A Reading on the Interior Directional Graphics of the PTT Stamp Museum with Its New Function

Öz

Historic buildings are significant elements that form the collective memory of societies. However, over time, their original purpose may change, and their interaction with social life may weaken. With the continuous development of architectural conservation approaches, many historic structures today have been preserved through adaptive reuse, thereby reestablishing their connection with society. Adaptive reuse is one of the most effective methods for preserving the physical integrity of historic buildings while adapting them to contemporary uses. These structures contribute to the formation of cultural memory, supporting the conservation of shared heritage. Additionally, ensuring the continuity and transmission of historic buildings to future generations is one of the primary objectives of adaptive reuse projects. Within this process, respecting the authentic and artistic values of the structures is a critical requirement for cultural heritage sustainability. The Emlak Kredi Bank Building, designed by Holzmeister in the 1930s and located in Ulus, Ankara, has been adaptively reused as the PTT Stamp Museum, reflecting this sensitivity to heritage conservation. This study examines the historical background, architectural features, and post-conversion modifications of the building. Additionally, it analyzes the visual communication elements—including color, pictograms, and typography—used in the interior wayfinding system, evaluating their role in visitor orientation and interactive information flow while assessing their alignment with the institution’s corporate identity. The research data were collected through literature review, observations, interviews, and document analysis, employing qualitative research methods. The findings indicate that the wayfinding graphics are consistent with PTT’s corporate identity, yet updates are required to align with its revised visual identity. Furthermore, the study underscores the significance of interdisciplinary collaboration in the effective development of graphic communication techniques for interior spaces.

Anahtar Kelimeler

• Interior architecture
• Architectural conservation
• Re-use
• Directional graphics
• PTT Stamp Museum.

PTT Pul Müzesi’nin Yeniden İşlevlendirilmesi ve İç Mekân Yönlendirme Grafiklerinin Analizi

Öz

Tarihî yapılar, toplumların belleğini oluşturan önemli unsurlar olup, ilk inşa edildikleri dönemdeki kullanım amacı zamanla değişebilmekte ve toplumsal yaşamla olan etkileşimleri zayıflayabilmektedir. Ancak, mimari koruma anlayışının sürekli gelişmesiyle, günümüzde birçok tarihî yapı yeniden işlevlendirme yoluyla korunarak toplumla olan ilişkisini yeniden kazanmıştır. Yeniden işlevlendirme, tarihî yapıların fiziksel bütünlüğünü koruyarak çağdaş kullanıma adapte edilmesini sağlayan en etkin yöntemlerden biridir. Bu yapılar, kültürel hafızanın oluşumuna katkıda bulunarak ortak mirasın korunmasını destekler. Ayrıca, tarihî yapıların sürekliliğinin sağlanması ve gelecek nesillere aktarılması, yeniden işlevlendirme çalışmalarının temel hedeflerindendir. Bu süreçte, yapıların özgün ve sanatsal değerlerine saygı gösterilmesi, kültürel mirasın sürdürülebilirliği açısından kritik bir gerekliliktir. Ankara’nın Ulus semtinde yer alan ve 1930’lu yıllarda Holzmeister tarafından tasarlanan Emlak Kredi Bankası, bahsedilen duyarlılığı yansıtacak şekilde PTT Pul Müzesi olarak yeniden işlevlendirilmiştir. Bu çalışmada, yapının tarihçesi, mimari özellikleri, işlev sonrası gerçekleştirilen değişiklikler ele alınmış; iç mekân yönlendirmelerinde tasarlanan görsel anlatımın, renk, piktogram ve tipografileri incelenerek ziyaretçilerin yönlendirilmesi ve etkileşimli bilgi akışının sağlanması kapsamında anlam ve işlev bakımından kurumsal kimliğe yönelik analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri literatür taraması ve nitel araştırma yöntemlerinden olan gözlem, görüşme ve doküman analizleriyle toplanmıştır. Elde edilen bulgular, yönlendirme grafiklerinin PTT’nin kurumsal kimliğiyle uyumlu olduğunu, ancak revize edilen yeni kurumsal kimliğe uygun güncellemelerin yapılması gerektiğini göstermektedir. Çalışma, aynı zamanda iç mekânlarda grafiksel anlatım teknik ve yöntemlerin etkili şekilde geliştirilmesi adına disiplinlerarası çalışmanın önemini de vurgular niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

• İç mimari
• Mimari koruma
• Yeniden işlevlendirme
• Yönlendirme grafikleri
• Ptt Pul Müzesi.

Kaynakça

1. Adobe. (t.y.). Doğru fontu seçme: Serif ve sans serif karşılaştırması. Erişim Tarihi: 20.11.2024. https://www.adobe.com/tr/creativecloud/design/discover/serif-vs-sans-serif.html
2. Alpagut, Z. (2005). Kamu mekânlarında kent mobilyalarından bilgilendirme, yönlendirme ve işaretlendirme elemanlarının irdelenmesi: Taksim örneği [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Teknik Üniversitesi.
3. Aslanoğlu, İ. (2001). Erken Cumhuriyet Dönemi mimarlığı. ODTÜ Mimarlık Fakültesi Yayınları.
4. Aslanoğlu, İ. (2012). Bina kimlikleri-Ankara Cumhuriyetin 50 yılı. Mimarlar Odası Ankara Şubesi.
5. Atagök, T. (1999). Yeniden müzeciliği düşünmek. Yıldız Teknik Üniversitesi Yayınları.
6. Atagök, T. (2012). Müzebiliminin ABC’si. Müzelerin anlaşılır kılınması: Müze mimarisi, iç mekân ve sergi tasarımları. Ege Yayınları.
7. Baer, K. (2008). Information design workbook. Rockport Publishing.
8. Bakan, Ö. (2005). Kurumsal imaj. Dizgi Ofset.

9. Berger, C. (2005). Wayfinding: Designing and implementing graphic navigational systems. RotoVision Books.
10. Bozdoğan, S. (2002). Modernizm ve ulusun inşası. Metis Yayınları.
11. Bulut, D. M. ve Uslu, Ö. (2017). Mekân tasarımında bilgilendirme ve yönlendirme elemanlarının incelenmesi, Forum Mersin örneği. İdil, 6(37), ss. 2557-2579.
12. Burden, E. (2004). Illustrated dictionary of architectural preservation: Restoration, renovation, rehabilitation, reuse. McGraw-Hill Press.
13. Dinçer, G. (2014). Ulus’tan Samanpazarı’na Anafartalar Caddesi’nin öyküsü. İdealkent Araştırmaları Dergisi, 5(11), ss. 36-60.
14. Ercan, M. N. (1988). Çalışma yerlerinin ve yaşam ortamlarının ergonomik şekillendirmelerinde genel prensipler [Tam Metin]. 1. Ulusal Ergonomi Kongresi. Ankara, Türkiye.
15. Erder, C. (1977). Venedik tüzüğü tarihi bir anıt gibi korunmalıdır. ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, 3(2), ss. 167-190.
16. Erkmen, E. (2016). Clemens Holzmeister mimarlığı. Tasarım + Kuram, 2(3), ss. 57-66.
17. Esener, B. (2006). Kurum kimliği ve imajının tüketici davranışları üzerindeki etkisine yönelik bir araştırma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Maltepe Üniversitesi.
18. Fuller, G. (2002). The arrow directional semiotics: Wayfinding in transit. Social semiotics, 12(3), ss. 231-244.
19. Gibson, D. (2009). The wayfinding handbook information design for public places. Princeton Architectural Press.
20. Kalfaoğlu Hatipoğlu, H. (2020). Sosyal bir değişim aracı olarak mimari: Clemens Holzmeister’in yaşamı ve yenilikçi stilinin Türkiye’deki yansımaları. Journal of Social and Humanities Sciences Researches, 7(55), ss. 1629-1644.
21. Karaca, G. (2021). Soyut ama nesnel sanat: Minimalizm. Sanat ve Tasarım Dergisi, 10(2), ss. 334-349.
22. Katz, J. (2012). Designing information: human factors and common sense in information design. Wiley Press.
23. Kürşad, D. ve Pehlivan, S. (2017). Yeniden işlevlendirilen kamusal mekânların markalaşması kapsamında görsel kimlik tasarımı oluşturmanın önem ve süreci. Art - Sanat, 7, ss. 291-308.
24. Satır, D. A. (2012). Kurumsal kimlik tasarımı bağlamında web tasarımının dijitalleşme sürecinde kimlik sorunsalı ve sürdürülebilirlilik. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 2(2), ss. 46-54.
25. Süceddinov, Ş. (2008). Kurumsal kimlik, kurumsal imaj oluşturma süreci ve bir araştırma. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
26. Tuna, M. ve Tuna, A. (2006). Kurumsal kimlik yönetimi. Detay Yayıncılık.
27. Türk, G. (2022). Piktogram tasarımının Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı kurum içi piktogramları örneği üzerinden incelenmesi, İdil Sanat ve Dil Dergisi, 11(95), ss. 1115-1122
28. Yazar, T. (2010). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Atakum Kampüsü bağlamında görsel bildirişim simgelerinin tasarım ve uygulama sorunlarına genel bir bakış ve model önerisi [Yayınlanmamış sanatta yeterlik tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
29. Yenel, A. (2014, Mayıs 16). Türkiye’de kültürel mimari mirasın korunması ve sürdürülebilirlik: Pul Müzesi [Tam Metin]. VIII. Uluslararası Türk Kültürü, Sanatı ve Kültürel Mirası Koruma Sempozyumu, Selçuk Üniversitesi, Konya, Türkiye.
30. Yum, M. S. (2021). Yönlendirme tasarımının disiplinlerarası özelliklerinin belirlenmesi ve incelenmesi: İstanbul Ticaret Üniversitesi, Küçükyalı Kampüsü Örneği. Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences. 7(2), ss. 182-200.
31. Zeyrek Çepehan, İ. ve Güller, E. (2020). Evrensel tasarım kapsamında herkes için erişilebilir tasarım. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 2, ss. 383-410.