaki Morfolojik ve Fizyolojik Etkileri. TÜTAD. 2020;7(3):233-245. doi:10.19159/tutad.659091
Chicago
Dere, Sultan, ve Muhittin Doğan. 2020. “Kurşun Uygulamasının Yerfıstığı (Arachis hypogaea L.)’ndaki Morfolojik ve Fizyolojik Etkileri”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 7 (3): 233-45. https://doi.org/10.19159/tutad.659091.
EndNote
Dere S, Doğan M (01 Ekim 2020) Kurşun Uygulamasının Yerfıstığı (Arachis hypogaea L.)’ndaki Morfolojik ve Fizyolojik Etkileri. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 7 3 233–245.
IEEE
[1]S. Dere ve M. Doğan, “Kurşun Uygulamasının Yerfıstığı (Arachis hypogaea L.)’ndaki Morfolojik ve Fizyolojik Etkileri”, TÜTAD, c. 7, sy 3, ss. 233–245, Eki. 2020, doi: 10.19159/tutad.659091.
ISNAD
Dere, Sultan - Doğan, Muhittin. “Kurşun Uygulamasının Yerfıstığı (Arachis hypogaea L.)’ndaki Morfolojik ve Fizyolojik Etkileri”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 7/3 (01 Ekim 2020): 233-245. https://doi.org/10.19159/tutad.659091.
JAMA
1.Dere S, Doğan M. Kurşun Uygulamasının Yerfıstığı (Arachis hypogaea L.)’ndaki Morfolojik ve Fizyolojik Etkileri. TÜTAD. 2020;7:233–245.
MLA
Dere, Sultan, ve Muhittin Doğan. “Kurşun Uygulamasının Yerfıstığı (Arachis hypogaea L.)’ndaki Morfolojik ve Fizyolojik Etkileri”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, c. 7, sy 3, Ekim 2020, ss. 233-45, doi:10.19159/tutad.659091.
Vancouver
1.Sultan Dere, Muhittin Doğan. Kurşun Uygulamasının Yerfıstığı (Arachis hypogaea L.)’ndaki Morfolojik ve Fizyolojik Etkileri. TÜTAD. 01 Ekim 2020;7(3):233-45. doi:10.19159/tutad.659091
Cited By
Influence of Different Lead Concentrations on the Growth Parameters of French Marigold (Tagetes patula L.)
Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.19159/tutad.1565295