Üniversite Öğrencilerinin Depreme İlişkin Metaforik Algıları

Öz

Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin deprem algılarını metafor analizi yoluyla incelemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenoloji araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, Doğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan bir kamu üniversitesinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmuştur ve toplamda 96 kişi araştırmaya katılım sağlamıştır. Araştırma verileri görüşme formu yoluyla, "Deprem... gibidir, çünkü..." ifadesiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, katılımcılar tarafından depreme yönelik olarak toplamda 84 geçerli metafor üretilmiştir. Araştırmada, öğrencilerin genellikle olumsuz metaforlar ürettiği tespit edilmiştir. Katılımcıların ürettikleri metaforlar; korku, ölüm, yıkım, kayıp, terkedilme, sarsıntı ve inancı hatırlatan bir kavram olmak üzere toplamda yedi kavramsal kategori altında gruplandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• afet
• metafor
• öğrenci
• üniversite

Metaphorical Perceptions of University Students Regarding Earthquake

Abstract

The aim of this study is to determine university students’ perceptions of earthquakes through metaphor. The phenomenology research design, which is one of the qualitative research designs, was used in the study. The participants of the research consisted of 96 students studying at a public university in the Eastern Anatolia Region. The research data was collected through a semi-structured interview form using the statement ‘Earthquake is like... because...’. Content analysis technique was used for data analysis. According to the findings obtained from the research, a total of 84 valid metaphors related to earthquakes were generated by the participants. It was determined that the students generally produced negative metaphors. The metaphors produced by the participants were categorized into a total of seven conceptual categories, namely fear, death, destruction, loss, abandonment, shaking, and a concept reminiscent of belief. In this context, besides providing students with theoretical and practical knowledge about earthquakes, it is recommended to give them the opportunity to express their emotions and provide emotional support.

Keywords

• Earthquake
• disaster
• metaphor
• university students

Kaynakça

1. Akers, R. L., & Jennings, W. G. (2015). Social learning theory. The handbook of criminological theory, 230-240. https://doi.org/10.1002/9781118512449.ch12
2. Aksoy, B. (2013). Depremi Yaşamış Olan 9. Sınıf Öğrencilerinin “Deprem” Kavramına Yönelik Algılarının Nitel Açıdan İncelenmesi. Zeitschrift für die Welt der Türken, 5(1).
3. Anadolu Ajansı. (2023, 03 14). Deprem bölgesinde 106 üniversite binası ağır hasarlı. ntv.com.tr: https://www.ntv.com.tr/egitim/ deprem-bolgesinde-106-universite-binasi-agir-hasarli,QkSJaHHwDkidDdXoxQVBLw adresinden alındı.
4. Anadolu Ajansı. (2023, 04,14). Maraş merkezli depremlerde can kaybı sayısı 50 bin 500’e yükseldi. https://www.birgun.net/haber/maras-merkezli-depremlerde-can-kaybi-sayisi-50-bin-500-e-yukseldi-429116 adresinden alındı.
5. Bacanlı, H. (2003). Gelişim ve Öğrenme. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
6. Bandura, A. (2002). Social Cognitive Theory in Cultural Context. Applied Psychology: An International Review, 51 (2), 269-290.
7. Bandura, A. (2004). Social Learning and Self-Efficacy – Lecture Notes.
8. Baytiyeh, H. (2018), “Online learning during post-earthquake school closures”, Disaster Prevention and Management, Vol. 27 No. 2, pp. 215-227. https://doi.org/10.1108/DPM-07-2017-0173

9. Beycioğlu, K. & Dönmez, B. (2006). Eğitim Yönetiminde Kuramsal Bilginin Üretimine ve Uygulanmasına İlişkin Bir Değerlendirme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 47 (47) , 317-342. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/kuey/issue/10350/126754
10. Boydak-Özan, M.,& Demir, C. (2011). Farklı lise türlerine göre öğretmen ve öğrencilerin okul kültürü metaforu algıları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 106-126.
11. Cerit, Y. (2008). Öğretmen Kavramı Đle Đlgili Metafrolara Đlişkin Öğrenci, Öğretmen Ve Yöneticilerin Görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt:6, Sayı:4, s. 694.
12. Creswell, J. W. (1998). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five traditions. Thousand Oaks, CA: Sage
13. Çalık Göçümlü, B. (2023). Kahramanmaraş merkezli depremden etkilenen 10 ilde üniversitelerde eğitim öğretime ara verildi. https://www.aa.com.tr/tr/egitim/kahramanmaras-merkezli-depremden-etkilenen-10-ilde-universitelerde-egitim-ogretime-ara-verildi/2807731 adresinden alındı.
14. Çelikten, M. (2006). Kültür ve Öğretmen Metafroları. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(21), s. 270.
15. Değirmençay, Ş. A., & Mustafa, C. İ. N. (2016). Türkiye’deki deprem eğitimi araştırmaları: betimsel içerik analizi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 301-314.
16. Değirmenci, Y. (2019). Sınıf Öğretmeni Adaylarının “Doğal Afet” Kavramına İlişkin Geliştirdikleri Metaforların İncelenmesi. lnternational Journal of Geography and Geography Education, (39), 83-94.
17. Demirkaya, H. (2007). İlköğretim öğrencilerinin deprem kavramı algılamaları ve depreme ilişkin görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8, 68-76.
18. Doğan, M., Nacaroğlu, O. & Ablak, S. (2021). Sivrice depremini yaşamış ortaokul öğrencilerinin depreme ilişkin metaforik algılarının incelenmesi: Malatya ili örneği. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 51,384-402.
19. Hurnen, F. & Mcclure, J. (1997). The Effect of Increased Earthquake Knowledge on Perceived Preventability of Earthquake Damage. The Australasian Journal of Disaster and Trauma Studies (Electronic Journal),(3). İşçi, C. (2008). Deprem Nedir ve Nasıl Korunuruz? Journal of Yaşar University, 3(9), 959-983. Karabulut, D. & Bekler, T. (2019). Doğal Afetlerin Çocuklar ve Ergenler Üzerindeki Etkileri. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 5(2),368-376. https://doi.org/10.21324/dacd.500356. Karaca, F. (2000). Ölüm psikolojisi. Beyan Yayınları. Karacaoğlu, M. Ö., Karakuş, N., Esendemir, N. ve Ucuzsatar, N. (2021). Uzaktan eğitim üzerine bir araştırma: “Türkçe öğretmenleriyle mülakatlar”. International Journal of Language Academy, 9 (1), 124-144.
20. Karakuş, G., Öztürk, Z. & Tamam, L. (2012). Ölüm ve ölüm kaygısı. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 21(1), 42-79.
21. Karakuş, U. (2013). Depremi yaşamış ve yaşamamış öğrencilerin deprem algılarının metafor analizi ile incelenmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 18(29), 97-116.
22. Karancı, A.N. & Rüstemli, A. (1995). Psychological consequences of the 1992 Erzincan (Turkey) earthquake. Disasters, 19 (1), 8-18.
23. Karancı, A. N. (1999). Depremin psiko-sosyal boyutları: Erzincan, Dinar ve 17 ağustos 1999 Marmara depremleri. Türk Psikoloji Bülteni, (Deprem Özel Sayısı), 5(14), 55-58.
24. Kimmel, Michael (2002) Metaphor, Imagery, and Culture. Spatialized Ontologies, Mental Tools, and Multimedia in the Making. Unspecıfıed thesis, University of Vienna. http://www.freeessays123.com/essay23653/organizational-culture-metaphor-inbusiness.html adresinden alındı.
25. Koç, M. (2002). Ölüm Korkusu Üzerine Kuramsal Açıdan Psikolojik Bir Değerlendirme. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (SAUIFD), 4(6), 7-20.
26. McClure J., Sutton R. M. & Wilson M. (2007). How information about building design influences causal attributions for earthquake damage. Asian Journal of Social Psychology, 10, 233–242. https://doi.org/10.1111/j.1467-839X.2007.00232.x
27. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook: Qualitative data analysis (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
28. Özmen, B. (2023). Kahramanmaraş depremleri neden bu kadar yıkıcı oldu? https://www.aa.com.tr/tr/analiz/gorus-kahramanmaras-depremleri-neden-bu-kadar-yikici-oldu/2817774# adresinden alındı.
29. Öztürk, M. K. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının deprem deneyimleri üzerine bir araştırma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(1), 308-319.
30. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods(3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
31. Saban, A., Koçbeker, B. N. & Saban, A. (2007). Prospective teachers’ conceptions of teaching and learning revealed through metaphor analysis. Learning and Instruction, 17, 123–139.
32. Sönmez, M. B. (2022). Depremin psikolojik etkileri, psikolojik destek ve korkuyla baş etme. TOTBİD Dergisi, 21:337-343
33. Su, L. I. (2002). What Can Metaphors Tell Us About Cultures? Language and Linguistics, 3(3), ss. 589-590.
34. Şahan, K. (2017). Metafor Ne Değildir?. Kesit Akademi Dergisi, (8), 166-176. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/kesitakademi/issue/59838/864696
35. Şeker, B. D. & Akman, E. (2014). Van Depremi Sonrası Duygusal, Bilişsel Ve Davranışsal Tepkiler: Polis Örneklemi İncelemesi. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15 (27), 215-231 . https://doi.org/10.21550/sosbilder.269510
36. Taşdelen, V. (2003). Eğitimde kuram ve uygulama bağının kurulmasına yönelik felsefi bir araştırma. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES) , 36 (1) , 151-166 . https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000071
37. Telli Yamamoto, G. & Altun, D. (2023). Türkiye’de Deprem Sonrası Çevrimiçi Öğrenmenin Vazgeçilmezliği. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 6(2),125-136.
38. Utkucu, M., Durmuş, H., Uzunca, F. & Nalbant, S. (2023). 6 Şubat 2023 Gaziantep (Mw=7.7) ve Elbistan (Mw=7.5) Depremleri Üzerine Bir Değerlendirme. Sakarya: Sakarya Üniversitesi.
39. Ünal, Ç. (2012). Bilişsel Kuramların Coğrafya Eğitimi ve Öğretiminde Uygulanabilirliği. Journal of Graduate School of Social Sciences, 16(1).
40. Van Manen, M. (2014). Phenomenology of practice: Meaning-giving methods in phenomenological research and writing. Walnut Creek: Left Coast Press.
41. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
42. yok.gov.tr. (2023, 02 09). Üniversitelerde bahar eğitim ve öğretim dönemi açılışı ikinci bir duyuruya kadar geçici olarak ertelendi. yok.gov.tr: https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2023/ universitelerde-bahar-egitim-ve-ogretim-donemi-acilisi-ikinci-bir-duyuruya-kadar-gecici-olarak-ertelendi.aspx adresinden alındı.