Maarif modelde taktiksel oyun modelinin uygulanabilirliği: Bir eylem araştırması.

Öz

Bu araştırma; Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Beden Eğitimi ve Spor Dersi Öğretim Programının 2025-2026 yılında yenilenmesiyle, öğretim programında yer alan taktiksel oyun modelinin uygulanabilirliğini araştırmaktadır. Araştırmanın katılımcıları ortaokul 5 ve 6. sınıf düzeyinde öğrenim gören 241 öğrencidir. Bu öğrenciler imam hatip ortaokulu türü okulda eğitim görmektedirler. Araştırma 6 hafta boyunca, beden eğitimi ve spor dersinde, taktiksel oyun modelinin yer aldığı temalarda uygulanmıştır. Uygulamada yedi kiremit, topu birlikte taşı, yakartop, hentbola uyarlanmış oyunlardan on pas ve kalede kim var, duba vurmaca, hazine taşıma oyunlarıdır. Veri toplama araçları, öğrencilerin ders sonu yansımaları ve öğretmenin alan notlarıdır. Araştırma nitel desenlerden eylem araştırması ile desenlenmiştir. Katılımcı eylem araştırmasında Riel’in eylem araştırması döngüsü kullanılmıştır. Araştırma bulguları beş ayrı başlıkta incelenmiştir. Bunlar; derse katılım ile ilgili bulgular, taktiksel oyun modeline ilişkin bulgular, farklı okul türleri ve ders süresinin yeterliliği ile ilgili bulgurlar, taktiksel oyun modelinin maarif model genel amaçlarına ve beden eğitimi öğretim programına amaçlarına uygunluğu ile ilgili bulgulardır. Maarif modelde beden eğitimi ve spor öğretim programında yer alan taktiksel oyun modelinin derse katılımı artırdığı, taktiksel oyun modelinin uygulanabildiği, farklı okul türlerinde ders saati farklılıklarına göre düzenlemelere ihtiyaç olduğu, farklı imkanları olan okullara göre düzenleme imkânı tanınması gerektiği, modelin maarif model genel amaçları, beden eğitimi ve spor dersi öğretim programına uygun ilerlediği bulgularına rastlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Beden eğitimi ve spor
• eylem araştırması
• maarif model
• taktiksel oyun modeli

Feasibility of Applying Tactical Game Model in The Century of Turkiye Education Model’’: An Action Research

Öz

This study investigates the feasibility of the tactical game model included in the century of Turkiye education model physical education and sport curriculum, following its revision for the 2025–2026 academic year. The participants in the study were 241 pupils in Years 5 and 6 of secondary school. These pupils are enrolled in an Imam Hatip secondary school. The study was conducted over a period of six weeks during physical education and sport lessons, focusing on themes incorporating the tactical game model. The activities included seven-a-side, carrying the ball together, dodgeball, and handball-adapted games such as ‘ten passes’ and ‘who’s in the goal’, as well as ‘hitting the cone’ and ‘treasure transport’ games. Data collection tools comprised students’ post-lesson reflections and the teacher’s field notes. The study was designed as an action research project within the qualitative research framework. Riel’s action research cycle was employed in the participatory action research. The research findings were examined under five separate headings. These are: findings regarding participation in lessons, findings regarding the tactical game model, findings regarding different school types and the adequacy of lesson duration, and findings regarding the suitability of the tactical game model to the general objectives of the Maarif model and the objectives of the physical education curriculum. The findings indicate that the tactical game model included in the physical education and sport curriculum within the educational model increases class participation; that the tactical game model is feasible to implement; that adjustments are required in different school types according to variations in lesson duration; that schools with different resources should be afforded the opportunity for such adjustments; and that the model aligns with the general objectives of the educational model and the physical education and sport curriculum.

Anahtar Kelimeler

• Physical education and sports
• action research
• Türkiye century education model
• tactical game model

Kaynakça

1. Barba-Martín, R. A., Bores-García, D., Hortigüela-Alcalá, D., & González-Calvo, G. (2020). The Application of the Teaching Games for Understanding in Physical Education. Systematic Review of the Last Six Years. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(9), 3330. https://doi.org/10.3390/ijerph17093330
2. Casey, A. (2014). Models-based practice: Great white hope or white elephant? Physical Education and Sport Pedagogy, 19(1), 18–34. https://doi.org/10.1080/17408989.2012.726977
3. Casey, A., & MacPhail, A. (2018). Adopting a models-based approach to teaching physical education. Physical Education and Sport Pedagogy, 23(3), 294–310. https://doi.org/10.1080/17408989.2018.1429588
4. Bunker, D., & Thorpe, R. (1982). A Model for the Teaching of Games in Secondary Schools. Bulletin of Physical Education, 18, 5-8.
5. Griffin, L.L., Butler, J.I., (2005). Teaching Games for Understanding; Theory, Research and Practice. Human kinetics.
6. Güneş, B., Mirzeoğlu, A. D., Göveli, H., & Tulay, E. (2020). Taktik Oyun Yaklaşımıyla Yapılandırılmış Voleybol Eğitimi Sonrası Sporcuların Oyun Performanslarının Değerlendirilmesi. Spor Bilimleri Dergisi, 30(4), 177-189. https://doi.org/10.17644/sbd.545459
7. Harvey, S., & Jarrett, K. (2014). A review of the game-centred approaches to teaching and coaching literature since 2006. Physical Education and Sport Pedagogy, 19(3), 278–300. https://doi.org/10.1080/17408989.2012.754005
8. Hastie, P. A., & Casey, A. (2014). Fidelity in models-based practice research in sport pedagogy: A guide for future investigations. Journal of Teaching in Physical Education, 33(3), 422–431. https://doi.org/10.1123/jtpe.2013-0141

9. Hünük, D. (2023). Beden eğitimi ve spor öğretim stratejileri, modelleri ve yöntemleri. T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı. https://yayinlar.gsb.gov.tr/Public/Files/ogrenim-stratejileri-1207.pdf
10. İnce, L.,Saraç, L., Kılıç, K., ve Demirhan, G. (2010). Eylem araştırması nedir? G. Erturan İlker, D. Hünük (Ed.) Eylem araştırması: Beden eğitiminde araştıran öğretmen içinde. Ankara: Pegem Akademi, 4. Kirk, D. (2010). Physical education futures. Routledge.
11. Metzler, M. W. (2005). Instructional models for physical education (2nd ed.). Holcomb Hathaway.
12. Metzler, M. W. (2021). Instructional models for physical education (4th ed.). Routledge.
13. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Beden eğitimi ve spor dersi öğretim programı. https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/2018120201950145-BEDEN%20EGITIMI%20VE%20SPOR%20OGRETIM%20PROGRAM%202018.pdf
14. Millî Eğitim Bakanlığı. (2021). Uygulama öğrencilerinin Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim öğretim kurumlarında yapacakları öğretmenlik uygulamasına ilişkin yönerge. https://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/1961.pdf
15. Millî Eğitim Bakanlığı. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli beden eğitimi ve spor dersi ortaokul öğretim programı eğitici eğitimi. Hizmet içi eğitim semineri, Erzurum.
16. Millî Eğitim Bakanlığı. (2025). İmam Hatip Ortaokulları ders çizelgesi. https://dogm.meb.gov.tr/pdf/DersCizelgeleri/IHO_HDC_2025-103_KurulKarari_Uygulamali.pdf
17. Millî Eğitim Bakanlığı. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortak Metni https://tymm.meb.gov.tr/ortak-metin
18. Millî Eğitim Bakanlığı. (2026). Merkezi hizmet içi eğitimler. https://mebbis.meb.gov.tr
19. Mills, G. E. (2018). Action research: A guide for the teacher researcher (6th ed.).
20. Mirzeoğlu, D. (Ed.). (2018). Model temelli beden eğitimi. Ankara: Spor Yayınevi.
21. Mitchell, S. A., Oslin, J. L. & Griffin, L. L. (2013). Teaching Sport Concepts and Skills: A Tactical Games Approach. Human Kinethics.
22. Alagül, Ö. (2015). Taktiksel Oyun Modelinin Beden Eğitimi Derslerinde Öğrenci Performansına Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
23. Piaget, J. (1972). Psychology and Epistemology. Towards a Theory of Knowledge. Westminster: Penguin Books.
24. Light, R. (2013). Game Sense: Pedagogy for Performance, Participation and Enjoyment. Routledge.
25. Rink, J. E. (2010). Teaching physical education for learning (6th ed.). McGraw-Hill.
26. UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000379707
27. UNESCO, & Loughborough University. (2024). The Global State of Play: Report and Recommendations on Quality Physical Education. UNESCO. https://doi.org/10.54678/GSKR767
28. Yüksek Öğretim Kurumu. (2018). Beden eğitimi ve spor öğretmenliği lisans programı ders çizelgesi. https://egitim.yok.gov.tr/documentFiles/175940346095.Beden%20E%C4%9Fitimi%20%C3%96%C4%9Fretmenli%C4%9Fi%20Lisans%20Program%C4%B1.pdf