Araştırma Makalesi

Güneyli Salınımın Yeşilırmak Havzası Üzerindeki Etkileri

Cilt: 2 Sayı: 3 1 Temmuz 2019
Göknur Elif Yarbaşı , Ali İhsan Martı
PDF İndir
EN TR

Güneyli Salınımın Yeşilırmak Havzası Üzerindeki Etkileri

Öz

Son yıllarda yapılan çalışmalar, iklim değişiklilerinin hidrolojik döngünün bileşenleri üzerinde önemli etkilere sebep olduğunu göstermektedir. Çok geniş alanlarda sürekli olmayan atmosfer hareketinin bir sonucu olan geniş ölçekli salınımlar (basınç dalgalanmaları) dönemsel karaktere sahip iklim anomalileridir. Bu anlamda Güneyli Salınımın değişkenliğini kontrol eden mekanizmaları anlamak iklim değişimini kontrol eden sistemleri de anlamamıza yardımcı olacaktır. Bu sebepten dolayı, çalışmada, Karadeniz Bölgesindeki Yeşilırmak Havzasında yer alan 17085, 17086, 17087, 17030 No’lu meteoroloji istasyonlarına ait yağış verilerinin homojenlik ve trend analizleri ile Oceanic nino index tablosunun ekstrem evreleri ile karşılaştırılmalar yapılarak Güneyli Salınımın bölge üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Yağış verilerinin istatistiksel olarak araştırılmasında homojenlik analizlerinden Buishand, Pettitt ve Run testleri, parametrik olmayan trend analizlerinden Mann-Kendall, Modifiye Mann-Kendall, Spearman Rho ve Sen’in T testleri kullanılarak, eğim yönleri Sen’in Trend Eğim Metodu kullanılarak ve istatistiksel olarak anlam ifade eden değişimlerin başlangıç yılları Mann-Kendall Sıra Korelasyon testi kullanılarak belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda Pettitt testinden elde edilen kırılma yılları ile Güneyli Salınım’ın index değerlerinin etkili olduğu yıllar paralellik göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Karadeniz Bölgesi,Güneyli Salınım,Homojenlik,Trend,Yağış

Kaynakça

  1. [1] Cengiz, T., 2005, Türkiye göl seviyelerinin hidroklimatolojik analizi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi
  2. [2] Kılıç, N., 2016, Konya ili uzun yıllar yağış-sıcaklık kayıtlarının analizi, Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarımsal Yapılar ve Sulama Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi
  3. [3] Yu, Y.S., Zou, S., Whittemore, D., 1993, Non-Parametric trend analysis of water quality data of rivers in Kansas, Journal of Hydrology 150: 61-80
  4. [4] Pettitt A. N. (1979), A Non-Parametric approach to the change-point detection, applied Statistics, Cilt 28, s.126-135
  5. [5] Çoban, E., 2013, İklim değişikliğinin Türkiye genelindeki yağış eğilimlerine etkisinin araştırılması, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi
  6. [6] Kadıoğlu, M., Tulunay. Y., Borhan, Y., 1999, Variability of Turkish precipitation compared to E1 Nino Events, Geophysical Research Letters, Cilt:26, No:11, sh. 1597-1600
  7. [7] Van Belle ve Huges, 1984., Nonparametric tests for trend in water quality. Water Resources Research., 20, 127-136
  8. [8] İçağa, Y., Harmancıoğlu, N., 1995, Yeşilırmak Havzası’nda su kalitesi eğilimlerinin belirlenmesi, Türkiye İnşaat Mühendisliği XIII. Teknik Kongresi, Ankara-Türkiye, 482-497
  9. [9] Toros, H., 1993, Klimatolojik Serilerden Türkiye İkliminde Trend Analizi, İstanbul Teknik Üniversitesi , Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi
  10. [10] Kiladis, G.N. ve Diaz, H.F., 1989. Global climatic anomalies associated with extremes in the Southern Oscillation Journal of Climate 2: 1069-1090.

Kaynak Göster

APA
Yarbaşı, G. E., & Martı, A. İ. (2019). Güneyli Salınımın Yeşilırmak Havzası Üzerindeki Etkileri. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 2(3), 112-121. https://izlik.org/JA34EA87HT
AMA
1.Yarbaşı GE, Martı Aİ. Güneyli Salınımın Yeşilırmak Havzası Üzerindeki Etkileri. UCBAD. 2019;2(3):112-121. https://izlik.org/JA34EA87HT
Chicago
Yarbaşı, Göknur Elif, ve Ali İhsan Martı. 2019. “Güneyli Salınımın Yeşilırmak Havzası Üzerindeki Etkileri”. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi 2 (3): 112-21. https://izlik.org/JA34EA87HT.
EndNote
Yarbaşı GE, Martı Aİ (01 Temmuz 2019) Güneyli Salınımın Yeşilırmak Havzası Üzerindeki Etkileri. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi 2 3 112–121.
IEEE
[1]G. E. Yarbaşı ve A. İ. Martı, “Güneyli Salınımın Yeşilırmak Havzası Üzerindeki Etkileri”, UCBAD, c. 2, sy 3, ss. 112–121, Tem. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34EA87HT
ISNAD
Yarbaşı, Göknur Elif - Martı, Ali İhsan. “Güneyli Salınımın Yeşilırmak Havzası Üzerindeki Etkileri”. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi 2/3 (01 Temmuz 2019): 112-121. https://izlik.org/JA34EA87HT.
JAMA
1.Yarbaşı GE, Martı Aİ. Güneyli Salınımın Yeşilırmak Havzası Üzerindeki Etkileri. UCBAD. 2019;2:112–121.
MLA
Yarbaşı, Göknur Elif, ve Ali İhsan Martı. “Güneyli Salınımın Yeşilırmak Havzası Üzerindeki Etkileri”. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, c. 2, sy 3, Temmuz 2019, ss. 112-21, https://izlik.org/JA34EA87HT.
Vancouver
1.Göknur Elif Yarbaşı, Ali İhsan Martı. Güneyli Salınımın Yeşilırmak Havzası Üzerindeki Etkileri. UCBAD [Internet]. 01 Temmuz 2019;2(3):112-21. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34EA87HT