Helicopter Parenting and Self-Esteem in Young Athletes: The Case of Gymnastics

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 3, 67 - 79, 30.12.2025

Mustafa Soner Yüce , Bayram Karakuş , Ahmet Tayyip Öztürk , Ayşe Nur Bebek , Kenan Koç

Öz

The aim of this study is to examine the relationship between perceived helicopter parenting attitudes and self-esteem levels among gymnastics athletes and to analyze these variables in relation to various demographic factors. The research was conducted within the framework of the relational survey model, one of the quantitative research methods. The study sample consisted of 93 voluntary participants engaged in gymnastics in the province of Kayseri, selected through a random sampling method. Data were collected using a personal information form prepared by the researcher, the “Perceived Helicopter Parenting Attitude Scale” developed by Yılmaz (2019), and the “Rosenberg Self-Esteem Scale for Children,” originally developed by Rosenberg (1965) and adapted into Turkish by Gökdemir and Ekşi (2023). The data were analyzed using the SPSS 26 statistical software package. According to the findings, a significant difference was observed in self-esteem levels based on parental divorce status; however, no significant differences were found in helicopter parenting attitudes or self-esteem levels according to gender, age, duration of sports participation, number of siblings, or monthly family income. Furthermore, a negative but statistically insignificant relationship was found between maternal and paternal helicopter parenting attitudes and self-esteem. In conclusion, the increase in the duration of sports participation appears to strengthen individuals’ self-esteem while reducing parents’ overprotective tendencies. In this context, sustained participation in sports can be considered an important factor supporting individual autonomy and psychosocial development.

Anahtar Kelimeler

Gymnastics , Helicopter Parenting , Self-Esteem

Sporcu Çocuklarda Helikopter Ebeveynlik ve Benlik Saygısı: Cimnastik Branşı Örneği

Öz

Bu araştırmanın amacı, cimnastik sporcularında algılanan helikopter ebeveynlik tutumu ile benlik saygısı düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve bu değişkenleri çeşitli demografik faktörler açısından incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini, Kayseri ilinde cimnastik sporu yapan ve tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 93 gönüllü birey oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanmış kişisel bilgi formu, Yılmaz (2019) tarafından geliştirilen “Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutum Ölçeği” ve Rosenberg (1965) tarafından geliştirilen, Gökdemir ve Ekşi (2023) tarafından Türkçeye uyarlanan “Çocuklar için Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği” kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26 istatistik programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, ebeveynlerin boşanma durumuna göre benlik saygısı düzeylerinde anlamlı bir farklılık tespit edilirken; cinsiyet, yaş, spora katılım süresi, kardeş sayısı ve aylık aile gelir düzeyi değişkenlerine göre helikopter ebeveynlik tutumu ve benlik saygısı arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Ayrıca, anne ve baba helikopter ebeveynlik tutumları ile benlik saygısı arasında negatif yönde ancak istatistiksel olarak anlamlı olmayan ilişki belirlenmiştir. Sonuç olarak, spora katılım süresindeki artışın bireylerin benlik saygısını güçlendirirken ebeveynlerin aşırı korumacı tutumlarını azaltma yönünde işlevsel bir etkiye sahip olduğu; bu bağlamda, sporun sürekliliğinin bireysel özerklik ve psikososyal gelişimi destekleyen önemli bir unsur olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Benlik Saygısı , Cimnastik , Helikopter Ebeveynlik

Etik Beyan

Bu araştırma, Erciyes Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’nun 30.09.2025 tarihli ve 501 nolu kararı ile etik açıdan uygun bulunmuştur.

Kaynakça

• Akbal, E. (2024). Adölesanlarda algılanan helikopter ebeveynlik tutumları ile depresyon ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Tıpta uzmanlık tezi. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
• Altıntaş, A., Aşçıl, F. H., İşler, A. K., Karahan, B. G., Kelecek, S., Özkan, A.,Yılmaz, A., & Kara, F. M. (2012, December). The role of physical activity and body mass ındex in psychological well-being of adolescents. 12th International Sport Sciences Congress, Denizli.
• Araç, G. (2022). Spor Bilimleri Fakültesi mezunları ve öğrencilerinin benlik saygısı ile mesleki benlik saygısı düzeylerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Kütahya Dumlupınar Üniversitesi.
• Arslan, P., & Kıral, B. (2022). İlkokul öğretmenlerinin aşırı koruyucu (helikopter) velilerle ilgili deneyimleri: Bir fenomenoloji çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 55, 827–882.
• Artır, K. E. (2022). Helikopter ebeveyn tutumu ile yetişen annelerin kendi öz yeterlilik inançları ile çocuklarının öz düzenleme becerileri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi (Doktora tezi). Marmara Üniversitesi.
• Avcı, S. Ç., & Şatır, D. G. (2020). Yeni bir kavram: Helikopter ebeveynlik. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 3(2), 163–168. https://doi.org/10.38108/ouhcd.738884
• Balat, G. U., & Akman, B. (2014). Farklı sosyo-ekonomik düzeydeki lise öğrencilerinin benlik saygısı düzeylerinin incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 174–184.
• Baştaş, A. (2024). Investigation of helicopter parental perception in 9–12 years old children in figure skating (Master’s thesis). Gazi University.
• Bozdoğan, Ö. N. (2022). Ebeveynleri boşanmış ve boşanmamış ergenlerde psikolojik dayanıklılık, benlik saygısı ve umutsuzluk düzeyi karşılaştırması (Yüksek lisans tezi). Yakın Doğu Üniversitesi.
• Bradley-Geist, J., & Olson-Buchanan, J. (2014). Helicopter parents: An examination of the correlates of over-parenting of college students. Education Training, 56(4), 314–328. https://doi.org/10.1108/ET-10-2012-0096
• Byrne, J. S., & O'brien, E. J. (2014). Interpersonal views of narcissism and authentic high self-esteem: It is not all about you. Psychological Reports: Relationships and Communications, 115(1), 243–260.
• Cline, F. W., & Fay, J. (1990). Parenting with love and logic: Teaching children responsibility. Colorado Springs, CO: Pinon.
• Çakal, A. G. (2023). Üniversite öğrencilerinin ebeveynlerinden algıladığı helikopter ebeveyn tutumunun kişiler arası duyarlılık düzeylerine etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Kırıkkale Üniversitesi.
• Erol, R. Y., & Orth, U. (2011). 14–30 yaş arası öz saygı gelişimi: Uzunlamasına bir çalışma. Kişilik ve Sosyal Psikoloji Dergisi, 101(3), 607.
• Eyüboğlu, D., & Eyüboğlu, M. (2022). Egzersizin çocukların psikososyal gelişimi üzerine etkileri. Türkiye Klinikleri Sports Medicine-Special Topics, 8(3), 8–14.
• Filiz, A., & Doğan, A. (2023). Beliren yetişkinlik döneminde helikopter ebeveynlik: Özbelirleme kuramı çerçevesinden bir inceleme. Nesne, 11(29), 419–436.
• Fingerman, K. L., Cheng, Y., Wesselmann, E. D., Zarit, S., Furstenberg, F., & Birditt, K. S. (2012). Helicopter parents and landing pad kids: Intense parental support of grown children. Journal of Marriage and Family, 74, 880–896. https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2012.00987.x
• Francis, A. P., Wieth, M. B., & Henrikson, G. (2024). Narcissism mediates the relationship between helicopter parenting and divergent creativity. Creativity Research Journal, 36(3), 234–245. https://doi.org/10.1080/10400419.2024.2371720
• Gacar, A., & Yanlıç, N. (2012). 13–17 yaş ergen hentbolcuların benlik saygısı düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 3(2), 45–50.
• Gökdemir, M. E., & Ekşi, H. (2023). Çocuklar için Rosenberg benlik saygısı ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. T. Erdoğmuş & Ş. Karabatak (Ed.), 11. Türkiye Lisansüstü Çalışmalar Kongresi Bildiriler Kitabı – I (ss. 267–280). İlem.
• Güler, A. (2020). Benlik saygısı ve yaşam memnuniyeti ilişkisi: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi öğrencileri örneği. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 37(2), 321–329. https://doi.org/10.32600/huefd.687279
• Hesse, C., Mikkelson, A. C., & Saracco, S. (2017). Parent–child affection and helicopter parenting: Exploring the concept of excessive affection. Western Journal of Communication, 82(4), 457–474.
• Hong, J.-C., Hwang, M.-Y., Kuo, Y.-C., & Hsu, W.-Y. (2015). Parental monitoring and helicopter parenting relevant to vocational students’ procrastination and self-regulated learning. Learning and Individual Differences, 42, 139–146. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2015.08.003
• Hussain, H. A. (2018). The relationship between helicopter parenting and social emotional learning (SEL) (Doktora tezi). The University of Houston-Clear Lake.
• Iqbal, A., & Kazmi, S. F. (2015). Tek çocuklu aile ergenleri ve kardeş sayısına sahip ergenlerin karşılaştırılması. Peşaver Psikoloji ve Davranış Bilimleri Dergisi (PJPBS), 1(2), 99–114.
• İlhan, A., & Gümüşdağ, H. (n.d.). Üniversite öğrencilerinin benlik saygılarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 2(2), 209–216.
• Kaplan, V. (2021). Lise öğrencilerinin benlik saygılarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Temel Eğitim, (12), 25-38.
• Karabulut, E. O. (2024). Bireysel ve takım sporcularının helikopter ebeveyn algılarının belirlenmesi ve karşılaştırılması. Uluslararası Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 6(1), 25–36.
• Karabulut, E. O. (2024). Sporcu ergenlerde algılanan helikopter ebeveynlik tutumlarının ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin incelenmesi. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 29(3), 134–143. https://doi.org/10.53434/gbesbd.1447297
• Karasar, N. (2011). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (23. basım). Nobel Akademik Yayıncılık.
• Kwon, K. A., Yoo, G., & Bingham, G. E. (2016). Helicopter parenting in emerging adulthood: Support or barrier for Korean college students’ psychological adjustment? Journal of Child and Family Studies, 25(1), 136–145.
• Kwon, K., & Yoo, G. A. (2017). Does culture matter? A qualitative inquiry of helicopter parenting in Korean American college students. Journal of Child and Family Studies, 26(7), 1979–1990. https://doi.org/10.1007/s10826-017-0694-8
• Lapsekili Uysal, S. (2020). Helikopter ebeveynlerin çocuklarının benlik algısı durumlarının kaygı düzeyleri üzerine etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(71), 613–625.
• LeMoyne, T., & Buchanan, T. (2011). Does “hovering” matter? Helicopter parenting and its effect on well-being. Sociological Spectrum, 31(4), 399–418. https://doi.org/10.1080/02732173.2011.574038
• Nabızade, T. (2023). Türkiye ve Azerbaycan lise öğrencilerinin psikolojik iyi oluşları ve sosyal kaygıları üzerinde helikopter anne-baba tutumlarının yordayıcı etkileri (Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi.
• Okur, B. (2020). Ebeveynleri boşanmış olan üniversite öğrencileri ile ebeveynleri boşanmamış olan üniversite öğrencilerinin benlik saygısı, öz güven ve narsisizm düzeylerinin incelenmesi (Yüksek Lisans tezi). Demiroğlu Bilim Üniversitesi.
• Özbek, T. (2022). Bireylerin algılanan helikopter ebeveyn tutumları ile psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
• Öztürk, M. A. (2025). 16–24 yaş arası gençlerdeki FoMo (gelişmeleri kaçırma korkusu) düzeyi ile benlik saygısı düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Çağ Üniversitesi.
• Padilla-Walker, L. M., & Nelson, L. J. (2012). Black hawk down?: Establishing helicopter parenting as a distinct construct from other forms of parental control during emerging adulthood. Journal of Adolescence, 35(5), 1177–1190.
• Reed, K., Duncan, J. M., Lucier-Greer, M., Fixelle, C., & Ferraro, A. J. (2016). Helicopter parenting and emerging adult self-efficacy: Implications for mental and physical health. Journal of Child and Family Studies, 25, 3136–3149. https://doi.org/10.1007/s10826-016-0466-x
• Rosenberg, M. (1989). Society and the adolescent self-image (Rev. ed.). Middletown, CT: Wesleyan University Press.
• Rutherford, M. B. (2011). Yetişkin gözetimi gereklidir: Ebeveynler ve çocuklar için özel özgürlük ve kamusal kısıtlamalar. Rutgers Üniversitesi Yayınları.
• Sarıkaya, A. (2015). 14–18 yaş arası ergenlerin benlik saygısı ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). İstanbul Bilim Üniversitesi.
• Serin, N., & Öztürk, S. (2007). Anne-babası boşanmış 9–13 yaşlarındaki çocuklar ile aynı yaş grubundaki anne-babası boşanmamış çocukların benlik saygısı ve kaygı düzeyleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 117-128.
• Shchebetenko, S., De-Marchis, G., & Lozhnikova, A. (2022). Is self-esteem increasing during emerging adulthood? A two-wave case from Russia. Personality and Individual Differences, 194, 111657.
• Shoup, R., Gonyea, R. M., & Kuh, G. D. (2009). Impact of helicopter parents. Paper presented at the Annual Meeting of the Association for Institutional Research, Atlanta, GA.
• Söner, O. (2019). Ergenlerde benlik tasarımı ve benlik saygısı düzeylerinin sosyal medya beğenilmeme korkuları üzerindeki etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Ufuk Üniversitesi.
• Srivastav, D., & Mathur, M. L. (2020). Helicopter parenting and adolescent development: from the perspective of mental health. In Parenting. IntechOpen.
• Stan, C. (2018). The Role of Self-Esteem in the Realistic Choice of Career. European Proceedings. https://doi.org/10.15405/epsbs.2018.06.56
• T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Değerlerin Edinilmesinde Ailenin Rolü, 2017. Aile Eğitim Programı. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2001). Tabachnick ve Fidell için SAS for Windows çalışma kitabı: Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı.
• Tekin, S. (2024). Helikopter ebeveynlik, kişiler arası problem çözme becerisi ve zihinselleştirmenin somatik belirtilerle ilişkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi.
• Tepebaş, B. (2022). Üniversite öğrencilerinde algılanan helikopter ebeveyn tutumları, kendini sabotaj, akademik öz-yeterlik ve akademik sahtekarlık eğilimi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi.
• Tepebaş, B., & Poyraz, C. (2024). Algılanan helikopter ebeveyn tutumları ve kendini sabotaj arasındaki ilişkinin incelenmesi: Üniversite öğrencileri üzerinde bir araştırma. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 1229–1250. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1349697
• Türker, A., Er, Y., Eroğlu, S. Y., Şentürk, A., Durmaz, M. (2018). Spor yapan bireylerin sosyal görünüş kaygısı ve benlik saygısının incelenmesi. Muş Alparslan Üniversitesi Uluslararası Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 8-15.
• Wang, L., Xian, Y., Dill, S. E., Fang, Z., Emmers, D., Zhang, S., & Rozelle, S. (2022). Ebeveynlik tarzı ve okul öncesi çağındaki çocukların bilişsel gelişimi: Kırsal Çin'den kanıtlar. Journal of Experimental Child Psychology, 223, 105490.
• Wang, Y. (2023). Educational identity and maternal helicopter parenting. Journal of Research on Adolescence, 33(4), 1234–1247. https://doi.org/10.1111/jora.12884
• Yılmaz, H. (2019). İyi ebeveyn, çocuğu için her zaman her şeyi yapan ebeveyn değildir: Algılanan helikopter ebeveyn tutum ölçeği (AHETÖ) geliştirme çalışması. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 3(1), 3–31.
• Yılmaz, H. (2020). Türkiye’de helikopter ebeveynlik eğilimi ve helikopter ebeveynlerin demografik özellikleri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 20(46), 133–160. https://doi.org/10.21560/spcd.v20i54504.540233
• Yılmaz, H. (2021). Özel yetenekli ergenlerin algıladıkları helikopter ebeveyn tutumunun psikolojik sağlamlık düzeylerine etkileri. Yüksek lisans tezi. Karatay Üniversitesi.