COMPARISON OF ATTITUDES TOWARDS PHYSICAL EDUCATION AND SPORTS LESSONS IN HIGH SCHOOL ACCORDING TO SPORTS-RELATED VARIABLES

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 3, 97 - 104, 30.12.2025

İbrahim Güven , Oktay Yiğit

Öz

The aim of this study is to compare high school students' attitudes towards Physical Education and Sports Class (PEC) according to sport-specific variables. The study sample consists of 454 students enrolled in four different high schools in Niğde province. The research model was determined as screening and causal comparison methods within quantitative research designs. Data were collected through a two-part survey. The first part consisted of personal information questions prepared by the researcher and nine questions on sport-specific variables. The second part included the "Attitude Scale Towards PEC." SPSS 25.0 was used in data analysis. Descriptive statistics were used to analyze the participants' personal information and scale scores. Comparative analyses were conducted using the Independent Sample T-Test due to the normal distribution of the data. The study found that, in addition to the availability of indoor sports facilities, there were significant differences in high school students' attitudes toward BESD based on sport-specific variables, including licensed athletes, availability of artificial turf, adequacy of sports equipment, and the organization of sports games and tournaments at school. Therefore, it is recommended that high school students be encouraged to become licensed athletes to foster positive attitudes toward BESD. Furthermore, it is recommended that high schools have important elements such as artificial turf, adequate sports equipment, and sports games and tournaments.

Anahtar Kelimeler

Physical Education , Sports , Attitude , Atitude Towards Physical Education and Sports Classes

Etik Beyan

This research was found ethically appropriate by the Niğde Ömer Halisdemir University Ethics Committee with the decision dated 03.12.2024 and numbered 2024/20-58.

Liselerde Beden Eğitimi ve Spor Dersine Yönelik Tutumların Sporla İlişkili Değişkenlere Göre Karşılaştırılması

Öz

Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersi (BESD)’ ne ilişkin tutumlarının spora özgü değişkenlere göre karşılaştırmaktır. Araştırmanın örneklemi Niğde ilinde bulunan 4 farklı lisede kayıtlı 454 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada modeli nicel araştırma desenleri içerisinde yer alan tarama ve nedensel karşılaştırma yöntemleri olarak belirlenmiştir. Araştırmada iki bölümünden oluşan bir anket ile veriler toplanmıştır. İlk bölüm araştırmacının hazırlamış olduğu kişisel bilgi soruları ve spora özgü değişkenlerin yer aldığı 9 sorudan oluşmuştur. İkinci bölümde "Beden Eğitimi ve Spor Dersine İlişkin Tutum Ölçeği" ne yer verilmiştir. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programından faydalanılmıştır. Araştırmaya katılanların kişisel bilgileri ile ölçek puanlarının analizinde tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Karşılaştırmalı analizler verilerin normal dağılması nedeniyle Independent Sample T Testi ile yapılmıştır. Araştırma sonucunda spora özgü değişkenlere göre lise öğrencilerinin BESD’ ne yönelik tutumlarında kapalı spor salonu olma durumu değişkeni dışında lisanslı sporcu olma durumu, halı saha olma durumu, spor malzemelerinin yeterlilik düzeyi, okullarda spor oyunlarının ve turnuvalarının düzenlenmesi gibi değişkenlerde anlamlı farklılaşmaların olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle lise öğrencilerinin BESD’ ne yönelik olumlu tutum oluşturmaları açısından lisanslı sporcu olmaya teşvik edilmeleri önerilmektedir. Bunun yanı sıra liselerin halı saha, yeterli düzeyde spor malzemesi, spor oyunları ve turnuvaları gibi önemli unsurlara sahip olması da önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Beden Eğitimi , Spor , Tutum , Beden Eğitimi ve Spor Derslerine İlişkin Tutum

Etik Beyan

Bu araştırma Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Etik Kurulu tarafından 03.12.2024 tarihli ve 2024/20-58 kararı ile etik yönden uygun bulunmuştur.

Kaynakça

• Alparslan, S. (2008). Ortaöğretim Öğrencilerinin Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Sergilediği Öğretim Davranışlarına İlişkin Algıları ve Öğrencilerin Bu Derse Karşı Geliştirdikleri Tutumları (Yüksek lisans tezi), Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
• Aras, L., & Asma, M. B. (2020). Farklı türdeki ortaöğretim kurumlarında okuyan öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 27-39. https://doi.org/10.31680/gaunjss.685547
• Aybek, A. (2007). Öğrencilerin beden eğitimi dersine ve ders dışı etkinliklere ilişkin tutumlarında beden eğitimi öğretmenlerinin rolü (Yüksek Lisans Tezi). Ondokuzmayıs Üniversitesi.
• Bailey, R. (2006). Physical education and sport in schools: A review of benefits and outcomes. Journal of School Health, 76(8), 397–401. https://doi.org/10.1111/j.1746-1561.2006.00132.x
• Bailey, R., Armour, K., Kirk, D., Jess, M., Pickup, I., Sandford, R., & the BERA Physical Education and Sport Pedagogy Special Interest Group. (2009). The educational benefits claimed for physical education and school sport: An academic review. Research Papers in Education, 24(1), 1–27. https://doi.org/10.1080/02671520701809817
• Baş, O. (2024). Toki Celalettin Ökten Kız Anadolu İmam Hatip Ortaöğretim lisesi’nde okuyan yabancı öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine ilişkin tutumlarının incelenmesi (Başakşehir Örneği -İstanbul) (Yüksek lisans tezi), İstanbul Topkapı Üniversitesi.
• Baumgatner TA, & Jackson AS, (1987). Measurementfor evaluation in physicai education and exercise science. Dubuque, İwm.C.Brown.
• Biddle, S. J. H., & Asare, M. (2011). Physical activity and mental health in children and adolescents: A review of reviews. British Journal of Sports Medicine, 45(11), 886–895. https://doi.org/10.1136/bjsports-2011-090185
• Cengiz, Ö, Ali Kılıç, M. & Soylu, Y. (2018). Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi dersine yönelik tutumlarının incelenmesi. Sosyal Bilimler Akademisi Dergisi, 1(2), 143-149.
• Chen, W., Chen, A., & Zhu, X. (2020). Are K-12 students motivated in physical education? A meta-analysis. Journal of Teaching in Physical Education, 39(3), 440–452. https://doi.org/10.1123/jtpe.2018-0322
• Eime, R. M., Young, J. A., Harvey, J. T., Charity, M. J., & Payne, W. R. (2013). A systematic review of the psychological and social benefits of participation in sport for children and adolescents: Informing development of a conceptual model of health through sport. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 10(1), 98. https://doi.org/10.1186/1479-5868-10-98
• Eraslan, M. & Hacıcaferoğlu, B. (2015). Türkiye’de beden eğitimi öğretmenlerinin beden eğitimi derslerinde ve meslek yaşamlarında karşılaştıkları sorunlar. Uluslararası Multidisipliner Akademik Araştırmalar Dergisi, 2(3), 1-11.
• Göksel, A. G. & Caz, Ç. (2016). Anadolu lisesi öğrencilerinin beden eğitimi dersine ilişkin tutumlarının incelenmesi. Marmara Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-9.
• Güllü, M. (2007). Ortaöğretim öğrencilerinin beden eğitimi dersine ilişkin tutumlarının araştırılması (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi.
• Güllü, M. & Güçlü, Ö. (2009). Ortaöğretim öğrencilerinin beden eğitimi dersine yönelik tutumları ile spor yapma durumları arasındaki ilişki. Spor Bilimleri Dergisi, 20(1), 25-34.
• Hagger, M. S. & Chatzisarantis, N. L. D. (2007). Intrinsic motivation and self-determination in exercise and sport. Human Kinetics.
• Hogg, M. A. & Vaughan, G. M. (2010). Essentials of social psychology. Pearson Education Limited.
• Howley, E. T., & Franks, B. D. (2007). Health fitness instructor's handbook (5th ed.). Human Kinetics.
• İnceoğlu, M. (2011). Tutumlar: Kuram ve uygulama. Nobel Akademik Yayıncılık.
• Kağıtçıbaşı, Ç. (2010). Benlik, aile ve insan gelişimi: Kültürel psikolojiye giriş (2. baskı). Koç Üniversitesi Yayınları.
• Kangalgil, M., Hünük, D., & Demirhan, G. (2006). İlköğretim, lise ve üniversite öğrencilerinin beden eğitimi ve spora ilişkin tutumlarının karşılaştırılması. Spor Bilimleri Dergisi, 17(2), 48-57.
• Kuru, E. (2000). Beden eğitimi ve sporda program geliştirme. 1. Akşam Sanat Okulu Matbaası.
• Özdemir, S. (2019). Öğrenci tutumlarının öğrenme sürecine etkisi. Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(2), 45-60.
• Pehlivan, Z. (1993). Ders dışı okul spor etkinliklerinin eğitim programları açısından araştırılması. Beden Eğitimi ve Spor 11 Ulusal Sempozyumu, MEB Yayımevi, 259-268.
• Roasoft. (2025). Örneklem boyutu hesaplayıcı. http://www.raosoft.com/samplesize.html.
• Sallis, J. F., McKenzie, T. L., Conway, T. L., Elder, J. P., Prochaska, J. J., Brown, M., & Alcaraz, J. E. (2003). Environmental interventions for eating and physical activity: A randomized controlled trial in middle schools. American Journal of Preventive Medicine, 24(3), 209-217. https://doi.org/10.1016/S0749-3797(02)00646-0
• Smith, M. B. (1968). Attitude change.ınternational encyclopedia of the social sciences. Crowell Collier and Mac Millan.
• Stratton, G., & Mullan, E. (2005). The effect of sport and physical activity on young people's attitude towards school. European Physical Education Review, 11(3), 245-262. https://doi.org/10.1177/1356336X05056634
• Subramaniam, P. R., & Silverman, S. (2007). Middle school students’ attitudes toward physical education. Teaching and Teacher Education, 23(5), 602–611. https://doi.org/10.1016/j.tate.2007.02.003
• Taşdemir, M. (2000). Eğitimde planlama ve değerlendirme. Ankara: Ocak Yayınları.
• Tezcan, M. (1994). Ülkemizde göç ve eğitim sorunları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 27(1), 62-191.
• Yavaş, M. & İlhan, A. (1996). Beden eğitimi ve sporda özel öğretim yöntemleri. Bursa: Melisa Yayıncılık.