Finansın Yeni Yöntemi; Merkeziyetsiz Finans (DeFi)

Esra Kablan; Muhammet Girgin

doi:10.52736/ubeyad.1575648

Finansın Yeni Yöntemi; Merkeziyetsiz Finans (DeFi)

Öz

Bugün geldiğimiz noktada kayıtsız kalınamayacak bir ekonomik gerçeklik olarak karşımızda duran kripto para alanında ortaya çıkan gelişmeler, yeni boyutlar kazanmış ve sadece paraya değil finansal sisteme de alternatif olabilecek potansiyele sahip olduğunu göstermiştir. Bu çalışmanın amacı, geleneksel finans sistemine bir alternatif olabilecek en azından yeni bir alan açacak olan, blokzincir teknolojisi üzerine inşa edilen ve kripto para temelli çalışan merkeziyetsiz finans (DeFi) sisteminin genel işleyişi, DeFi’nin temel unsurları ve finansal işlevlerinin açıklanmasıdır. Merkeziyetsiz finansın geleneksel finans piyasasına alternatif olma potansiyeli, DeFi sisteminde ortaya çıkan gelişmeler ve temelinde yatan teknolojileri açıklayarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışma ile, DeFi’ye ilişkin, literatürde çok az sayıda yer alan çalışmalara katkı sunmak, bu konuda yapılacak kavramsal analiz ve sınıflandırma (taksonomi) çalışmalarına kaynak oluşturmak hedeflenmiş ve kripto para piyasası ve özellikle DeFi alanında ortaya çıkan kavramların daha ayrıntılı tanımlamasına ilişkin çalışmalar yapılması konusunda araştırma alanları önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abdulhakeem, S. A., & Hu, Q. (2021). Powered by Blockchain technology, DeFi (Decentralized Finance) strives to increase financial inclusion of the unbanked by reshaping the world financial system. Modern Economy, 12(01), 1.
Alamsyah, A., & Muhammad, I. F. (2024). Unraveling the crypto market: A journey into decentralized finance transaction network. Digital Business, 4(1), 100074.
Ante, L., & Fiedler, I. (2024). The new digital economy: How decentralized finance (DeFi) and non-fungible tokens (NFTs) are transforming value creation, ownership models, and economic systems. Digital Business, 100094.
Anwar, R., & Raza, S. A. (2024). Exploring the connectedness between non-fungible token, decentralized finance and housing market: Deep insights from extreme events. Heliyon, 10(20).
Aspris, A., Foley, S., Svec, J., & Wang, L. (2021). Decentralized exchanges: The “wild west” of cryptocurrency trading. International Review of Financial Analysis, 77, 101845.
Belguith, R., Manzli, Y. S., Bejaoui, A., & Jeribi, A. (2024). Can gold-backed cryptocurrencies have dynamic hedging and safe-haven abilities against DeFi and NFT assets?. Digital Business, 4(2), 100077.
Bissias, G., Levine, B. N., & Kapadia, N. (2017, October). Market-based security for distributed applications. In Proceedings of the 2017 New Security Paradigms Workshop (pp. 19-34).
Bouri, E., Gupta, R., & Roubaud, D. (2019). Herding behaviour in cryptocurrencies. Finance Research Letters, 29, 216-221.

Bouri, E., Molnár, P., Azzi, G., Roubaud, D., & Hagfors, L. I. (2017). On the hedge and safe haven properties of Bitcoin: Is it really more than a diversifier?. Finance Research Letters, 20, 192-198.
Buterin, V. (2014). A next-generation smart contract and decentralized application platform. white paper, 3(37), 2-1.
Carter, N., & Jeng, L. (2021). DeFi protocol risks: The paradox of DeFi. Regtech, suptech and beyond: innovation and technology in financial services” riskbooks–forthcoming Q, 3.
Chen, Y., & Bellavitis, C. (2019). Decentralized finance: Blockchain technology and the quest for an open financial system. Stevens Institute of Technology School of Business Research Paper.
Chen, Y., & Bellavitis, C. (2020). Blockchain disruption and decentralized finance: The rise of decentralized business models. Journal of Business Venturing Insights, 13, e00151.
Chisholm, A. M. (2010). Derivatives demystified: a step-by-step guide to forwards, futures, swaps and options (Vol. 452). John Wiley & Sons.
Chiu, J., Ozdenoren, E., Yuan, K., & Zhang, S. (2022). On the inherent fragility of defi lending. Bank of Canada Staff Working Paper, (14).
Chu, J., Chan, S., & Zhang, Y. (2023). An analysis of the return–volume relationship in decentralised finance (DeFi). International Review of Economics & Finance, 85, 236-254.
Corbet, S., Goodell, J. W., & Günay, S. (2022). What drives DeFi prices? Investigating the effects of investor attention. Finance Research Letters, 48, 102883.
Cousaert, S., Vadgama, N., & Xu, J. (2022). Token-based insurance solutions on blockchain. In Blockchains and the token economy: Theory and practice (pp. 237-260). Cham: Springer International Publishing.
Dowd, K., Hutchinson, M. (2015). Bitcoin will bite the dust. Cato J., 35, 357.
Feng, R. (2023). Decentralized insurance. In Decentralized Insurance: Technical Foundation of Business Models (pp. 119-139). Cham: Springer International Publishing.
Furtuna, O., Grassi, A., Ianiro, A., Kallage, K., Koci, R., Lenoci, F., ... Vacirca, F. (2022). Financial stability risks from energy derivatives markets. Financial Stability Review, 2.
Girgin, M. (2024) Kripto Paralardaki Gelişmeler ve Finans Piyasasına Yansımaları, 11. Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Kongresi, ICAFR’24 – BARTIN https://cdn.bartin.edu.tr/icafr2024/2b0edd4275900ba6fa1e4fdadc1326d4/tam-metin-kitabi-fullcompressed.pdf
Hejazi, S. A., Jackson, K. R. (2017). Efficient valuation of SCR via a neural network approach. Journal of Computational and Applied Mathematics, 313, 427-439.
Henry, W., Pawczuk, L. (2021). Blockchain: Ready for business. Deloitte Insights. https://www2. deloitte. com/us/en/insights/focus/tech-trends/2022/blockchain-trends. html.
https://tr.cointelegraph.com/news/what-are-defi-liquidity-pools
Huang, L. (2024). The relationship between cryptocurrencies and convention financial market: Dynamic causality test and time-varying influence. International Review of Economics & Finance, 91, 811-826.
Indonesia, B. (2020). Sistem Pembayaran & Pengelolaan Uang Rupiah 2020.
Jaiwani, M., Gopalkrishnan, S., Kale, V., Chatterjee, A., Khatwani, R., Kasam, N., & Mitra, P. K. (2023, November). The Blockchain Revolution: Disrupting Derivative Markets with Smart Contracts. In 2023 IEEE International Conference on Technology Management, Operations and Decisions (ICTMOD) (pp. 1-7). IEEE.
Juliano, A. (2017). dydx: A standard for decentralized derivatives. Kim, S. (2022). DeFI for dummies. John Wiley & Sons.
Krasnova, M. (2021). State And Prospects Of The Derivatives World Market Development. Three Seas Economic Journal, 2(3), 38-44.
Kshetri, N. (2021). Blockchain-based smart contracts to provide crop insurance for smallholder farmers in developing countries. IT Professional, 23(6), 58-61.
Kumar, S. (2022). Central clearing of crypto-derivatives in a decentralized finance (defi) framework: An exploratory review. International Journal of Business & Economics (IJBE), 7(1), 128-144.
Li, W., Bu, J., Li, X., Peng, H., Niu, Y., Zhang, Y. (2022). A survey of DeFi security: Challenges and opportunities. Journal of King Saud University-Computer and Information Sciences, 34(10), 10378-10404.
Marchesi, L., Marchesi, M., Tonelli, R. (2020). ABCDE—Agile block chain DApp engineering. Blockchain: Research and Applications, 1(1-2), 100002.
Maya, P., & Salam, P. A. (2023, December). Design and development of P2P negawatt trading DApp with blockchain. In 2023 IEEE PES 15th Asia-Pacific Power and Energy Engineering Conference (APPEEC) (pp. 1-5). IEEE.
Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A peer-to-peer electronic cash system. Satoshi Nakamoto.
Nguyen, L. T. M., & Nguyen, P. T. (2024). Determinants of cryptocurrency and decentralized finance adoption-A configurational exploration. Technological Forecasting and Social Change, 201, 123244.
Pelagidis, T., & Kostika, E. (2022). Investigating the role of central banks in the interconnection between financial markets and cryptoassets. Journal of Industrial and Business Economics, 49(3), 481-507.
Popescu, A. D. (2020). Transitions and concepts within decentralized finance (Defi) Space. Research Terminals in the social sciences.
Puschmann, T., & Huang-Sui, M. (2024). A taxonomy for decentralized finance. International Review of Financial Analysis, 92, 103083.
Schenk, C. R. (2021). The global financial crisis and banking regulation: Another turn of the wheel?. Journal of Modern European History, 19(1), 8-13.
Shah, K., Lathiya, D., Lukhi, N., Parmar, K., Sanghvi, H. (2023). A systematic review of decentralized finance protocols. International Journal of Intelligent Networks.
Stobart, H. (2022). Pricing Interest Rate Swaps in Traditional and Decentralised Finance. Available at SSRN 4364191.
Sun, X., Stasinakis, C., Sermpinis, G. (2024). Decentralization illusion in Decentralized Finance: Evidence from tokenized voting in MakerDAO polls. Journal of Financial Stability, 101286.
thorchain.com: https://thorchain.com/
thorchain.org : https://dev.thorchain.org/
Xu, G., Guo, B., Su, C., Zheng, X., Liang, K., Wong, D. S., Wang, H. (2020). Am I eclipsed? A smart detector of eclipse attacks for Ethereum. Computers & Security, 88, 101604.
Zarick, R., Pellegrino, B., & Banister, C. (2021). Layerzero: Trustless omnichain interoperability protocol.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Esra Kablan
0009-0000-0492-5535
Türkiye

Muhammet Girgin ^*
0000-0002-9270-3955
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

30 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

29 Ekim 2024

Kabul Tarihi

14 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.52736/ubeyad.1575648

IZ

https://izlik.org/JA57NY29WX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kablan, E., & Girgin, M. (2025). Finansın Yeni Yöntemi; Merkeziyetsiz Finans (DeFi). Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 46-79. https://doi.org/10.52736/ubeyad.1575648

AMA

1.Kablan E, Girgin M. Finansın Yeni Yöntemi; Merkeziyetsiz Finans (DeFi). UBEYAD. 2025;8(1):46-79. doi:10.52736/ubeyad.1575648

Chicago

Kablan, Esra, ve Muhammet Girgin. 2025. “Finansın Yeni Yöntemi; Merkeziyetsiz Finans (DeFi)”. Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi 8 (1): 46-79. https://doi.org/10.52736/ubeyad.1575648.

EndNote

Kablan E, Girgin M (01 Haziran 2025) Finansın Yeni Yöntemi; Merkeziyetsiz Finans (DeFi). Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi 8 1 46–79.

IEEE

[1]E. Kablan ve M. Girgin, “Finansın Yeni Yöntemi; Merkeziyetsiz Finans (DeFi)”, UBEYAD, c. 8, sy 1, ss. 46–79, Haz. 2025, doi: 10.52736/ubeyad.1575648.

ISNAD

Kablan, Esra - Girgin, Muhammet. “Finansın Yeni Yöntemi; Merkeziyetsiz Finans (DeFi)”. Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi 8/1 (01 Haziran 2025): 46-79. https://doi.org/10.52736/ubeyad.1575648.

JAMA

1.Kablan E, Girgin M. Finansın Yeni Yöntemi; Merkeziyetsiz Finans (DeFi). UBEYAD. 2025;8:46–79.

MLA

Kablan, Esra, ve Muhammet Girgin. “Finansın Yeni Yöntemi; Merkeziyetsiz Finans (DeFi)”. Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 1, Haziran 2025, ss. 46-79, doi:10.52736/ubeyad.1575648.

Vancouver

1.Esra Kablan, Muhammet Girgin. Finansın Yeni Yöntemi; Merkeziyetsiz Finans (DeFi). UBEYAD. 01 Haziran 2025;8(1):46-79. doi:10.52736/ubeyad.1575648