Liselerde Öğrenim Gören Öğrencilerin Çeşitli Demografik Değişkenlerle Birlikte Benlik Tasarımı Düzeylerinin İncelenmesi
Öz
Benlik tasarımı, kişinin zihninde yaptığı olumlu veya olumsuz tasvirlerdir. Kişinin
kendisiyle ilgili olumlu duygu ve düşünceleri varsa kişi, olumlu benlik tasarımına; olumsuz
duygu ve düşünceleri varsa da olumsuz benlik tasarımına sahiptir. Bu araştırmada da lisede
öğrenim gören öğrencilerin çeşitli demografik değişkenlerle birlikte benlik tasarımı
düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Kütahya merkezde
bulunan 2 okul ve Aslanapa ilçesinde bulunan 3 okul oluşturmaktadır. Toplamda 5 okulda, 11.
ve 12. Sınıfta öğrenim gören 105 kız ve 91 erkek olmak üzere 196 öğrenci üzerinde çalışma
yürütülmüştür. Baymur (1968) tarafından geliştirilen Benlik Tasarımı Envanteri kullanılarak
veri toplama yoluna gidilmiştir. Veriler SPSS 22 paket programıyla analiz edilmiş olup yapılan
normallik testi ve varyans analizi testi neticesinde, verilerin Shapiro-Wilk değerine göre normal
dağılım göstermemesinden ötürü non-parametrik testlerden Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis
testinin kullanılmasına karar verilmiştir. Araştırma için ayrı ayrı oluşturulan alt
problemler doğrultusunda elde edilen sonuçlara göre; öğrencilerin cinsiyet, akademik başarı,
sosyo-ekonomik düzey, yaş ve yaşanan yer değişkenlerine göre benlik tasarımı düzeyleri
arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Yine benzer şekilde 11. ve 12. Sınıf düzeyinde,
Kütahya ve Aslanapa’daki liseler arasında, sadece Aslanapa ilçesinde yer alan liseler arasında
da öğrencilerin benlik tasarımı düzeyleri arasında anlamlı bir farkın olmadığı sonucuna
varılmıştır. Bunların dışında Kütahya merkezde bulunan iki lisede, öğrencilerin benlik tasarımı
düzeyleri arasında anlamlı bir farkın olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma sonuçlarının detaylı
olarak verilmesinden sonra benzer çalışma sonuçlarına da yer ayrılmış, çeşitli önerilerde
bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arseven, A. (1986). Benlik tasarımı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,1(1), 1- 2.
- Aslan, E. (1992). Benlik kavramı ve bireyin yaşamındaki etkileri. M.Ü. Atatürk EğitimFakültesi, Eğitim Bilimleri Dergisi, 4, 7-14.
- Bayat, B. (2003). Bireylerin benlik algısı (benlik tasarımları) sistemi ve bu sistemindavranışları üzerindeki rolü. Kamu-İş, 7(2).
- Çekin, A. (2013). Aday din görevlilerinin benlik tasarımları üzerine bir araştırma. TheJournal of Academic Social Science Studies, 6(5), 71-91. doi:http://dx.doi.org/10.9761/JASSS1421
- Enç, M. (1974). Ruhbilim terimleri sözlüğü (31). Ankara: TDK Yayınları.
- Karasar, N. (2016). Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar İlkeler Teknikler. Ankara:Nobel Yayınevi.
- Kozacıoğlu G., Gördürür H.E. (1995). Bireyden topluma ruh sağlığı (42-43). İstanbul:Alfa Basım Yayım Dağıtım.
- Meyvacıoğlu, Y.K. (1983). Benlik ve ideal benlik kavramlarının tercih edilen meslekkavramı ile ilişkisi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi 16(1), 1-2, doi:10.1501/Egifak_0000000918
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Şükrü Dutar
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
13 Mart 2019
Gönderilme Tarihi
29 Haziran 2018
Kabul Tarihi
6 Mart 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 1 Sayı: 2