Araştırma Makalesi

Açık Alan Rekreasyonuyla İlgilenen Bireylerde Pro-Çevresel Davranış ve Yaşam Tatmini Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Cilt: 6 Sayı: 2 30 Ağustos 2025
PDF İndir
EN TR

Açık Alan Rekreasyonuyla İlgilenen Bireylerde Pro-Çevresel Davranış ve Yaşam Tatmini Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, açık alan rekreasyonuna katılan üniversite mezunu erkek bireylerin pro-çevresel davranış düzeyleri ile yaşam tatminleri arasındaki ilişkiyi incelemektedir. İlişkisel tarama modeliyle yürütülen çalışmada, Türkiye'nin farklı coğrafi bölgelerinden 252 katılımcıya Çevre Davranışı ve Yaşam Tatmini Ölçekleri uygulanmıştır. Veriler, tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon modeliyle analiz edilmiştir. Bulgular, pro-çevresel davranış ile yaşam tatmini arasında zayıf fakat anlamlı düzeyde pozitif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Regresyon analizine göre yalnızca “Çevreye Duyarlı Tüketici” boyutu yaşam tatmini üzerinde anlamlı bir yordayıcıdır; modelin genel açıklayıcılığı ise düşüktür. Sonuçlar, çevreci tüketim davranışlarının yaşam tatminiyle diğer pro-çevresel boyutlara kıyasla daha güçlü ilişkili olabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda, yaşam tatminini artırmaya yönelik çevre dostu tüketim alışkanlıklarını geliştiren yaklaşımlara öncelik verilmeli; çevre bilincini destekleyen eko-rekreasyon atölyeleri, doğa temelli eğitimler ve çevre liderliği programları gibi sürdürülebilirlik odaklı sosyal ve eğitsel etkinlikler teşvik edilmelidir. Çalışma, çevre psikolojisi ile spor temelli rekreasyon alanı arasındaki kesişim noktasında disiplinler arası bir katkı sunmakta ve sürdürülebilir yaşam davranışlarının psikolojik yansımalarına dair önemli açılımlar sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Araştırma, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Etik Kurulunun 2025/06-06 ve E.7475 sayılı etik kurul izni kapsamında gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler yalnızca bu araştırma kapsamında kullanılmıştır.

Kaynakça

  1. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
  2. Akkiraju, K., & Rao, N. D. (2025). Higher income is associated with greater life satisfaction, and more stress. Communications Psychology, 3(1), 27. https://doi.org/10.1038/s44271-025-00210-z
  3. Aral, Ö. H., & López-Sintas, J. (2022). Is pro-environmentalism a privilege? Country development factors as moderators of socio-psychological drivers of pro-environmental behavior. Environmental Sociology, 8(2), 211-227. https://doi.org/10.1080/23251042.2021.2018123
  4. Ardahan, F. & Yerlisu Lapa, T. (2011). Açık alan rekreasyonu: bisiklet kullanıcıları ve yürüyüşçülerin doğa sporu yapma nedenleri ve elde ettikleri fayda. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 1327-1341.
  5. Ardoin, N. M., Bowers, A. W., Kannan, A., & O'Connor, K. (2022). Positive youth development outcomes and environmental education: a review of research. International Journal of Adolescence and Youth, 27(1), 475-492. https://doi.org/10.1080/02673843.2022.2147442
  6. Ayalon, L. (2024). A typology of pro-environmental behaviors: demographic correlates and reasons for limited public engagement in pro-environmental behaviors. Sustainability, 16(20), 8740. https://doi.org/10.3390/su16208740
  7. Baumgartner, T., Langenbach, B. P., Gianotti, L. R., Müri, R. M., & Knoch, D. (2019). Frequency of everyday pro-environmental behaviour is explained by baseline activation in lateral prefrontal cortex. Scientific Reports, 9(1), 9. https://doi.org/10.1038/s41598-018-36956-2
  8. Bayrak, A., & Demirel, M. (2021). Rekreasyonel aktivitelere katılımın ekolojik tutum açısından değerlendirilmesi. Sportive, 5(2), 1-13. https://doi.org/10.53025/sportive.1184740

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor Faaliyetleri Yönetimi, Spor ve Rekreasyon

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

1 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

28 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çalışkan, K. (2025). Açık Alan Rekreasyonuyla İlgilenen Bireylerde Pro-Çevresel Davranış ve Yaşam Tatmini Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 151-163. https://izlik.org/JA62GM76DB
AMA
1.Çalışkan K. Açık Alan Rekreasyonuyla İlgilenen Bireylerde Pro-Çevresel Davranış ve Yaşam Tatmini Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. ubosbid. 2025;6(2):151-163. https://izlik.org/JA62GM76DB
Chicago
Çalışkan, Kadir. 2025. “Açık Alan Rekreasyonuyla İlgilenen Bireylerde Pro-Çevresel Davranış ve Yaşam Tatmini Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi 6 (2): 151-63. https://izlik.org/JA62GM76DB.
EndNote
Çalışkan K (01 Ağustos 2025) Açık Alan Rekreasyonuyla İlgilenen Bireylerde Pro-Çevresel Davranış ve Yaşam Tatmini Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi 6 2 151–163.
IEEE
[1]K. Çalışkan, “Açık Alan Rekreasyonuyla İlgilenen Bireylerde Pro-Çevresel Davranış ve Yaşam Tatmini Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, ubosbid, c. 6, sy 2, ss. 151–163, Ağu. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62GM76DB
ISNAD
Çalışkan, Kadir. “Açık Alan Rekreasyonuyla İlgilenen Bireylerde Pro-Çevresel Davranış ve Yaşam Tatmini Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi 6/2 (01 Ağustos 2025): 151-163. https://izlik.org/JA62GM76DB.
JAMA
1.Çalışkan K. Açık Alan Rekreasyonuyla İlgilenen Bireylerde Pro-Çevresel Davranış ve Yaşam Tatmini Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. ubosbid. 2025;6:151–163.
MLA
Çalışkan, Kadir. “Açık Alan Rekreasyonuyla İlgilenen Bireylerde Pro-Çevresel Davranış ve Yaşam Tatmini Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, c. 6, sy 2, Ağustos 2025, ss. 151-63, https://izlik.org/JA62GM76DB.
Vancouver
1.Kadir Çalışkan. Açık Alan Rekreasyonuyla İlgilenen Bireylerde Pro-Çevresel Davranış ve Yaşam Tatmini Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. ubosbid [Internet]. 01 Ağustos 2025;6(2):151-63. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62GM76DB