Derleme

Yaşam Döngüsü Analizi ve Döngüsel Ekonomi Yaklaşımları ile Sürdürülebilir Biyoatık Yönetimi

Cilt: 7 Sayı: 2 3 Ocak 2025
PDF İndir
TR EN

Yaşam Döngüsü Analizi ve Döngüsel Ekonomi Yaklaşımları ile Sürdürülebilir Biyoatık Yönetimi

Öz

Birleşmiş Milletler, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak için atık yönetiminin çevresel, sosyal ve ekonomik göstergeleri dikkate alan, yaşam döngüsü analizi (life cycle analysis; LCA) ve döngüsel ekonomi (circular economy; CE) yaklaşımlarına göre planlanmasını önermektedir. LCA, atık yönetim alternatiflerinin olası çevresel etkilerini karşılaştırmak için kullanılabilir. Kentsel biyoatıkların miktarı ve biyolojik bozunabilirliği nedeniyle yönetimi özel önem taşımaktadır. Bu nedenle, bir çok çalışmada farklı biyoatık yönetim süreçlerinin potansiyel çevresel etkilerini değerlendirmek ve sürdürülebilir biyoatık yönetimine karar vermek için LCA yöntemi kullanılmıştır. Bir atık yönetim sistemi, çevresel olduğu kadar ekonomik olarak da sürdürülebilir olmalıdır. Atık yönetim faaliyetlerinin ekonomik sürdürülebilirliği gelir/gider dengesinin sağlanmasını gerektirir. Biyoatık yönetim sistemlerinin en önemli gelir kaynağı, proses ürünlerinin pazarlanması ve çevresel teşviklerdir. CE yaklaşımı ise, ekonomik ve çevresel sürdürülebilirliği sağlayan madde döngüsünü esas alır. Bu çalışmada CE ve LCA kavramları değerlendirme kriterleri ile birlikte tanımlanmış ve daha önce yapılan çalışmalar ışında, biyoatık yönetiminde kullanılan dönüşüm süreçlerinin LCA ve CE yaklaşımlarına göre ekonomik ve çevresel sürdürülebilirliği ortaya konmuştur. Sonuç olarak, kentsel biyoatık yönetim planlamasında LCA ve CE yaklaşımlarının dikkate alınması doğal kaynakların korunmasına ve emisyonların azalmasına katkı sağlarken, aynı zamanda da madde döngüsünü doğaya dönüş ile kapatabilecek toprak iyileştirici değerli bir ürün veya karbon nötr bir proseste enerji elde edilebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Chen, D. M. C, Bodirsky, B. L., Krueger, T., Mishra, A. and Popp A., 2020, The World’s Growing Municipal Solid Waste: Trends and Impacts, Environ Chem Lett. Vol. 15, 074021.
  2. Zambrano-Monserrate, M. A, Ruano, M. A., Ormeno-Candelario, V., 2021, Determinants Of Municipal Solid Waste: A Global Analysis by Countries’ Income Level, Environ. Sci. Pollut. Res. Vol. 28, 62421, 30.
  3. Kaza, S., Yao, L., Bhada-Tata, P., Van Woerden, F., 2018. What a Waste 2.0. A Global Snapshot of Solid Waste Management to 2050, Urban Development. © Washington, DC: World Bank. web sayfası: https://openknowledge.worldbank.org/entities/publication/d3f9d45e-115f-559b-b14f-28552410e90a, erişim tarihi:27.06.2024
  4. European Commission, A Sustainable Bioeconomy for Europe: Strengthening the Connection Between Economy, Society and the Environment: Updated Bioeconomy Strategy, 2018, web sayfası: https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/edace3e3-e189-11e8-b690-01aa75ed71a1/, erişim tarihi: 27.06.2024
  5. European Commission, A European Green Deal, 2019, web sayfası: https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_en, erişim tarihi: 27.06. 2024
  6. European Commission, A New Circular Economy Action Plan, 2020, web sayfası: https://eur-lex.europa.eu/legalcontent/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:52020DC0098, erişim tarihi: 27.06.2024.
  7. European Parliament, Directive 2008/98/EC of the European Parliament and of the Council of 19 November 2008 on Waste and Repealing Certain Directives, Bruxelles, web sayfası: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32008L0098, erişim tarihi: 27.06.2024.
  8. United Nations, Sustainable Development Goals, 2015, web sayfası: https://www.undp.org/sustainable-development-goals, erişim tarihi: 27.06.2024.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Atık Yönetimi, Azaltma, Yeniden Kullanım ve Geri Dönüşüm

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

3 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

5 Haziran 2024

Kabul Tarihi

16 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Altın, S. (2025). Yaşam Döngüsü Analizi ve Döngüsel Ekonomi Yaklaşımları ile Sürdürülebilir Biyoatık Yönetimi. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 7(2), 55-68. https://izlik.org/JA28ED25YD
AMA
1.Altın S. Yaşam Döngüsü Analizi ve Döngüsel Ekonomi Yaklaşımları ile Sürdürülebilir Biyoatık Yönetimi. UCBAD. 2025;7(2):55-68. https://izlik.org/JA28ED25YD
Chicago
Altın, Süreyya. 2025. “Yaşam Döngüsü Analizi ve Döngüsel Ekonomi Yaklaşımları ile Sürdürülebilir Biyoatık Yönetimi”. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi 7 (2): 55-68. https://izlik.org/JA28ED25YD.
EndNote
Altın S (01 Ocak 2025) Yaşam Döngüsü Analizi ve Döngüsel Ekonomi Yaklaşımları ile Sürdürülebilir Biyoatık Yönetimi. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi 7 2 55–68.
IEEE
[1]S. Altın, “Yaşam Döngüsü Analizi ve Döngüsel Ekonomi Yaklaşımları ile Sürdürülebilir Biyoatık Yönetimi”, UCBAD, c. 7, sy 2, ss. 55–68, Oca. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28ED25YD
ISNAD
Altın, Süreyya. “Yaşam Döngüsü Analizi ve Döngüsel Ekonomi Yaklaşımları ile Sürdürülebilir Biyoatık Yönetimi”. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi 7/2 (01 Ocak 2025): 55-68. https://izlik.org/JA28ED25YD.
JAMA
1.Altın S. Yaşam Döngüsü Analizi ve Döngüsel Ekonomi Yaklaşımları ile Sürdürülebilir Biyoatık Yönetimi. UCBAD. 2025;7:55–68.
MLA
Altın, Süreyya. “Yaşam Döngüsü Analizi ve Döngüsel Ekonomi Yaklaşımları ile Sürdürülebilir Biyoatık Yönetimi”. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, c. 7, sy 2, Ocak 2025, ss. 55-68, https://izlik.org/JA28ED25YD.
Vancouver
1.Süreyya Altın. Yaşam Döngüsü Analizi ve Döngüsel Ekonomi Yaklaşımları ile Sürdürülebilir Biyoatık Yönetimi. UCBAD [Internet]. 01 Ocak 2025;7(2):55-68. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28ED25YD
 ❤ UCBAD