Biyo-devulkanizasyon: Atık Lastik Yönetiminde Çevre Dostu Bir Yaklaşım
Öz
Hızlı sanayileşme
ve özellikle otomotiv sektöründeki büyümeye paralel olarak artan atık kauçuk
miktarları 21. yüzyılda atık yönetiminde karşılaşılan en önemli zorluklardan
birini oluşturmaktadır. Atık kauçukların sahip oldukları bağ yapısı nedeniyle
doğada kendiliğinden yok olma süreleri çok uzundur. Ayrıca hiçbir ön işleme
tabi tutulmadan hammadde olarak yeniden kullanılabilmesi / geri kazanımı da
mümkün değildir. Bu nedenle son yıllarda kauçuk atıklarının yeniden
kullanımı/geri dönüşümü ile alakalı çalışmalar hız kazanmıştır. Tüm dünyada
üretilen toplam kauçuğun yaklaşık olarak %70’inin lastik sektöründe kullanılıyor
olması, yapılan çalışmaların atık lastikler üzerine yoğunlaşmasına yol
açmıştır. Atık lastiklerin yeniden kullanımı/geri dönüşümü konusunda birçok
yeni yöntem geliştirilmiştir. Geliştirilen bu yöntemler arasında
biyo-devulkanizasyon düşük enerji gereksinimi, kauçuk ana zincirine zarar
vermeden seçici olarak S bağlarının koparılması ve çevreye duyarlı bir uygulama
olması ile göze çarpmaktadır. Bu çalışmada, atık
lastiklerin yönetiminde uygulanan yöntemler, özellikle de devulkanizasyon
yöntemi anlatılmış ve biyo-devulkanizasyon konusuna odaklanılarak bu alanda yapılan
çalışmalar incelenmiştir. Biyo-devulkanizasyonda dikkat edilmesi gereken
faktörler ve ortam koşulları sunulmuş, atık lastiklerin geri kazanımı için
biyo-devulkanizasyon yönteminin potansiyeli değerlendirilmiştir. Biyo-devulkanizasyon
konusunda literatürde çok fazla çalışma olmamakla birlikte mevcut
çalışmaların sonuçları gelecek için umut verici görünmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Ahmed, R., van de Klundert, A., & Lardinois, I. (1996). Rubber Waste Options for Small-scale Resource Recovery Urban Solid Waste Series 3. Netherlands: WASTE.
- [2] Holst, O., Stenberg, B., & Christiansson, M. (1998). Biotechnological possibilities for waste tyre-rubber treatment. Biodegradation, 9(3-4), 301-310.
- [3] Simpson, R. B. (Ed.). (2002). Rubber basics. iSmithers Rapra Publishing.
- [4] Morawetz, H. (2000). History of rubber research. Rubber chemistry and technology, 73(3), 405-426.
- [5] Imbernon, L., & Norvez, S. (2016). From landfilling to vitrimer chemistry in rubber life cycle. European Polymer Journal, 82, 347-376.
- [6] Akiba, M., & Hashim, A. S. (1997). Vulcanization and crosslinking in elastomers. Progress in polymer science, 22(3), 475-521.
- [7] Malaysian Rubber Board. (n.d.). Consumption of natural and synthetic rubber worldwide from 1990 to 2018 (in 1,000 metric tons). In Statista - The Statistics Portal, web sayfası: https://www.statista.com/statistics/275399/world-consumption-of-natural-and-synthetic-caoutchouc/, erişim tarihi: 28.08.2018.
- [8] Karaağaç, B., Kalkan, M. E., & Deniz, V. (2017). End of life tyre management: Turkey case. Journal of Material Cycles and Waste Management, 19(1), 577-584.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Bilimleri
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
2 Ocak 2019
Gönderilme Tarihi
2 Ocak 2019
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 1