TRENDS IN ACADEMİC RESEARCH ON CHILDREN’S LITERATURE IN TURKIYE (2020-2025)

Öz

All content presented to children should be carefully evaluated. Accordingly, children’s literature has maintained its importance as a multidisciplinary field and attracted increasing academic interest, necessitating the identification of research trends. Therefore, this study examines trends in academic research on children’s literature in Turkey between 2020 and 2025. Using document analysis, a qualitative method, 984 works—39 doctoral dissertations, 440 master’s theses, 432 articles, and 73 conference papers—were analyzed through content analysis. Findings show that master’s theses were most frequently conducted at Siirt University, while doctoral studies were distributed across 23 universities, with the highest number at Ankara University. Although most theses were prepared in the Department of Turkish Language Education, studies were also conducted in fields such as classroom education, early childhood education, translation studies, architecture, religious education, graphic design, and psychology. Qualitative methods predominated, while quantitative and mixed methods were more common in articles. Although quantitative approaches were mainly used in studies on attitudes, perceptions, and awareness, their overall use remained limited. Expanding the use of quantitative and mixed methods would diversify research in children’s literature. The findings indicate that research in the field of children’s literature has focused on specific topics and methods, while some areas require further investigation.

Anahtar Kelimeler

• Academic studies
• children's literatüre
• research trends

Etik Beyan

It is declared that scientific and ethical principles have been followed while carrying out and writing this study and that all the sources used have been properly cited.

TÜRKİYE’DE ÇOCUK EDEBİYATINA YÖNELİK HAZIRLANAN AKADEMİK ÇALIŞMALARIN EĞİLİMLERİ (2020-2025 YILLARI)

Öz

Çocuklara sunulan her içeriğin ve materyalin özenle değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu durumun da etkisiyle çocuk edebiyatı çalışmaları, uzun yıllardır önemini korumuş ve farklı disiplinlerin araştırma konusu olmuştur. Alana yönelik artan akademik ilgi, çok sayıda çalışmanın yapılmasına ortam hazırlamış; sözü edilen çalışmalardaki eğilimlerin tespit edilmesini gerekli kılmıştır. Dolayısıyla bu araştırma, 2020-2025 yıllarında Türkiye’de çocuk edebiyatı alanında yapılan akademik çalışmaların eğilimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmış; 39 doktora tezi, 440 yüksek lisans tezi, 432 makale ve 73 bildiri olmak üzere toplam 984 çalışma içerik analizine tabi tutulmuştur. Bulgulara göre yüksek lisans tezlerinin en sık Siirt Üniversitesinde hazırlandığı belirlenmiştir. Doktora tezlerinin ise 23 farklı üniversitede gerçekleştirildiği ve en fazla doktora tezinin Ankara Üniversitesinde yayımlandığı tespit edilmiştir. Tezlerin çoğunlukla Türkçe eğitimi ana bilim dalında hazırlandığı, bununla birlikte sınıf eğitimi, okul öncesi eğitimi, çeviribilim, mimarlık, din eğitimi, grafik ve psikoloji gibi farklı alanlarda da çalışmalar yapıldığı görülmüştür. Bu araştırmaların büyük bölümü nitel yöntemle yürütülmüş; nicel ve karma yöntemli çalışmalar ise daha çok makale türünde yer almıştır. Tutum-algı-farkındalık konulu çalışmalarda nicel yöntem ağırlık kazanmış, ancak bu yöntemin kullanıldığı çalışmalar oldukça sınırlı kalmıştır. Elde edilen bulgular, çocuk edebiyatı alanındaki çalışmaların belirli konu ve yöntemlerde yoğunlaştığını, bazı alanlarda ise daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Akademik çalışmalar
• çocuk edebiyatı
• eğilimler

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Kaynakça

1. Balta, E. E. (2019). Çocuk edebiyatı üzerine yapılmış lisansüstü çalışmaların içerik analizi (2011-2018 yılları). Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 10(17), 463-489. https://doi.org/10.26466/opus.510809
2. Chen, X.-X. & Chen, W.-H. (2025). Core themes and emerging trends in international children’s literature research: A bibliometric analysis. Children's Literature in Education. Erken görünüm. https://doi.org/10.1007/s10583-025-09613-2
3. Dilidüzgün, S. (2003). İletişim odaklı Türkçe derslerinde Türkçe kitapları. Morpa Kültür.
4. Ekiz, D. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri yaklaşım, yöntem ve teknikler. Anı.
5. İçgen, İ. B. (2024). Türkiye’de çocuk edebiyatı üzerine yapılan lisansüstü çalışmalar üzerine betimsel bir analiz (2018-2023). [Yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
6. İncik, H. İ. (2023). Çocuk edebiyatı alanında hazırlanan tezlerin bibliyometrik analizi. [Yüksek lisans tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
7. Kaminski, W. (2009). Çocuk ve gençlik edebiyatına giriş. (Çev. Yılmaz Baş). Millî Eğitim Bakanlığı.
8. Küreci, S., & Küreci, C. (2024). Web of science veri tabanında yayımlanan çocuk edebiyatı çalışmalarının bibliyometrik analizi. Trakya Eğitim Dergisi, 14(2), 226-240. https://doi.org/10.24315/tred.1340452

9. Miles, M. B., & Huberman, A., M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
10. Nodelman, P. (2008). The hidden a adult. The John Hopkins University.
11. Oğuzkan, A. F. (2010). Çocuk edebiyatı. Anı.
12. Sever, S. (2015). Çocuk ve edebiyat. Tudem.
13. Sığrı, Ü. (2021). Nitel araştırma yöntemleri (2. baskı). Beta.
14. Şahin, Ç., & Toprak, E. (2021). İlkokul düzeyinde çocuk edebiyatına ilişkin yapılan lisansüstü çalışmaların incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(1), 225-241. https://doi.org/10.16916/aded.787031
15. Şirin, M. R. (2000). 99 soruda çocuk edebiyatı. Çocuk Vakfı.
16. Yalçın, A., & Aytaş G. (2012). Çocuk edebiyatı. Akçağ.
17. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin.
18. Yin, R. K. (2011). Qualitative research from start to finish. Guilford.
19. Yurttaş, H. (1997, 20-21 Şubat). Çocuk ve kitap. [Sempozyum Bildirisi]. 1. Ana Dili Eğitimi ve Çocuk Kitapları Sempozyumu. Ankara.
20. Zhu, K., & Guo, G. (2024). A bibliometric analysis of translation studies of children's literature and its implications. Journal of Scientometric Research, 13(1), 260–271. https://doi.org/10.5530/jscires.13.1.22