Teorik Makale

Post-Medium Çağında Marcel Broodthaers’in Eserlerinde Düşünce Olarak Sanat

Cilt: 9 Sayı: 16 30 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Post-Medium Çağında Marcel Broodthaers’in Eserlerinde Düşünce Olarak Sanat

Öz

Modernizmin özerklik paradigmasına şüpheyle yaklaşan birçok sanatçı, sözel ve görsel sanatlar (resim, heykel, şiir vb.) arasındaki geleneksel ayrımları tartışmaya açmıştır. Özellikle kavramsal sanatçıların eserlerinde nesneler sözcüklere, sözcükler nesnelere dönüşür. Dil, bir bakıma eserin estetikleşme sürecinin mekânı olup çıkar. Tipografik unsurlara plastik bir özerklik ve nesne benzeri bir mevcudiyet kazandırıldığı görülür. Sanatçının varlık nedeninin, sanatın özünü/kökenini tanımlamak olduğunu savunan kavramsal sanatçılar gibi Marcel Broodthaers de özerklik ya da ortama özgüllük diye adlandırılabilecek modernist şemanın karşısında konumlanır. Bu bağlamda, Broodthaers’in seri işleri, “düşünce olarak sanat” eseri diye tanımlanabilecek bir kategoriye yerleşir. Sanatı sanata dair teorik düşünümün kipi olarak üretmeyi vaat eden bu tür bir anlayış söz konusu olduğunda sanat eserinin üretim sürecini tekil mecralar üzerinden okumak da güçleşir. Üstelik böyle bir durumda çağdaş sanatçı, bir ressam, bir fotoğrafçı, bir heykeltıraş olmaktan ziyade, yalnızca sanatçı gibi görünür. Başka bir deyişle sanatçı, eleştirmen, küratör ve yönetmen hepsi aynı yaratıcı kaynakta birleşir. Buna karşın, bu yaratıcı kaynağın, gösterge/meta üretim mantığı karşısındaki tavrının, diğer bir deyişle sanat piyasası içindeki tutumunun ikircikli olduğu söylenebilir. Bu sorunu aşmak için çağdaş sanatçının, sanatın metalaşması tehlikesine karşı yeni stratejiler geliştirmesi gerekmiştir. Bu bağlamda çağdaş sanatın ortam sonrası (İng. post-medium) koşullarını ilan eden Broodthaers’in eseri, tekil sanatlarının sonunu ima etmekle kalmaz, estetik ve değişim değerini üst üste bindiren mantığı da ifşa eder. Bu makalede, mevcut sanatçı şablonunun dışına çıkarak yerleşik estetik biçimleri dönüştüren Broodthaers’in düşüncesi ve hayali bir müze kurgusu içinde meta ile sanat arasındaki ilişkileri yeniden kurgulayan eserleri ele alınmıştır. Böylece, teorik düşünce ile sanat, nesne ile dil, üretim ilişkileri ile toplumsal ilişkiler arasındaki bağı sorgulayan bir sanatçıdan yola çıkarak geleceğin ileri sanatına katkı sunmak amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Barthes, R. (1991). Mythologies. (Çev. A. Lavers). The Noonday Press.
  2. Broodthaers, M. (1964). Pense-bête [Heykel]. Artsy. https://www.artsy.net/artwork/marcel-broodthaers-pense-bete-memory-aid
  3. Broodthaers, M. (1968a). Chez votre fournisseur [Le vinaigre des aigles] [Resim]. MoMA. https://www.moma.org/collection/works/146904
  4. Broodthaers, M. (1968b). Le drapeau noir, tirage illimité [Resim]. MoMA. https://www.moma.org/collection/works/146970
  5. Broodthaers, M. (1969a). L’Alphabet [Resim]. Wiels. https://www.wiels.org/en/exhibitions/lettres-ouvertes-po%C3%A8mes-publics
  6. Broodthaers, M. (1969b). L’Oie, l’aile [Resim]. MoMA. https://www.moma.org/collection/works/146975
  7. Broodthaers, M. (1970). Livre tableau ou pipes et formes académiques [Resim]. Bonhams. https://www.bonhams.com/auctions/23866/lot/8/
  8. Broodthaers, M. (1972a). Musée d’art moderne - Département des aigles, section des figures [Sergi]. Städtische Kunsthalle Düsseldorf. https://artsandculture.google.com/asset/musée-d-art-moderne-département-des-aigles-section-des-figures-städtische-kunsthalle-düsseldorf-marcel-broodthaers/uQHh-qhIIpRWMA

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Kültür Politikası, Güzel Sanatlar, Disiplinlerarası Sanat, Enstelasyon/Yerleştirme Sanatı, Görsel Kültür, Sanat Tarihi, Sanat Teorisi

Bölüm

Teorik Makale

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

18 Eylül 2023

Kabul Tarihi

27 Şubat 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 9 Sayı: 16

Kaynak Göster

APA
Şarkdemir, H. (2024). Post-Medium Çağında Marcel Broodthaers’in Eserlerinde Düşünce Olarak Sanat. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, 9(16), 65-81. https://doi.org/10.55004/tykhe.1362075
AMA
1.Şarkdemir H. Post-Medium Çağında Marcel Broodthaers’in Eserlerinde Düşünce Olarak Sanat. Tykhe. 2024;9(16):65-81. doi:10.55004/tykhe.1362075
Chicago
Şarkdemir, Hakan. 2024. “Post-Medium Çağında Marcel Broodthaers’in Eserlerinde Düşünce Olarak Sanat”. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi 9 (16): 65-81. https://doi.org/10.55004/tykhe.1362075.
EndNote
Şarkdemir H (01 Haziran 2024) Post-Medium Çağında Marcel Broodthaers’in Eserlerinde Düşünce Olarak Sanat. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi 9 16 65–81.
IEEE
[1]H. Şarkdemir, “Post-Medium Çağında Marcel Broodthaers’in Eserlerinde Düşünce Olarak Sanat”, Tykhe, c. 9, sy 16, ss. 65–81, Haz. 2024, doi: 10.55004/tykhe.1362075.
ISNAD
Şarkdemir, Hakan. “Post-Medium Çağında Marcel Broodthaers’in Eserlerinde Düşünce Olarak Sanat”. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi 9/16 (01 Haziran 2024): 65-81. https://doi.org/10.55004/tykhe.1362075.
JAMA
1.Şarkdemir H. Post-Medium Çağında Marcel Broodthaers’in Eserlerinde Düşünce Olarak Sanat. Tykhe. 2024;9:65–81.
MLA
Şarkdemir, Hakan. “Post-Medium Çağında Marcel Broodthaers’in Eserlerinde Düşünce Olarak Sanat”. Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, c. 9, sy 16, Haziran 2024, ss. 65-81, doi:10.55004/tykhe.1362075.
Vancouver
1.Hakan Şarkdemir. Post-Medium Çağında Marcel Broodthaers’in Eserlerinde Düşünce Olarak Sanat. Tykhe. 01 Haziran 2024;9(16):65-81. doi:10.55004/tykhe.1362075

34827348253482834829