Öz
Bu çalışmada, küresel savaşların çocukların eğitim hakkı üzerinde meydana getirdiği yıkıcı etkileri detaylıca sunulmaktadır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelenmesi yöntemi kullanılmıştır. Özellikle Afganistan, Irak ve Suriye gibi savaşın uzun süre etki ettiği ülkelerin durumu analiz edilmiştir. Savaşların dolaylı veya doğrudan etkileri nedeniyle çocuklar eğitim haklarında mahrum kalmaktadırlar. Okulların tahrip edilmesi, çocukların göçe zorlanılması, öğretmenlerin çalışamaz duruma gelmesi, çocukların travmatik sorunlar yaşaması ve altyapının bozulması gibi sonuçlar çocukların eğitim hakkına ulaşmasını ciddi şekilde sekteye uğratmaktadır. UNESCO ve UNICEF gibi uluslararası kuruluşların hazırladığı raporlar, savaş bölgelerinde yaşayan çocukların eğitim hakkına ulaşmaları konusundaki sorunların ne kadar kritik olduğunu göstermektedir. Çalışmada başta söz konusu ülkeler olmak üzere savaşların eğitim üzerindeki etkileri öncesi ve sonrası olacak şekilde incelenilmiş, eğitimde meydana gelen kayıplar boyutları ile derlenilmiştir. Bunun yanında, savaş sonrasında eğitim sistemlerinde yapılmaya çalışılan iyileştirme süreçlerinde karşılaşılacak sorunların üstesinden gelinmesi için yapılması gerekenler tartışılmıştır. Savaşların çocuk psikolojisi üzerindeki etkileri de dikkat çekilerek eğitim planlanmasında travma sonrası iyileşme adımlarına nasıl bakılması gerektiği üzerinde durulmuştur. Çalışmanın sonuçları, savaşların fiziksel olmasının yanında aynı zamanda hem psikolojik hem de sosyal yaşama kalıcı hasarlara neden olduğunu bize göstermektedir. Bu durum, eğitim hakkına bireysel hak olarak bakılmasının yanında toplumsal kalkınmanın da değişmez bir gerçeği olduğunu tekrardan gözler önüne sermektedir.
Anahtar Kelimeler
Küresel savaşlar çocukların eğitim hakkı eğitimde kayıplar savaş sonrası eğitim
Kaynakça
- Akıllı, H. ve Dirikoç, A. (2015). Uydu kent Nevşehir’de göç çocukları. İdeal Kent Dergisi, 6(17), 252–269.
- Baş, M., Molu, B., Tuna, H. ve Baş, İ. (2017). Göç eden ailelerin sosyo-kültürel ve ekonomik değişiminin kadın ve çocuk yaşamına etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(3), 1680–1690.
- Bendavid, E., Boerma, T., Akseer, N., Langer, A., Malembaka, E. B., Okiro, E. A., … ve Wise, P. (2021). The effects of armed conflict on the health of women and children. The Lancet, 397(10273), 522–532.
- Bogdan, R. C. ve Biklen, S. K. (1982). Nitel araştırma ve eğitim. Allyn ve Bacon.
Öz
In this study, the devastating effects of global wars on children's right to education are presented in detail. In this study, document analysis method, one of the qualitative research methods, was used. In particular, the situation of countries such as Afghanistan, Iraq and Syria, which have been affected by war for a long time, has been analyzed. Children are deprived of their right to education due to the indirect or direct effects of wars. Consequences such as the destruction of schools, children being forced to migrate, teachers becoming unemployed, children experiencing traumatic problems, and the deterioration of infrastructure seriously disrupt children's access to their right to education. Reports prepared by international organizations such as UNESCO and UNICEF show how critical the problems are in accessing the right to education for children living in war zones. In the study, the effects of wars on education, especially in the countries in question, were examined before and after, and the losses in education were compiled in their dimensions. In addition, what needs to be done to overcome the problems that will be encountered in the improvement processes tried to be carried out in the education systems after the war are discussed. The effects of wars on child psychology were also highlighted, and how post-traumatic recovery steps should be considered in educational planning was emphasized. The results of the study show us that wars, in addition to being physical, also cause permanent damage to both psychological and social life. This situation reveals once again that the right to education is not only viewed as an individual right, but also an unchangeable fact of social development.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akıllı, H. ve Dirikoç, A. (2015). Uydu kent Nevşehir’de göç çocukları. İdeal Kent Dergisi, 6(17), 252–269.
- Baş, M., Molu, B., Tuna, H. ve Baş, İ. (2017). Göç eden ailelerin sosyo-kültürel ve ekonomik değişiminin kadın ve çocuk yaşamına etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(3), 1680–1690.
- Bendavid, E., Boerma, T., Akseer, N., Langer, A., Malembaka, E. B., Okiro, E. A., … ve Wise, P. (2021). The effects of armed conflict on the health of women and children. The Lancet, 397(10273), 522–532.
- Bogdan, R. C. ve Biklen, S. K. (1982). Nitel araştırma ve eğitim. Allyn ve Bacon.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Eğitim Sosyolojisi |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 21 Mart 2025 |
| Kabul Tarihi | 5 Mart 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Nisan 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.47477/ubed.1662598 |
| IZ | https://izlik.org/JA77RH95YL |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1 |