Güneyli Salınımın İç Anadolu Bölgesi Yıllık Yağış Eğilimlerine Etkisi

The changes occurring in the world’s climate year by year are seen randomly; however, it has been proved that one of the many reasons of these changes was ocean-atmosphere interaction repeating in every few years in the Tropical Pacific during the studies carried on the historical data. Even though these severe ocean-atmosphere events take place in the Tropical Pacific, their influences can be seen many kilometers away from the Pacific. In this study, the influences of Southern Oscillation which is an ocean-atmosphere event have been searched on the annual total precipitation trends of Central Anatolia Region. The stations in the Central Anatolia Region used in this study have at least 30 years data length; the stations are Eskişehir (17126), Ankara (17130), Aksaray (17193), Çankırı (17080), Kayseri (17196), Kırıkkale (17135), Kırşehir (17160), Konya (17244), Karaman (17246), Niğde (17250), Akşehir (17239), Nevşehir (17193), Sivas (17090) and Yozgat (17140). Out of homogeneity methods, Pettitt, Buishand and Run have been used in the analyses. Mann-Kendall, Spearman Rho and Mann–Kendall Rank Statistic trend methods were used to determine the trends of the precipitation data of the aforementioned stations. To detect the relation between the trend values and the extreme phases of Southern Oscillation, trend analysis method was applied again by reducing following year. When the outcomes of the study obtained for %95 confidence interval are examined, the data were observed as homogeneous. Furthermore, the precipitation tendencies in the northern and eastern parts of the region increased and the precipitation tendencies in the western and southern parts decreased. As a result of the study, when the years of El Nino and La Nina are excluded from the historical data, it is determined that La nina event is more effective on the stations. In addition,the events of El nino and La nina have been seen to affect our country after one year.

Dünya ikliminde yıldan yıla meydana gelen değişiklikler ilk bakışta rasgele görülmektedir. Fakat tarihi veriler üzerinde dikkatle yapılan incelemelerde değişikliklerin en önemli sebeplerinden birinin her birkaç yılda bir tropikal Pasifik’te tekrarlanan okyanus-atmosfer etkileşimi (Güneyli Salınım, ENSO) olduğu ortaya konulmuştur. Bu şiddetli okyanus ve atmosfer olayları, her ne kadar Pasifik’te meydana geliyorlarsa da etkileri on binlerce kilometre ötede hissedilmektedir. Bu çalışmada, bir okyanus-atmosfer olayı olan Güneyli Salınımın İç Anadolu Bölgesi’nin yıllık toplam yağış trendleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, İç Anadolu bölgesinde yer alan ve en az 30 yıllık veri uzunluğa sahip olan istasyonlar kullanılmıştır. Bunlar; 17126 (Eskişehir), 17130 (Ankara), 17193 (Aksaray), 17080 (Çankırı), 17196 (Kayseri), 17135 (Kırıkkale), 17160 (Kırşehir), 17244 (Konya), 17246 (Karaman), 17250 (Niğde), 17239 (Akşehir), 17193 (Nevşehir), 17090 (Sivas) ve 17140 (Yozgat) numaralı istasyonlardır. Analizlerde; homojenlik yöntemlerinden, Pettitt, Buishand ve Run kullanılmıştır. Trendleri (eğilimleri) belirlemek için de Mann-Kendall, Spearman Rho ve Mann-Kendall Mertebe Korelasyon trend yöntemleri kullanılmıştır. Trend değerlerinin El Nino ve La Nina yılları ile ilişkisini tespit etmek için birer yıl sonraki veriler eksiltilerek trend analizleri tekrardan uygulanmıştır. Güven aralığının %95’lik kısmında gerçekleştirilen çalışmada sonuçlar incelendiğinde verilerin homojen olduğu, bölgenin kuzeyinde ve doğusunda yağış eğilimleri artarken batısında ve güneyinde yağış eğilimlerinin azaldığı tespit edilmiştir. Buna ilaveten bölgenin güneyli salınımdan etkilenip etkilenmediği trend analizleri ve kırılma yılları gösteren homojenlik analizlerine göre belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda Tarihi verilerden El Nino, La Nina yılları çıkarıldığında La Nina olayının istasyonlar üzerinde daha etkin olduğu saptanmıştır. Bunlara ilaveten El Nino ve La Nina olaylarının 1 yıl sonra ülkemizi etkilediği görülmüştür.