Teorik Makale

DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ: İZMİR BÖLGESİ BÖLGESEL TRENLERİNDE UYGULAMALI SÜRÜŞ OPTİMİZASYONU

Sayı: 2 29 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ: İZMİR BÖLGESİ BÖLGESEL TRENLERİNDE UYGULAMALI SÜRÜŞ OPTİMİZASYONU

Öz

Bu araştırma İzmir Bölgesi’nde işletilen ve dört vagondan oluşan, her iki taraftan kumanda edilebilen, 260 kişilik yolcu kapasitesi olan, Dizel Çoklu Birim (DMU) tren setlerine ait 2023 ve 2024 yılı enerji tüketim verilerinin karşılaştırmalı analizini, enerji verimliliği stratejilerinin saha uygulamaları ve simülasyon destekli sürüş optimizasyonları üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, trenlerin yakıt tüketim değerleri, kat edilen mesafeler ve litre/kilometre (l/km) bazında yapılan hesaplamalarla enerji performansları değerlendirilmiştir. TCDD Taşımacılık A.Ş. tarafından işletilen trenlerin tamamında 2023 yılında toplam 122.119.000 litre motorin ve 523.347.000 kWh elektrik tüketimi kaydedilmiştir. 2024 yılında İzmir Bölgesi'nde yapılan çalışmalar sonucunda elde edilen veriler, trenlerin toplamda daha uzun mesafe kat etmesine rağmen birim tüketim değerlerinde önemli ölçüde düşüşler yaşandığını ortaya koymuş; bu durum sahada uygulanan boşta gitme, sabit hızda seyir ve sürücü eğitimlerine dayalı stratejilerin başarısını göstermiştir. Gerçekleştirilen saha testlerinde, dört farklı trende %4 ila %29,27 arasında değişen oranlarda enerji tasarrufu sağlanmış, bu tasarruf oranı %21,99 olarak hesaplanmıştır. İzmir Bölge Müdürlüğündeki 54 adet bölgesel trende yürütülen simülasyon çalışmaları, stratejilerin geliştirilmesi ve Basmane çıkışlı uzun mesafeli hatlarda başarıyla test edilmesine katkı sunmuştur. Ayrıca makinistlere yönelik eğitimler, teknik izleme ekiplerinin kurulması ve günlük tüketim takibi gibi uygulamalar, enerji verimliliği hedeflerinin sürdürülebilirliğini desteklemiştir. Sonuçlar, enerji verimliliği stratejilerinin yalnızca maliyetleri azaltmakla kalmayıp emisyon yönetimi açısından da yüksek katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda geliştirilen stratejilerin kurumsallaştırılarak tüm bölgelerde yaygınlaştırılması ve otomatik sürüş destek sistemleriyle entegre edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Albert, H., Levin, C., Vietrose, E., & Witte, G. (1995, September). Reducing energy consumption in underground systems.
  2. Aydın, M. (2016). Enerji verimliliğinin sürdürülebilir kalkınmadaki rolü: Türkiye değerlendirmesi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 14(28), 409–441.
  3. Batır, T. (2019). Ulaştırma sektöründe akıllı ulaştırma sistemlerinin etkinliğini arttırmaya yönelik bir model önerisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi).
  4. Boynukalın, S., Açıkbaş, S., & Söylemez, M. T. (2021). CBTC sistemlerinde tolere edilebilir seyahat süresi artışı için enerji verimliliği stratejilerinin karşılaştırılması. Demiryolu Mühendisliği, (14), 154–166. https://doi.org/10.47072/demiryolu.941405
  5. Dernbach, J. C. (2007). Energy efficiency and conservation as ethical responsibilities: Suggestions for IPCC Working Group III. SSRN. https://doi.org/10.2139/ssrn.1089423
  6. Deutsche Bahn AG. (2003, March). Evaluation of energy efficiency technologies for rolling stock and train operation of railways. Berlin.
  7. Güler, H., & Evren, G. (2011). Demiryolu hat geometrisi bozulmasının bilgi sistemler destekli modellenmesi. İTÜ Dergisi/d, 5(3).
  8. Morea, D. (2021). Improvement of energy savings in electric railways using coasting technique. Energies, 14(3), 1–16. https://doi.org/10.3390/en14030598

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Karayolu Taşımacılığı ve Nakliye Hizmetleri

Bölüm

Teorik Makale

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

20 Nisan 2025

Kabul Tarihi

12 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Tekin, M., & Yilmaz, M. (2025). DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ: İZMİR BÖLGESİ BÖLGESEL TRENLERİNDE UYGULAMALI SÜRÜŞ OPTİMİZASYONU. Ulaştırma ve Altyapı, 2, 50-74. https://izlik.org/JA58AD87PA
AMA
1.Tekin M, Yilmaz M. DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ: İZMİR BÖLGESİ BÖLGESEL TRENLERİNDE UYGULAMALI SÜRÜŞ OPTİMİZASYONU. Ulaştırma ve Altyapı. 2025;(2):50-74. https://izlik.org/JA58AD87PA
Chicago
Tekin, Merve, ve Mustafa Yilmaz. 2025. “DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ: İZMİR BÖLGESİ BÖLGESEL TRENLERİNDE UYGULAMALI SÜRÜŞ OPTİMİZASYONU”. Ulaştırma ve Altyapı, sy 2: 50-74. https://izlik.org/JA58AD87PA.
EndNote
Tekin M, Yilmaz M (01 Haziran 2025) DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ: İZMİR BÖLGESİ BÖLGESEL TRENLERİNDE UYGULAMALI SÜRÜŞ OPTİMİZASYONU. Ulaştırma ve Altyapı 2 50–74.
IEEE
[1]M. Tekin ve M. Yilmaz, “DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ: İZMİR BÖLGESİ BÖLGESEL TRENLERİNDE UYGULAMALI SÜRÜŞ OPTİMİZASYONU”, Ulaştırma ve Altyapı, sy 2, ss. 50–74, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58AD87PA
ISNAD
Tekin, Merve - Yilmaz, Mustafa. “DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ: İZMİR BÖLGESİ BÖLGESEL TRENLERİNDE UYGULAMALI SÜRÜŞ OPTİMİZASYONU”. Ulaştırma ve Altyapı. 2 (01 Haziran 2025): 50-74. https://izlik.org/JA58AD87PA.
JAMA
1.Tekin M, Yilmaz M. DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ: İZMİR BÖLGESİ BÖLGESEL TRENLERİNDE UYGULAMALI SÜRÜŞ OPTİMİZASYONU. Ulaştırma ve Altyapı. 2025;:50–74.
MLA
Tekin, Merve, ve Mustafa Yilmaz. “DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ: İZMİR BÖLGESİ BÖLGESEL TRENLERİNDE UYGULAMALI SÜRÜŞ OPTİMİZASYONU”. Ulaştırma ve Altyapı, sy 2, Haziran 2025, ss. 50-74, https://izlik.org/JA58AD87PA.
Vancouver
1.Merve Tekin, Mustafa Yilmaz. DEMİRYOLU TAŞIMACILIĞINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ: İZMİR BÖLGESİ BÖLGESEL TRENLERİNDE UYGULAMALI SÜRÜŞ OPTİMİZASYONU. Ulaştırma ve Altyapı [Internet]. 01 Haziran 2025;(2):50-74. Erişim adresi: https://izlik.org/JA58AD87PA