Araştırma Makalesi

Farklı Bitki Uçucu Yağlarının Acanthoscelides obtectus (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchinae) Erginleri Üzerindeki Etkileri

Cilt: 7 Sayı: 2 30 Haziran 2020
PDF İndir
EN TR

Farklı Bitki Uçucu Yağlarının Acanthoscelides obtectus (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchinae) Erginleri Üzerindeki Etkileri

Öz

Acanthoscelides obtectus (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchinae) tohum kabuğunda delikler açarak kotiledonlar ile beslenmesi sonucunda, diğer böceklerin ve mikroorganizmaların girişini kolaylaştıran fasulyenin önemli zararlılarından biridir. Bu çalışmada; ardıç (Juniperus communis), çay ağacı (Melaleuca alternifolia), kekik (Thymus vulgaris), lavanta (Lavandula hybrida), okaliptus (Eucalyptus globulus) ve sarımsak (Allium sativum) gibi bitki uçucu yağlarının A. obtectus erginleri üzerinde uzaklaştırıcı ve fumigant etkileri araştırılmıştır. Uzaklaştırıcı etkinin belirlenmesi amacıyla şeffaf bir plastik tüpün bir ucuna uçucu yağ, diğer ucuna ise saf su emdirilmiş filtre kâğıtları konulmuş ve 24 saat sonunda ergin bireylerin yönelimleri izlenmiştir. Fumigant etkinin belirlenmesi amacıyla ise uçucu yağ emdirilmiş filtre kağıtları cam kavanozların kapaklarına sabitlenmiş ve kavanoz içerisindeki canlı birey sayıları 1., 3., 5., ve 7. günlerde kaydedilmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında uçucu yağların zararlıya karşı uzaklaştırıcı etki indeksleri (RI) sırasıyla -9.68, 20.00, -25.00, -11.76, 17.39 ve 18.18 şeklinde hesaplanmıştır. Bu uçucu yağların zararlıya karşı uzaklaştırıcı etki indeksleri istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Çalışmanın ikinci aşamasında her bir uçucu yağın 1000, 3000 ve 5000 ppm L-1’lik dozlarının A. obtectus erginleri üzerinde fumigant etkileri belirlenmiştir. Kullanılan uçucu yağların tüm dozlarının uygulanması sonucunda, uçucu yağlar arasında istatistiksel olarak bir fark kaydedilmemiştir. En yüksek ölüm oranları, ardıç uçucu yağının 5000 ppm L-1’lik doz uygulamasında 1., 3., 5. ve 7. gün sayımlarında % 25.33, % 30.67, % 44.00 ve % 62.67 ölüm oranlarının kaydedilmesiyle elde edilmiştir. Sonuç olarak, bu uçucu yağlar arasında hem uzaklaştırıcı etki hem de fumigant etkileri bakımından istatistiksel bir fark bulunmamasına rağmen, zararlı ile mücadele de insan ve çevre üzerinde olumsuz etkilerinin olmaması bakımından tercih edilebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbott, W.S., 1925. A method of computing the effectiveness of an insecticide. Journal of Economic Entomology, 18(2): 265-267.
  2. Atanasova, D., Ganchev, D., 2018. Fumigant Action of Some Essential Oils Towards Bean Weevil Acanthoscelides obtectus Say. Agricultural University, Plovdiv, Scientific Works, Vol., LXI, Book 2., pp. 145-152.
  3. Bakkali, F., Averbeck, S., Averbeck, D., Idoamar, M., 2008. Biological effects of essential oil-A review. Food and Chemical Toxicology, 46(2): 446-475.
  4. Birgücü, A.K., Çelikpençe, Y., Karaca, İ., 2014. Böcek yumurtası ve konukçu bitki arasındaki karşılıklı ilişkiler. Türkiye Entomoloji Bülteni, 4(2): 107-119.
  5. Birgücü, A.K., Çelikpençe, Y., Akdaş, A., Gökkaya, S., Karaca, İ., 2016. Farklı uçucu yağların Trialeurodes vaporariorum’un yumurta bırakma davranışı üzerine etkileri. Türkiye Entomoloji Bülteni, 6(3): 213-220.
  6. Bittner, M., Casanueva, M.E., Arbert, C.C., Aguilera, M.A., Hernández, V.J., Becerra, J.V., 2008. Effects of essential oils from five plant species against the granary weevils Sitophilus zeamais and Acanthoscelides obtectus (Coleoptera). Journal of the Chilean Chemical Society, 53(1): 1455-1459.
  7. Chu, S.S., Ru Liu, Q., Long Liu, Z., 2010. Insecticidal activity and chemical composition of the essential oil of Artemisia vestita from China against Sitophilus zeamais. Biochemical Systematics and Ecology, 38(4): 489-492.
  8. Coast, J.R., 1994. Risks from natural versus synthetic insecticides. Annual Review of Entomology, 39(1): 489-515.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

17 Şubat 2020

Kabul Tarihi

22 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bayındır, A., & Birgücü, A. K. (2020). Farklı Bitki Uçucu Yağlarının Acanthoscelides obtectus (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchinae) Erginleri Üzerindeki Etkileri. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 7(2), 143-149. https://doi.org/10.19159/tutad.690512
AMA
1.Bayındır A, Birgücü AK. Farklı Bitki Uçucu Yağlarının Acanthoscelides obtectus (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchinae) Erginleri Üzerindeki Etkileri. TÜTAD. 2020;7(2):143-149. doi:10.19159/tutad.690512
Chicago
Bayındır, Alime, ve Ali Kemal Birgücü. 2020. “Farklı Bitki Uçucu Yağlarının Acanthoscelides obtectus (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchinae) Erginleri Üzerindeki Etkileri”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 7 (2): 143-49. https://doi.org/10.19159/tutad.690512.
EndNote
Bayındır A, Birgücü AK (01 Haziran 2020) Farklı Bitki Uçucu Yağlarının Acanthoscelides obtectus (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchinae) Erginleri Üzerindeki Etkileri. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 7 2 143–149.
IEEE
[1]A. Bayındır ve A. K. Birgücü, “Farklı Bitki Uçucu Yağlarının Acanthoscelides obtectus (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchinae) Erginleri Üzerindeki Etkileri”, TÜTAD, c. 7, sy 2, ss. 143–149, Haz. 2020, doi: 10.19159/tutad.690512.
ISNAD
Bayındır, Alime - Birgücü, Ali Kemal. “Farklı Bitki Uçucu Yağlarının Acanthoscelides obtectus (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchinae) Erginleri Üzerindeki Etkileri”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi 7/2 (01 Haziran 2020): 143-149. https://doi.org/10.19159/tutad.690512.
JAMA
1.Bayındır A, Birgücü AK. Farklı Bitki Uçucu Yağlarının Acanthoscelides obtectus (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchinae) Erginleri Üzerindeki Etkileri. TÜTAD. 2020;7:143–149.
MLA
Bayındır, Alime, ve Ali Kemal Birgücü. “Farklı Bitki Uçucu Yağlarının Acanthoscelides obtectus (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchinae) Erginleri Üzerindeki Etkileri”. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, c. 7, sy 2, Haziran 2020, ss. 143-9, doi:10.19159/tutad.690512.
Vancouver
1.Alime Bayındır, Ali Kemal Birgücü. Farklı Bitki Uçucu Yağlarının Acanthoscelides obtectus (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae: Bruchinae) Erginleri Üzerindeki Etkileri. TÜTAD. 01 Haziran 2020;7(2):143-9. doi:10.19159/tutad.690512

Cited By

TARANILAN DİZİNLER

14658    14659     14660   14661  14662  14663  14664        

14665      14667