TR
EN
Kenevir (Cannabis sativa L.) Bitkilerinde Görülen Virüs Kaynaklı Hastalıklar
Öz
Kenevir (Cannabis sativa L.), Cannabaceae familyası Cannabis cinsi içerisinde yer almaktadır. C. sativa’nın bir
varyetesi olan endüstriyel kenevir (C. sativa ssp. vulgaris L.) kültürü yapılan önemli bir endüstri bitkisidir. Endüstriyel
kenevir insanlık tarihinin en eski bitkisel ham madde kaynaklarından birisi olarak bilinmektedir. Kenevir; tohum, yağ, giysi,
ip, kâğıt, yalıtım malzemesi, kozmetik ürünler, biyolojik olarak parçalanabilen plastikler, inşaat malzemesi, reçine, yakıt vb.
gibi çeşitli ürünler elde etmek amacıyla yetiştirilmektedir. Kenevir çevre şartlarına, hastalık ve zararlılara karşı oldukça
hassastır. Olumsuz çevre koşullarında bitkiler hastalıklara daha yatkın hale gelmektedir. Kenevir bitkilerinde 100'den fazla
mikroorganizma (fungus, bakteri, virüs vd.) hastalık oluşturabilmektedir. Yapılan birçok çalışmada; kenevir çizgi virüsü
(HSV), kenevir mozaik virüsü (HMV), yonca mozaik virüsü (AMV), hıyar mozaik virüsü (CMV) ve arabis mozaik virüsü
(ArMV)’nün kenevir çeşitlerinde hastalıklara neden olduğu rapor edilmiştir. Ayrıca tütün mozaik virüsü (TMV), tütün
halkalı leke virüsü (TRSV), tütün çizgi virüsü (TSV), domates halkalı leke virüsü (TomRSV), taflan halkalı leke virüsü
(ERSV), karaağaç mozaik virüsü (EMV), tilkikuyruğu mozaik virüsü (FMV) kenevir bitkilerinden izole edilmiştir. Son
yıllarda kenevir virüsleri üzerinde yapılan çalışmalarda ise, şekerpancarı tepe kıvırcıklık virüsü (BCTV) ve marul kloroz
virüsü (LCV)’nün kenevir bitkilerinde enfeksiyon gerçekleştirdiği rapor edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Al-Saleh, M.A., Amer, M.A., 2013. Biological and molecular variability of Alfalfa mosaic virus affecting alfalfa crop in Riyadh Region. Plant Pathology Journal, 29(4): 410-417.
- Anderson, P.K., Cunningham, A.A., Patel, N.G., Morales, F.J., Epstein, P.R., Dazsak, P., 2004. Emerging infectious diseases of plants: pathogen pollution, climate change and agrotechnology drivers. Trends in Ecology and Evolution, 19(10): 535-544.
- Andre, C.M., Hausman, J.F., Guerriero, G., 2016. Cannabis sativa: The plant of the thousand and one molecules. Frontiers in Plant Science, 7(19): 1-17.
- Anonymous, 2002. Arabis Mosaic Nepovirus. Data Sheets on Quarantine Pests. EPPO Global Database. (https://gd.eppo.int/taxon/ARMV00/distribution), (E rişim tarihi: 20.12.2019).
- Aytac, S., 2018. An environmentally friendly plant in terms of oxygen supply: Hemp. ICOEST 4th International Conference on Environmental Science and Technology, September 19-23, Ukraine, pp. 31-34.
- Aytaç, S., Arslanoğlu, S.F., Ayan, A.K., 2018a. Suçlu olarak bilinen bitki: Kenevir. In: Current Academic Studies Agricultural Sciences, N. Keskin (Ed.), IVPE, Cetinje, Montenegro, pp. 445-455.
- Aytaç, S., Arslanoğlu, SF., Ayan, A.K., 2018b. High-temperature inhibition of seed germination of hemp (Cannabis sp.). Fresenius Environmental Bulletin, 27(12): 8200-8204.
- Aytaç, S., Ayan, A.K., Arslanoğlu, S.F., 2017. Endüstriyel tip kenevir (Cannabis sativa L.) yetiştiriciliği. Karadeniz’in Lif Bitkileri Çalıştayı, 5-6 Mayıs, Samsun, s. 27-35.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
29 Şubat 2020
Gönderilme Tarihi
23 Aralık 2019
Kabul Tarihi
16 Şubat 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 7 Sayı: 1
APA
Şevik, M. A. (2020). Kenevir (Cannabis sativa L.) Bitkilerinde Görülen Virüs Kaynaklı Hastalıklar. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 7(1), 111-119. https://doi.org/10.19159/tutad.663715
AMA
1.Şevik MA. Kenevir (Cannabis sativa L.) Bitkilerinde Görülen Virüs Kaynaklı Hastalıklar. TÜTAD. 2020;7(1):111-119. doi:10.19159/tutad.663715
Chicago
Şevik, Mehmet Ali. 2020. “Kenevir (Cannabis sativa L.) Bitkilerinde Görülen Virüs Kaynaklı Hastalıklar”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 7 (1): 111-19. https://doi.org/10.19159/tutad.663715.
EndNote
Şevik MA (01 Şubat 2020) Kenevir (Cannabis sativa L.) Bitkilerinde Görülen Virüs Kaynaklı Hastalıklar. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 7 1 111–119.
IEEE
[1]M. A. Şevik, “Kenevir (Cannabis sativa L.) Bitkilerinde Görülen Virüs Kaynaklı Hastalıklar”, TÜTAD, c. 7, sy 1, ss. 111–119, Şub. 2020, doi: 10.19159/tutad.663715.
ISNAD
Şevik, Mehmet Ali. “Kenevir (Cannabis sativa L.) Bitkilerinde Görülen Virüs Kaynaklı Hastalıklar”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 7/1 (01 Şubat 2020): 111-119. https://doi.org/10.19159/tutad.663715.
JAMA
1.Şevik MA. Kenevir (Cannabis sativa L.) Bitkilerinde Görülen Virüs Kaynaklı Hastalıklar. TÜTAD. 2020;7:111–119.
MLA
Şevik, Mehmet Ali. “Kenevir (Cannabis sativa L.) Bitkilerinde Görülen Virüs Kaynaklı Hastalıklar”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, c. 7, sy 1, Şubat 2020, ss. 111-9, doi:10.19159/tutad.663715.
Vancouver
1.Mehmet Ali Şevik. Kenevir (Cannabis sativa L.) Bitkilerinde Görülen Virüs Kaynaklı Hastalıklar. TÜTAD. 01 Şubat 2020;7(1):111-9. doi:10.19159/tutad.663715