Çevre Adaleti Perspektifinden Zonguldak’taki Madencilik Faaliyetleri ve Kamu Yönetimi
Öz
Bu çalışma, Zonguldak’taki madencilik faaliyetlerini çevre adaleti perspektifinden çok boyutlu bir biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, çevre adaleti kavramı kuramsal çerçevede ele alınarak temel ilkeleri ortaya konulmuştur. Araştırma, nitel araştırma deseni kapsamında kurgulanmış; literatür taraması, belge analizi ve vaka çalışması yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Bu çerçevede, ilgili mevzuat, resmi raporlar, politika belgeleri ve akademik çalışmalar sistematik olarak analiz edilmiş; elde edilen veriler betimsel analiz tekniği aracılığıyla değerlendirilmiştir.
Elde edilen bulgular, Zonguldak’taki madencilik faaliyetlerinin çevresel ve toplumsal eşitsizlikleri derinleştiren bir yapı sergilediğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, madenciliğin yol açtığı çevresel tahribat ve sosyo-ekonomik etkiler, çevre adaleti ihlalleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Zonguldak’ta madenciliğin tarihsel gelişimi ve güncel durumu analiz edilerek, ekonomik kazanımlar ile çevresel maliyetler arasındaki yapısal dengesizlik açığa çıkarılmış; söz konusu dengesizliğin sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle çeliştiği tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca, Türkiye’deki kamu yönetimi yapısı ve çevre politikaları çevre adaleti perspektifi doğrultusunda eleştirel bir yaklaşımla incelenmiştir. Bulgular, mevcut mevzuatın uygulamadaki etkinliğinin sınırlı olduğunu, denetim mekanizmalarının yetersiz kaldığını ve kamu yönetiminin çevre adaletini tesis etme kapasitesinin zayıf olduğunu göstermektedir. Bu çerçevede, çevre adaletinin sağlanabilmesi için daha kapsayıcı ve etkin yönetişim mekanizmalarının oluşturulması, hukuki düzenlemelerin güçlendirilmesi, yeşil teknolojilerin yaygınlaştırılması ve alternatif ekonomik modellerin geliştirilmesi gerekliliği ortaya konulmuştur.
Sonuç olarak, Zonguldak’taki madencilik faaliyetlerinin çevre adaleti ilkeleri doğrultusunda yeniden yapılandırılması, yalnızca ekosistemlerin korunması açısından değil, aynı zamanda toplumsal eşitsizliklerin azaltılması ve yerel halkın haklarının güvence altına alınması bakımından da kritik bir önem arz etmektedir.Anahtar Kelimeler: Zonguldak, Madencilik, Çevre Adaleti, Sürdürülebilir Kalkınma
Anahtar Kelimeler
Zonguldak, Madencilik, Çevre Adaleti, Sürdürülebilir Kalkınma
Teşekkür
Kaynakça
- Bullard, R. D. (1990). Dumping in Dixie: Race, class, and environmental quality. Boulder, CO: Westview Press.
- Agyeman, J. (2005). Sustainable communities and the challenge of environmental justice. New York, NY: New York University Press.
- Pulido, L. (1996). Environmentalism and economic justice: Two Chicano struggles in the Southwest. Tucson, AZ: University of Arizona Press.
- Sze, J., & London, J. (2008). Environmental justice at the crossroads. Sociology Compass, 2(4), 1331–1354. https://doi.org/10.1111/j.1751-9020.2008.00107.x
- Bebbington, A. (2007). Mining and social movements: Struggles over livelihood and rural territorial development in the Andes. World Development, 35(3), 377–395. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2006.06.004
- Gibson, R. B. (2006). Sustainability assessment: Applications and opportunities. Environmental Impact Assessment Review, 26(8), 688–695. https://doi.org/10.1016/j.eiar.2006.06.001
- Öztürk, Y. (2004). Zonguldak ve madenciliğin toplumsal etkileri. Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 51–63.
- Kılıç, H. (2015). Zonguldak’ta madenciliğin ekonomik ve sosyal boyutları. Zonguldak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 213–228.
- Erdoğdu, A. (2002). Zonguldak kömür havzası ve tarihsel süreci. Türkiye Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 77–89.
- Güven, G. (1999). Cumhuriyet döneminde madenciliğin gelişimi: Zonguldak örneği. İktisat Dergisi, 22(3), 112–120.