TR
EN
PEHDs ile Temiz Enerji Üretimi ve Çevresel Sürdürülebilirlik için Önemi
Öz
Elektrik, günümüz toplumunda temel enerji sağlayıcıdır ve sürdürülebilir gelecekte hayati rol oynamaktadır. Güneş veya rüzgâr enerjisi gibi temiz ve yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektrik, daha az sera gazı emisyonu (GHG) kaynağıdır. Gelecekte artan talebi karşılama ve emisyonları azaltmada çevredeki farklı kaynaklardan elektrik üreten enerji hasadı teknolojileri ile güneş ve rüzgâr enerjisi gibi doğal kaynakları kullanan yenilenebilir enerji sistemlerinin entegre edildiği bütüncül enerji politikaları önemli rol oynayacaktır. Piezoelektrik enerji hasadının, özellikle güneş, rüzgâr vb doğal yenilenebilir enerji kaynaklarından yararlanılamayan metro, alışveriş merkezleri (AVM) vb. iç ortamlarda kullanımı modern yapı vizyonunda dönüm noktası olarak kabul edilmektedir. Piezoelektrik enerji hasadı sistemlerinin kurulduğu basamak ise özellikle yüksek doluluk ve yoğunluğa sahip alanlarda iç ortam enerji üretimi için en umut vericisidir.
Bu çalışma da piezoelektrik teknolojisinin temel kavramları sunuldu, enerji tüketimi ve emisyon salınımına önemli katkı sağlayan başta metro vb iç ortamlardaki yürüyen merdivenlerde olmak üzere birçok sektöre entegre edilebilir hareketli PEHDs basamak tasarlandı, güç üretim kapasitesi, yatırım maliyeti, ekonomik verimliliği incelendi. Sonuçlar klasik sistem ile piezo sistemin mekanik kurulum maliyetlerinin benzer olduğunu gösterdi. Hesaplamalar, 20 basamaklı yürüyen merdivenin %75 dolulukta enerji gereksiniminin ilave enerjiye gereksinim olmadan PEHDs basamak ile karşılanabildiğini gösterdi. Ayrıca klasik sisteme göre (yılda 18250 kWh enerji tüketimi), piezo sistemin (disklerin kullanım ömrü süresince, sıfır işletme maliyeti) hem temiz/sürdürülebilir hem de ekonomik enerjji kaynağı olarak kullanılabileceğini gösterdi.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Sharafi, A., Chen, C., Sun, J.-Q.Fortier, M.-O., 2024. Carbon footprint of piezoelectrics from multi-layer PZT stacks to piezoelectric energy harvesting systems in roads. Science, 27(10): p. 110786.
- Zhang, H., Jiang, S., Duan, G., Li, J., Liu, K., Zhou, C.Hou, H., 2014. Heat-resistant polybenzoxazole nanofibers made by electrospinning. European polymer journal, 50: p. 61-68.
- Andriopoulou, S.A., 2012. review on energy harvesting from roads.
- https://iea.blob.core.windows.net/assets/5b169aa1-bc88-4c96-b828aaa50406ba80/GlobalEnergyReview2025.pdf, erişim tarihi:31.10.2025
- https://iea.blob.core.windows.net/assets/beceb956-0dcf-4d73-89fe-1310e3046d68/NetZeroby2050-ARoadmapfortheGlobalEnergySector_CORR. pdf erişim tarihi:31.10.2025
- Outlook IE. International Energy Outlook 2023 with projections to 2050. 2023, Available from: https://www.eia.gov/outlooks/ieo/pdf/IEO2023_Release_Presentation.pdf.
- https://dosya.kmu.edu.tr/sbe/userfiles/file/tezler/iktisat/sibelkeskink%C4%B1l%C4%B1c.pdf, erişim tarihi:31.10.2025.
- Ellabban, O., Abu-Rub, H.Blaabjerg, F., 2014. Renewable energy resources: Current status, future prospects and their enabling technology. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 39: p. 748-764.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Doğal Kaynak Yönetimi
Bölüm
İnceleme Makalesi
Yayımlanma Tarihi
24 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
19 Şubat 2025
Kabul Tarihi
30 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2
APA
Kara, G., & Usta, T. (2025). PEHDs ile Temiz Enerji Üretimi ve Çevresel Sürdürülebilirlik için Önemi. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 8(2), 85-97. https://izlik.org/JA72JF78AB
AMA
1.Kara G, Usta T. PEHDs ile Temiz Enerji Üretimi ve Çevresel Sürdürülebilirlik için Önemi. UCBAD. 2025;8(2):85-97. https://izlik.org/JA72JF78AB
Chicago
Kara, Gülnihal, ve Tuğba Usta. 2025. “PEHDs ile Temiz Enerji Üretimi ve Çevresel Sürdürülebilirlik için Önemi”. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi 8 (2): 85-97. https://izlik.org/JA72JF78AB.
EndNote
Kara G, Usta T (01 Aralık 2025) PEHDs ile Temiz Enerji Üretimi ve Çevresel Sürdürülebilirlik için Önemi. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi 8 2 85–97.
IEEE
[1]G. Kara ve T. Usta, “PEHDs ile Temiz Enerji Üretimi ve Çevresel Sürdürülebilirlik için Önemi”, UCBAD, c. 8, sy 2, ss. 85–97, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72JF78AB
ISNAD
Kara, Gülnihal - Usta, Tuğba. “PEHDs ile Temiz Enerji Üretimi ve Çevresel Sürdürülebilirlik için Önemi”. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi 8/2 (01 Aralık 2025): 85-97. https://izlik.org/JA72JF78AB.
JAMA
1.Kara G, Usta T. PEHDs ile Temiz Enerji Üretimi ve Çevresel Sürdürülebilirlik için Önemi. UCBAD. 2025;8:85–97.
MLA
Kara, Gülnihal, ve Tuğba Usta. “PEHDs ile Temiz Enerji Üretimi ve Çevresel Sürdürülebilirlik için Önemi”. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, c. 8, sy 2, Aralık 2025, ss. 85-97, https://izlik.org/JA72JF78AB.
Vancouver
1.Gülnihal Kara, Tuğba Usta. PEHDs ile Temiz Enerji Üretimi ve Çevresel Sürdürülebilirlik için Önemi. UCBAD [Internet]. 01 Aralık 2025;8(2):85-97. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72JF78AB